13 november 2026 1 minuten lezen

Ruim­te voor inwo­ners, grip op de finan­ci­ën en oog voor de toe­komst.

Een sterke gemeente begint bij mensen. Bij inwoners die zich inzetten voor hun dorp, vrijwilligers die verenigingen draaiende houden en ondernemers die bijdragen aan een levendige samenleving. Maar ook bij een gemeente die duidelijke keuzes maakt, afspraken nakomt en zorgvuldig met gemeenschapsgeld omgaat.

Tijdens de behandeling van het Bestuursprogramma 2026–2030 en de Programmabegroting 2027 heeft het CDA Barneveld aandacht gevraagd voor een gemeente die niet alleen ambities uitspreekt, maar deze ook daadwerkelijk waarmaakt. Met oog voor onze dorpen, ruimte voor inwoners en verenigingen én een solide financiële huishouding.

Bestuursprogramma: ruimte voor inwoners en sterke dorpen

Het CDA wil dat inwoners daadwerkelijk merken wat het gemeentelijk beleid oplevert. Daarom zetten we in op sterke dorpen, levendige verenigingen en voldoende ruimte voor maatschappelijke initiatieven. Samen met andere partijen hebben we voorstellen ingediend om vrijwilligers en buurtinitiatieven meer zichtbaar te maken en bestaande gebouwen, zoals scholen en sportaccommodaties, beter te benutten als ontmoetingsplekken. Ook vinden we het belangrijk dat inwoners tijdig worden betrokken bij plannen voor hun eigen wijk of dorp en dat de gemeente duidelijk terugkoppelt wat er met hun ideeën gebeurt.

Een gemeente waar mensen elkaar kennen, waar je iets kunt bijdragen en waar je hulp vindt als het tegenzit.

02 Henk Smit 1 Henk Smit

Daarnaast vraagt het CDA aandacht voor voldoende betaalbare woningen, passende woonruimte voor jong en oud en voorzieningen die meegroeien met de dorpen. Ook willen we de regeldruk voor inwoners, ondernemers en verenigingen verminderen. Met voorstellen om gemeentelijke regels en taken eerder tegen het licht te houden, willen we ruimte creëren voor initiatief en ondernemerschap. Daarbij hoort een gemeente die niet alleen plannen maakt, maar ook inzichtelijk maakt welke resultaten worden bereikt en wanneer.

Programmabegroting 2027: realisme en realiseren

Bij de Programmabegroting 2027 heeft het CDA gepleit voor duidelijke keuzes, financiële discipline en meer inzicht in concrete resultaten. De stijgende kosten in onder andere de jeugdzorg, de grote maatschappelijke opgaven en onzekerheden in de inkomsten van het Rijk vragen om een zorgvuldige omgang met gemeenschapsgeld. Daarom wil het CDA dat nieuwe voorstellen waar mogelijk worden voorzien van meetbare doelen, duidelijke termijnen en inzichtelijke voortgang. Zo kan de gemeenteraad beter controleren of afspraken worden nagekomen en tijdig bijsturen waar nodig.

Een gemeente die niet alleen plannen maakt, maar resultaten boekt.

04 Arien Appeldoorn 1 Ariën Appeldoorn

Ook heeft het CDA kritisch gekeken naar de extra personele en financiële middelen die voor 2027 en 2028 worden gevraagd. Eerst moet duidelijk zijn welke ambities prioriteit hebben en wat de gemeente daadwerkelijk kan realiseren. Pas daarna bepalen we welke capaciteit en middelen daarvoor nodig zijn. Met een amendement stelt het CDA daarom voor de incidentele budgettoevoegingen voor programma 11 met 25% te verlagen. Zo houden we grip op de financiën én ruimte om later, op basis van duidelijke keuzes, gericht te investeren. Want voor het CDA draait het om realisme én realiseren: doen wat nodig is en waarmaken wat we beloven.

Lees de hele bijdragen hier

Bijdrage Bestuursprogramma (Henk Smit)

Voorzitter, 

Wie op zaterdag langs een sportveld staat, krijgt in een kwartier een aardig beeld van wat een dorp draaiende houdt. Iemand heeft de lijnen getrokken. Iemand staat achter de bar. Een ouder rijdt straks drie kinderen naar huis, van wie er maar één van hemzelf is. En langs de lijn hoort iemand dat het met een buurman even niet zo goed gaat. 

