Wat vindt CDA Oude IJs­sel­streek van de jaar­stuk­ken 2025 en de eer­ste bestuurs­rap­por­ta­ge?

Ik zal eerst de MPG behandelen, daarna de jaarrekening en als laatste de Berap
2026. Om maar met het moeilijk te begrijpen onderwerp te beginnen is het wel fijn dat we als we als Raad door de ambtelijke organisatie zijn meegenomen door de heldere beantwoording van de gestelde vragen in de commissie Fysieke Leefomgeving van 17 juni.

Deze beantwoording geeft in ieder geval inzicht dat de kosten voor de baat uitgaan en dat de gemeente afhankelijk is van ontwikkelingen. Als het gaat om bedrijventerreinen (onder andere het VIP in Varsseveld) wordt duidelijk dat er een grote behoefte bestaat de komende decennia aan bedrijventerreinen. Dat is positief voor de ontwikkeling van onze gemeente maar ook onze economie, omdat er sprake is van behoud van werkgelegenheid of zelfs uitbreiding daarvan. Dat zorgt ook voor een toenemende vraag aan woningen. En zo sluit de cirkel.

De risico's voor de gemeente, op alle nu gaande projecten, belopen weliswaar uit op ruim 4 miljoen. Dat is als er geen grond kan worden uitgegeven, de reeds verworven gronden niet verkocht kunnen worden door onder andere netcongestie, of de verkoopprijs lager ligt dan alle kosten die zijn gemaakt. Het ingeschatte risico is gelet op de prognoses acceptabel.

Er wordt gevraagd om in te stemmen met een uitvoeringskrediet van ruim 68 miljoen voor de komende jaren waarvan 1,5 miljoen voor Netterden, 3,4 miljoen voor Sinderen, De Tuit in Varsseveld 37,1 miljoen, Rieze Ulft 5,9 miljoen en het VIP 15,0 miljoen. 
Dit zijn forse bedragen maar maakt woningbouw mogelijk en industrieterreinen. Het CDA zal instemmen met deze meerjaren uitvoeringskrediet.

Dan nu de Jaarrekening 2025.
In deze jaarstukken laten wij zien wat wij ons hadden voorgenomen, wat wij hebben gerealiseerd, wat het heeft gekost en wat dit heeft betekend voor onze samenleving.

Iedereen zal zeggen wat een mooi resultaat: een overschot van 7,7 miljoen. Dat is ook mooi, ware het niet dat daar vele incidentele meevallers zijn. Vele technische vragen zij al gesteld en beantwoord waarvoor dank aan de organisatie die dat in korte tijd voor elkaar heeft gekregen. De gehanteerde termijnen tussen indienen van de vragen en beantwoording is echter te kort. Dat moet volgend jaar echt anders. Hoe, dat is een kwestie van plannen en organiseren.

De jaarrekening van de gemeente laat zich niet lezen als een huishoudboekje en vereist enige kennis. Begonnen wordt met een overzicht van de programma's waarin wordt verantwoord hoe een en ander is uitgepakt afgelopen jaar. Dat geeft een positief beeld met wat er allemaal gedaan is, maar geeft niet aan welk resultaat er is behaald. Voorbeeld: snippergroen: hoeveel brieven verstuurd, hoe vaak is het snippergroen verkocht dan wel teruggegeven?

Daarnaast valt op dat de accountant én het college aandacht vragen voor de uitvoering. Het college geeft aan dat dit vanaf de begroting 2027 beter moet worden ingericht. Dat lijkt mij een belangrijk punt voor de raad: we willen niet alleen activiteiten verantwoorden, maar ook kunnen beoordelen welk maatschappelijk effect is bereikt.

Op het gebied van de Fysieke leefomgeving hebben we in 2025 mooie stappen gezet. In 2025 zijn er weer veel initiatiefnemers geweest met bouwplannen. Er zijn 129 woningen gebouwd in 2025 en dat is wat ons betreft veel te weinig. Dat moeten er 250 per jaar zijn. Dat is ook vastgelegd in de Woondeal 1.1. Met deze Woondeal kunnen we onze volledige woningbouwambitie van 2500 woningen van 2025 tot en met 2035 realiseren. Veel nieuwe bouwplannen zijn in 2025 goedgekeurd en wachten nu op realisatie. Voor het CDA is het ook belangrijk dat er bouwinitiatieven zijn in de kleine kernen. Dat is belangrijk voor de toekomst van de verenigingen, de school en de leefbaarheid in het dorp. Er wordt gewerkt aan toekomstvisies voor verschillende kernen, daar zijn wij heel blij mee maar we zullen ook bewaken dat dit er ook daadwerkelijk komt.

