Beste CDA-vrienden,
Afgelopen vrijdag heeft het kabinet de Kamerbrief over landbouw, natuur en stikstof gepresenteerd. Een moment waar zowel argwanend als reikhalzend naar is uitgekeken. Want Nederland, en dus ook Limburg, zit al sinds 2019 op slot. Vergunningverlening voor boeren, ondernemers, bouwers, overheden en inwoners loopt keer op keer vast. Wie wil investeren, bouwen, verduurzamen of een bedrijf wil overnemen, loopt tegen onzekerheden en onmogelijkheden aan. Dat raakt niet alleen dossiers in Den Haag, maar gezinnen, bedrijven en gemeenschappen hier in Limburg.
Afgelopen weekend hebben wij de brief van de Minister goed bestudeerd. En laten we helder zijn: dit pakket is stevig. Heel stevig. En wat het CDA Limburg betreft op onderdelen ook té stevig. Het bevat keuzes die veel vragen, zeker van agrarische ondernemers. Keuzes ook die aan sommige mensen het onmogelijke vragen. Maar tegelijkertijd, lopen wij er ook niet voor weg dat beweging nú nodig is. Nog meer jaren van stilstand is voor Limburg geen optie. Onze inzet blijft dan ook onverminderd: Limburg moet van het slot, met juridisch houdbare maatregelen, herstel van natuur waar dat nodig is en onvoorwaardelijk met perspectief voor de mensen die onze provincie dragen.
Als we de plannen van het kabinet bestuderen zien we positieve aanknopingspunten, maar ook grote vragen. Positief is dat het kabinet eindelijk werk maakt van een rekenkundige ondergrens. Zodra die juridisch houdbaar is ingevoerd, worden projecten met een beperkte stikstofbijdrage weer mogelijk. Ook is het belangrijk dat het kabinet de huidige, eenzijdige nadruk op kritische depositiewaarden (de KDW) gaat vervangen door emissiereductiedoelen. Die verschuiving van depositie- naar emissiebeleid past bij waar wij als Limburg al langer voor pleiten: stuur op wat mensen en bedrijven daadwerkelijk kunnen beïnvloeden.
Maar daarmee zijn we er nog niet. Integendeel. Juist nu begint het werk. De komende maanden moet duidelijk worden wat dit pakket precies betekent voor Limburgse ondernemers, voor onze landbouw, voor de bouwopgave, voor infrastructuur, voor PAS-melders en interimmers, en voor onze gebiedsgerichte aanpak. Papier brengt Limburg niet van het slot; uitvoering doet dat. En uitvoering kan alleen slagen als die aansluit bij de Limburgse werkelijkheid.
Daarom hebben wij in Den Haag steeds benadrukt dat Limburg maatwerk nodig heeft. Onze provincie is geen vlak tekentafelgebied. We hebben grensregio’s, beekdalen, lössgronden, natuurgebieden dicht bij dorpen en bedrijven, familiebedrijven die generaties lang met het landschap zijn verbonden, en economische opgaven die geen vertraging meer kunnen verdragen. Een generieke benadering zonder oog voor die werkelijkheid zou verkeerd uitpakken.
Dat geldt zeker voor de voorgestelde zoneringsaanpak rond kwetsbare Natura 2000-gebieden. Maar liefst 4 van de 15 beoogde gebieden met een 1000-meterzone liggen in Limburg. De andere gebieden hebben een beoogde zonering van 500 meter. De werkelijkheid is dat er zonder onze inzet nóg meer gebieden in een 1000-meterzone zouden komen te liggen. Dat geldt overigens ook voor de inzet van onze mensen in Den Haag en in het bijzonder voor onze staatssecretaris Jo-Annes de Bat (zelf drie periodes gedeputeerde in de Provincie Zeeland), die samen met de fractie de provinciale achterbannen daarbij continu aangehaakt heeft gehouden. Maar al dat harde werk, kopen we nu nog niks voor. Want alle beoogde zones, leveren op dit moment veel onzekerheid op. Wat mag hier straks wel, en wat mag niet meer? Ook een kleinere of beperktere zone kan ingrijpend zijn voor een boerenerf, een bedrijfsopvolger of een dorp. Daarom moeten we precies kijken wat nodig is, wat juridisch vereist is, wat ecologisch werkt en wat sociaal en economisch verantwoord is.
Het kabinet nodigt provincies uit om voor het einde van dit jaar met een nadere invulling te komen. Die uitnodiging pakt Limburg met beide handen aan. Limburg zal komen met een goede onderbouwing van de zonering die écht nodig is voor doelbereik. Daarbij sluiten we aan bij onze gebiedsgerichte aanpak en bij de Provinciale Omgevingsvisie Limburg. We zijn er van overtuigd dat het benodigde doelbereik in Limburg ook écht gehaald kan worden met andere maatregelen die we de afgelopen jaren zelf in de steigers hebben gezet. De komende maanden zullen we die nadrukkelijk inbrengen in Den Haag. Niet om tijd te rekken, maar om te zorgen dat de maatregelen die we nemen ook werken, standhouden bij de rechter en uitvoerbaar zijn voor mensen in het gebied.
Voor het CDA Limburg staat daarbij één uitgangspunt voorop: we doen dit niet óver mensen, maar mét mensen. Boeren en ondernemers moeten weten waar ze aan toe zijn. Jonge boeren moeten niet blijven hangen in onzekerheid over bedrijfsovername. Bouwers en gemeenten moeten weer vooruit kunnen met woningen en voorzieningen. Natuurbeheerders moeten kunnen werken aan herstel waar dat nodig is. En de overheid moet leveren: duidelijke regels, voldoende middelen, praktische instrumenten en betrouwbare begeleiding.
Wij begrijpen heel goed dat veel leden vragen hebben. Sommigen zullen opgelucht zijn dat er eindelijk een poging ligt om vergunningverlening los te trekken. Velen maken zich zorgen over de impact op boerenbedrijven en het platteland. Beide gevoelens zijn terecht. Het zou te makkelijk zijn om dit pakket alleen als oplossing te presenteren. Het zou ook te gemakkelijk zijn om het alleen af te wijzen. Onze verantwoordelijkheid ligt ertussenin: we moeten nu vooral scherp zijn op de gevolgen voor Limburg, benutten wat helpt, verbeteren wat beter moet, en niet loslaten totdat er daadwerkelijk ruimte ontstaat.
De komende maanden worden hierbij bepalend en hebben we uw input nodig. Wij zullen de uitwerking kritisch volgen en actief beïnvloeden. We blijven aandringen op voldoende middelen voor uitvoering, ondersteuning aan de keukentafel, ruimte voor innovatie, extensivering waar dat past, en oplossingen voor knelgevallen. Daarbij houden we vast aan een aanpak die natuurherstel en economische ontwikkeling niet tegenover elkaar zet, maar beide nodig heeft voor een sterke provincie. Uw input is hierbij cruciaal: laat ons weten waar de grootste knelpunten zitten, en wat mogelijk betere oplossingen zijn. Alleen samen kunnen we het best mogelijke pakket voor Limburg samenstellen.
Limburg verdient geen nieuwe papieren werkelijkheid. Limburg verdient ruimte om te boeren, te bouwen, te ondernemen en te leven. Dat vraagt moedige keuzes, maar ook gezond verstand, menselijke maat en Limburgs maatwerk. Daarvoor zullen wij ons de komende maanden maximaal voor blijven inzetten. Binnen het college van GS, binnen de fractie, en vooral met jullie als onze leden. Alleen samen komen we verder.
Vriendelijke groet,
Statenfractie CDA Limburg & gedeputeerde Michael Theuns