Dat staat allemaal in geen enkel bestuursprogramma. Gelukkig maar, anders was dit stuk nog dikker geworden. 

Maar het is wel de wereld waarvoor we dit bestuursprogramma maken. Een gemeente waar mensen elkaar kennen, waar je iets kunt bijdragen en waar je hulp vindt als het tegenzit. Voor het CDA is dat de maatstaf voor de komende vier jaar. Wat gaan inwoners in hun dorp, hun wijk of aan het gemeenteloket merken van de koers die we vandaag bespreken? 

Dank aan het college en de medewerkers die aan dit bestuursprogramma hebben gewerkt. Het is goed dat het college de nadruk legt op uitvoering. We hebben op veel terreinen de koers bepaald. Nu mogen inwoners verwachten dat we aangeven wat als eerste gebeurt, wie ermee aan de slag gaat en wanneer zij iets van het resultaat zien. 

Voorzitter, 

Vorig jaar vroegen wij als CDA tijdens de politieke beschouwingen om maatschappelijke zuurstof. Daarmee bedoelde wij ruimte voor de mensen die al lang aan het doen zijn wat wij hier soms nog aan het bespreken zijn. De vrijwilliger die een jeugdteam begeleidt. De mantelzorger die iedere week bijspringt. De vereniging die een nieuwe activiteit begint omdat een paar inwoners daar behoefte aan hebben. 

Die mensen verdienen waardering. Daarom dienen we samen met de Christen Unie en de BBB de motie Barneveld Doet in. Het bestuursprogramma wil de inzet van inwoners en verenigingen al beter zichtbaar maken. Wij vragen het college om daar jaarlijks een herkenbare reeks praktijkverhalen van te maken, via de bestaande kanalen van de gemeente en haar maatschappelijke partners. 

Laat bijvoorbeeld een buurtinitiatief vertellen hoe het nieuwe deelnemers bereikt. Of laat een vereniging uitleggen hoe zij mensen helpt die graag willen meedoen, maar de eerste stap lastig vinden. Zo krijgt inzet die vaak stilletjes gebeurt de aandacht die zij verdient. En een inwoner in een ander dorp denkt misschien: daar kunnen wij ook mee aan de slag. We vragen het college om de raad in 2027 te laten weten hoe het hier uitvoering aan heeft gegeven. 

Voorzitter, 

Wie iets wil organiseren, heeft vaak ook gewoon een ruimte nodig. Een plek waar de koffie klaar kan staan, waar iemand met een rollator naar binnen kan en waar de huur betaalbaar is. 

Het coalitieakkoord noemt kleinschalige ontmoetingsplekken en het beter benutten van bestaande voorzieningen. Het bestuursprogramma wil dat er in dorpen en wijken voldoende plekken zijn om elkaar te ontmoeten. Wij willen die stap concreter maken. Een schoolgebouw kan na schooltijd misschien ruimte bieden aan een buurtgroep. Een verenigingsgebouw of sportaccommodatie kan op rustige uren misschien ook voor anderen open. 

Daar komt natuurlijk iets bij kijken. Wie doet de deur open? Wie zorgt voor het schoonmaken? Kan het veilig en zonder dat de school of vereniging er last van heeft? Dat bespreek je het beste met de mensen die het gebouw dagelijks gebruiken en beheren. 

Met de motie Ruimte voor ontmoeting die wij samen met de BBB indienen, vragen wij het college om samen met schoolbesturen, eigenaren, beheerders, inwoners en maatschappelijke organisaties per dorp en wijk te kijken waar behoefte aan is en welke bestaande ruimtes daarvoor geschikt kunnen zijn. De gemeente kan partijen bij elkaar brengen, helpen om praktische belemmeringen op te lossen en duidelijk maken wat het kost. Wij vragen om de uitkomsten uiterlijk in het derde kwartaal van 2027, met waar mogelijk een eerste locatie waar we het in de praktijk kunnen proberen. 

Zo’n plek kan ook waardevol zijn voor iemand die weinig mensen spreekt. Het programma noemt Welzijn op Recept. Via samenwerking tussen zorg en welzijn kan iemand bijvoorbeeld de weg vinden naar een wandelgroep of een activiteit in het dorpshuis. Soms helpt het als iemand de eerste keer meegaat. En als we vaker naar vrijwilligers verwijzen, moeten zij die rol ook kunnen dragen. Wij vragen het college daar oog voor te houden en te zorgen dat professionele hulp bereikbaar blijft voor wie die nodig heeft. 