Voor het CDA zijn ook bereikbaarheid en verkeersveiligheid belangrijk. In 2025 stelde de gemeenteraad het Mobiliteitsplan 2025–2040 vast. Daarmee is een belangrijke basis gelegd voor verbetering van bereikbaarheid en verkeersveiligheid.
Ook zijn de mobiliteitsopgaven in en rondom Varsseveld in kaart gebracht en begroot. Daarin zijn o.a. meegenomen de OV hub rond het station, de doorgaande fietsroute, betere bereikbaarheid van de wijken, het industriepark, de verkeerssituatie in en rond het centrum en het nieuwe viaduct over de N18 bij de Radstake. Het is goed om te constateren dat we grote bijdragen van RWS, de
provincie en de regio mogen ontvangen.

Voor de leefbaarheid in het buitengebied hebben we in 2025 het “Uitnodigingskader wonen buitengebied” geëvalueerd en aangepast. Het CDA is hier heel tevreden over en we zien mooie initiatieven die ervoor gaan zorgen dat ons buitengebied vitaal blijft. Ook op het gebied van duurzaamheid zijn resultaten geboekt. Veel inwoners maakten gebruik van subsidies voor isolatie en energiebesparing.

Daarnaast werd een zonneveld gerealiseerd en werkte de gemeente samen met regionale partners verder aan innovatieve energieprojecten, alsmede een waterstofinitiatief en een zelfstandige energievoorziening.
Voorzitter, het CDA is tevreden over de manier waarop de afvalverwerking loopt. Het is een goede beslissing geweest om in de zomermaanden de GFT-container wekelijks op te halen. We maken ons wel zorgen over de hardnekkige afvaldumpers en vragen ons af wat het college hier concreet aan gaat doen? Voor veel inwoners is dit een doorn in het oog en ook zij willen dat de gemeente daar wat aan gaat doen.

Verder hebben we in het sociale domein te maken met openeinderegelingen waarbij het lastig is in te schatten wat de kosten zullen zijn. Veelal is er daarom een tekort en slechts bij uitzondering een positief resultaat.

De Gemeenschappelijke regelingen vragen ook onze aandacht. Niet alleen worden we meegenomen door hun in de jaarplannen en financiën, maar de bijdrage vanuit de gemeente wordt wel steeds groter. Soms zijn er extra investeringen nodig (zoals de fusie van de Omgevingsdienst) die niet begroot waren maar toch ook op het bordje van de deelnemende gemeenten komt.
Verder lezend in de jaarrapportage valt op dat de toon positief is. Er is veel gerealiseerd en in gang gezet op thema's als bouw, zorg, economie, duurzaamheid en regionale samenwerking. Het laat zien dat de gemeente volop in beweging is.

Ten aanzien van de besteding van het overschot het volgende: De helft naar de algemene reserve: helemaal goed.
De verdeling van de andere helft om deze te verdelen in bestemming reserves is iets waar wij van het CDA mee kunnen instemmen. Het voorkomt in het voorziene rampjaar 2028 dat er extra bezuinigd moet worden omdat de kosten van de investeringen uit de betreffende bestemming reserve kan worden betaald.
Kortom voor het CDA is de jaarrapportage een mooi verantwoordingssysteem dat past bij rentmeesterschap. Doe het goede, verantwoord het goede en verbeter het het goede.

Laat zien wat de effecten zijn van de inspanningen. Onze vraag is dan ook: Wat merkt de burger ervan? Dat zouden we graag terug zien in de jaarrapportage 2026. 

Voorzitter, nu het derde deel van deze drieluik: De 1e Berap 2026. Kijk ik naar het Sociaal Domein dan zie ik een nadeel bij de Bijzondere Bijstand. Op zich nog geen reden voor paniek. Aandachtspunt is wel: er komen minder aanvragen schuldhulpverlening binnen. 
Vraag: Wat kunnen we doen om deze mensen te bereiken? 

Door de huidige prijzen in supermarkten, benzine, energie kan het haast niet anders dat steeds meer mensen in de problemen komen. We doen er al veel aan maar degene die het aangaat moet weten dat de gemeente geen boeman is, maar de mensen echt wil helpen om hier uit te komen.
Wij zijn een nadeelgemeente,dat zijn we al jaren en daarom zal er altijd een discrepantie zijn tussen Rijksinkomsten en gemeentelijke uitgaven met betrekking tot de Gebundelde uitkering.

WMO: het budget laat tot nu toe geen reden tot zorg zien behalve wanneer de prijzen aan de pomp voor diesel en benzine langdurig hoog blijven zodat het Regiotaxivervoer onbetaalbaar wordt. Maar dat gaan we terug zien in de 2e Berap, denk ik. Met de voorgestelde ophogingen van de voorbereidingskredieten en investeringskredieten kan het CDA instemmen.

Tenslotte voorzitter: Dank aan de ambtelijke afdelingen die hebben gewerkt aan de stukken die vanavond het onderwerp zijn. Dank aan de wethouder van financiën dat er goed op de centen is gelet. Tot zover in de 1e termijn.