Voorzitter, 

Ruimte geven aan inwoners betekent ook dat zij invloed hebben op plannen voor hun eigen dorp of wijk. Het bestuursprogramma wil het makkelijker maken om mee te denken en wil signalen uit dorpen en wijken sneller oppakken. Daar staan wij achter. 

Neem een straat die opnieuw wordt ingericht. Bewoners weten waar het zicht bij een oversteek slecht is of waar fietsers en auto’s elkaar in de weg zitten. Die kennis helpt vooral als de gemeente het gesprek voert op het moment dat er nog keuzes te maken zijn. 

Vertel daarom vooraf waarover inwoners kunnen meedenken en welke afspraken al vastliggen. Laat daarna zien welke suggesties zijn overgenomen en leg uit waarom andere wensen niet passen. En als bewoners zelf een goed plan hebben, help ze dan om uit te zoeken wat wél mogelijk is. Onze vraag aan het college is of zij kan aangeven hoe bij de vereenvoudiging van het participatiebeleid deze terugkoppeling aan onze inwoners in de praktijk gaat werken? 

Voorzitter, 

Dat gevoel van thuishoren begint voor veel inwoners bij een woning. Denk aan een starter die in het eigen dorp wil blijven, of aan iemand die graag kleiner wil wonen, dicht bij familie en vertrouwde voorzieningen. 

Het programma gaat uit van 2.400 woningen in deze raadsperiode. Het CDA steunt de inzet op betaalbaarheid, met 30 procent sociale huur bij nieuwe projecten waarvoor geen eerdere afspraken gelden. Wij willen straks kunnen volgen hoeveel woningen er worden opgeleverd, welk deel betaalbaar is en welke projecten vertraging oplopen. Dan kunnen we als raad tijdig bespreken wat nodig is om vaart te maken. 

Ook in de bestaande woningvoorraad liggen kansen. Wie op latere leeftijd graag kleiner wil wonen, heeft iets aan een passende woning in de buurt. Dat kan ook weer een gezinswoning vrijmaken. En waar een woning geschikt is om te splitsen, kan soms een extra huishouden een plek vinden. Kijk daarbij goed naar de straat, de omgeving en wat bewoners nodig hebben. 

Bij woningbouw hoort ook de vraag hoe een dorp als geheel meegroeit. Kunnen kinderen veilig naar school fietsen? Is er straks genoeg ruimte op school en bij de sportclub? Kan iemand die minder mobiel wordt nog gemakkelijk bij de winkels of het dorpshuis komen? Het programma brengt wonen en voorzieningen terecht bij elkaar. Kan het college bij grotere woningbouwplannen ook laten zien welke voorzieningen nodig zijn en wanneer die klaar kunnen zijn? 

Voorzitter, 

Een gemeente die inwoners en ondernemers ruimte wil geven, moet ook naar haar eigen regels kijken. Een organisator die ieder jaar hetzelfde evenement houdt, wil weten waarom hij dezelfde informatie opnieuw moet aanleveren. Een ondernemer met een plan wil kunnen rekenen op een duidelijk antwoord. En een inwoner die iets voor zijn buurt wil doen, moet kunnen achterhalen wie hem verder helpt. 

Het bestuursprogramma kondigt twee onderzoeken aan. Het eerste gaat over de kerntaken van de gemeente. Het tweede kijkt naar gemeentelijke regels die verder gaan dan landelijke voorschriften. Dat zijn goede vragen. Wij willen eerder met de antwoorden aan de slag. 

Daarom dienen we samen met Lokaal Belang de BBB en de Barneveldse VVD het amendement Versnellen aanpak vermindering regeldruk in. Wij stellen voor om beide onderzoeken in de eerste helft van 2027 uit te voeren én af te ronden. Vertaal de uitkomsten vervolgens in een concreet plan. Welke regels kunnen eenvoudiger? Welke gemeentelijke taken kunnen we heroverwegen? En wie zorgt dat de veranderingen worden uitgevoerd? Leg die voorstellen uiterlijk bij de behandeling van de Programmabegroting 2028 aan de raad voor, zodat we de maatregelen en hun financiële gevolgen op tijd kunnen meewegen. 

Juist voor de medewerkers die aanvragen behandelen, is het van belang dat we dit praktisch aanpakken. Zij zien vaak als eerste waar een procedure stroef loopt en welke informatie ze nodig hebben om hun werk goed te doen. Betrek hen daarbij, samen met de inwoners, ondernemers en vrijwilligers die de regels in de praktijk tegenkomen. 

Voorzitter, 

Bij de programmabegroting komen we terug op de financiële vertaling. De volgorde die het CDA daar bepleit, begint bij dit bestuursprogramma. Bepaal eerst wat nodig is en wat we daadwerkelijk kunnen realiseren. Kijk daarna welke inzet en middelen daarbij passen. 

Ook de voortgang moet helder zijn. In onze bijdrage over de programmabegroting vragen we daarom om bij nieuwe voorstellen, waar dat kan en zinvol is, concreet te maken welk resultaat we willen bereiken en binnen welke termijn. Voor dit bestuursprogramma willen we diezelfde duidelijkheid. 

Kan het college in de bestaande rapportages zichtbaar maken welke resultaten uit het bestuursprogramma er in 2027 voorrang krijgen, wat er is bereikt en waar iets vastloopt? Dan kunnen we als raad op tijd bijsturen. En als een plan vertraagt, kunnen we inwoners uitleggen wat er aan de hand is en welke stap volgt. Dat hoort ook bij betrouwbaar bestuur. 

Voorzitter, ik begon langs het sportveld. Daar zie je hoe mensen met een beetje tijd en aandacht veel voor elkaar betekenen. Als gemeente kunnen we het hun makkelijker maken. Met een ruimte die een buurtgroep ook echt kan gebruiken. Met een duidelijk antwoord aan de vrijwilliger die iets wil organiseren. En met woningbouw die een starter uitzicht geeft op een betaalbaar huis in een dorp waar die zich thuis voelt. 

Sterke dorpen, sterke verenigingen en sterk bestuur. Daar zetten wij ons als CDA voor in. 

Dank u wel. 

 

Bijdrage Programmabegroting (Ariën Appeldoorn)

Voorzitter, 

Zojuist hebben wij het Bestuursprogramma gemeente Barneveld 2026–2030 als richtinggevend bestuurlijk kader vastgesteld. 

De financiële vertaling daarvan vinden we voor een belangrijk deel terug in de voorliggende Programmabegroting 2027. 

Maar nog niet alles is uitgewerkt en financieel vertaald. Daar kom ik verderop in mijn bijdrage op terug. 
 
We zien stijgende lasten in het sociaal domein (jeugdzorg), noodzakelijk transities (wonen, klimaat en energie) en schommelingen in de uitkering van het gemeentefonds van het rijk wat stevige impact op de begroting heeft en wat ons, wat het CDA betreft dwingt tot een strakke begrotingsdiscipline. 
 

Realisme en realiseren;  dat zijn de kernwoorden die we teruglezen in deze programmabegroting. 

En voorzitter, vooral dat laatste, realiseren, spreekt het CDA bijzonder aan. 

Deze bestuursperiode vraagt om scherpe keuzes. Niet alles kan, en zeker niet alles tegelijk. 
Dat vraagt om duidelijke prioriteiten, financiële discipline en vooral om inzicht in de resultaten die we bereiken. 

Want waar staan we? Welke doelen hebben we inmiddels gerealiseerd? Waar lopen we achter? En wat is er nog nodig om onze ambities waar te maken? 

Het CDA vindt dat we bij nieuwe voorstellen, waar dat mogelijk en zinvol is, duidelijker moeten aangeven welke concrete en meetbare (SMART) doelen we binnen welke termijn willen bereiken. Niet om meer verantwoordingslast te creëren, maar juist om beter te kunnen sturen op uitvoering en resultaat. Daarbij hoort ook de vraag: zetten we onze financiële middelen daadwerkelijk in op de zaken die het meeste bijdragen aan onze doelstellingen? 

Meten wat we bereiken ! 

Het CDA dient daarom een motie in die het college oproept om nieuwe voorstellen, waar mogelijk en zinvol, te voorzien van concrete, meetbare doelen, termijnen en inzichtelijke voortgangsindicatoren. 

Zodat we als raad beter kunnen sturen, tijdig kunnen bijsturen en onze controlerende taak daadwerkelijk inhoud kunnen geven. 

Voorzitter, 

Dat klinkt wellicht wat zakelijk, maar die scherpte is wat het CDA betreft  financieel absoluut noodzakelijk. 

Met een zeer beperkt structureel begrotingsoverschot en de keuze om voor 2027 en 2028 een begroting met een negatief saldo te presenteren, moeten we strak aan de wind zeilen. 

Dat betekent keuzes maken, prioriteiten stellen, de financiële ontwikkelingen nauwgezet volgen en vasthouden aan de vastgestelde kaders. 

Voorzitter, 

Ik gaf het in mijn inleiding al aan: nog niet alles is uitgewerkt en financieel vertaald. 

Het CDA is voorstander van het invoeren van het investeringsplafond maar vindt het teleurstellend dat de uitwerking ervan en het debat daarover niet vóór deze begrotingsbehandeling heeft kunnen plaatsvinden. 

Immers, de keuzes die wij daarover nog moeten maken, kunnen substantiële gevolgen hebben voor zowel de financiële ruimte in onze begroting als de gewenste uitvoeringskracht van de gemeentelijke organisatie. 

En voorzitter, juist daar zit voor het CDA een belangrijk pijnpunt in deze begroting. 

We worden nu gevraagd financiële middelen beschikbaar te stellen voor nieuwe tijdelijke personele capaciteit, terwijl de fundamentele keuzes over prioriteiten en investeringen pas in februari 2027 worden gemaakt. 

Dat is wat het CDA betreft de verkeerde volgorde. 

Eerst moeten we bepalen wat we willen en kunnen realiseren. Vervolgens welke capaciteit daarvoor nodig is. En pas daarna welke financiële middelen we daarvoor beschikbaar stellen. 

Laat ik daarbij duidelijk zijn. 

Het CDA realiseert zich terdege dat Barneveld een groeigemeente is. Onze organisatie staat niet stil en kan dat ook niet. 

Nieuwe wettelijke taken, complexere maatschappelijke opgaven en de uitvoering van vastgesteld beleid vragen om een professionele, goed toegeruste gemeentelijke organisatie. 

Daar willen wij zeker niet aan voorbijgaan. 

Maar voorzitter, de incidentele beleidstoevoegingen van € 1.927.000 in 2027 en € 1.562.000 in 2028 in programma 11 Besturen, publieke dienstverlening en samenwerken vinden wij, zonder voldoende concrete onderbouwing, op dit moment een te grote stap. 

Voorzitter, het CDA wil niet de uitvoering afremmen. Wij willen juist voorkomen dat we financiële verplichtingen aangaan voordat we onze prioriteiten hebben vastgesteld. 

Daarom dienen wij een amendement in. 

Met dit amendement verlagen wij de incidentele budgettoevoegingen binnen programma 11 Besturen, publieke dienstverlening en samenwerken  voor 2027 en 2028  met 25%.  

Zo wordt het totaal beschikbare bedrag voor incidentele beleidstoevoegingen beperkt met  € 872.OOO over twee jaar. Het college kan binnen het resterende bedrag bepalen welke werkzaamheden het eerst nodig zijn en waar uitstel mogelijk is. Als uit de keuzes van februari blijkt dat extra inzet nodig is, kan het college de raad een onderbouwt voorstel voorleggen en kan de raad daarover een afzonderlijk besluit nemen 

Daarmee houden we ruimte om noodzakelijke werkzaamheden voort te zetten, maar behouden we als raad ook de mogelijkheid om eerst de prioriteiten vast te stellen en vervolgens de daarvoor benodigde middelen beschikbaar te stellen. 

Dat is wat het CDA betreft zorgvuldig financieel bestuur. 

Voorzitter, tot slot. 

Realisme en realiseren mogen wat het CDA betreft geen mooie woorden op papier blijven. 

Het vraagt om een gemeente die keuzes durft te maken, onnodige regels opruimt, haar financiën beheerst en vooral doet wat zij belooft. 

Een gemeente die niet alleen plannen maakt, maar resultaten boekt. 

Voorzitter, uiteindelijk gaat het erom dat we met helder beleid, een solide financiële huishouding en een daadkrachtige uitvoering resultaten boeken die zichtbaar én voelbaar zijn voor onze samenleving, onze inwoners en onze ondernemers.  
 
Dat is voor het CDA de kern van realisme én realiseren. 

 

 

Lees
ver­der