
28 augustus 2026
11 november 2026 7 minuten lezen
Tijdens de behandeling van de Programmabegroting 2027 zet de CDA-fractie in op financieel gezond beleid én zichtbare resultaten voor onze inwoners. Fractievoorzitter Bas Hoedemakers vraagt onder meer aandacht voor woningbouw, sterke dorpen en wijken, ruimte voor ondernemers en een veilige, betrokken samenleving. Ook dienen we concrete moties in. Want voor het CDA telt niet alleen wat we willen bereiken, maar vooral wat inwoners daarvan merken.

Voorzitter,
Vandaag bespreken we de Programmabegroting 2027. Een begroting van bijna een half miljard euro, vol ambities en keuzes voor de toekomst van onze gemeente.
Maar voor het CDA gaat een begroting over meer dan cijfers. Het gaat vooral om wat onze inwoners ervan merken.
Kan een jong gezin een betaalbare woning vinden? Kan een oudere zelfstandig blijven wonen? Krijgt een ondernemer de ruimte? En zien inwoners dat hun ideeën daadwerkelijk worden opgepakt?
Goed gemeentelijk beleid wordt niet bepaald door de plannen die we maken, maar door de resultaten die we bereiken.
Dat is voor het CDA de rode draad: van ambitie naar uitvoering.
Financieel gezond, met oog voor de toekomst
Tijdens de commissiebehandeling hebben we al stilgestaan bij de financiële positie van onze gemeente.
De begroting voor 2027 is sluitend, maar daarvoor wordt de post onvoorzien verlaagd en worden incidentele middelen ingezet. Bovendien resteert richting 2030 een structureel tekort.
Dat vraagt om behoedzaamheid. Het CDA staat voor solide financieel beleid, zonder de rekening door te schuiven naar volgende generaties.
Ook de stijgende afvalstoffenheffing en de hogere kosten van RWM raken onze inwoners direct. Wij verwachten daarom dat het college zich maximaal blijft inspannen om deze kostenstijgingen te beperken.
Financiële degelijkheid betekent immers ook zorgvuldig omgaan met het geld van onze inwoners.
Bestaanszekerheid en zorg
Achter de cijfers zitten mensen.
Jaarlijks ontvangen ongeveer 2.500 huishoudens kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Daarom waarderen wij de campagne 'Laat geen geld liggen', waarmee inwoners worden gewezen op regelingen waarvoor zij in aanmerking komen.
Ook het sociaal domein vraagt blijvende aandacht.
Doordat mensen langer zelfstandig wonen, stijgen de kosten voor woningaanpassingen, hulpmiddelen en ondersteuning.
Passende zorg moet beschikbaar blijven, maar ook financieel houdbaar zijn. Wij verwachten daarom tijdig inzicht in de kostenontwikkeling en concrete beheersmaatregelen, met behoud van de menselijke maat.
Wonen: van plannen naar bouwen
Voorzitter,
De woningmarkt blijft een grote uitdaging. Jongeren willen in hun eigen dorp blijven wonen, starters zoeken een betaalbare woning en ouderen een passende woning.
De ambities zijn er. Het Volkshuisvestingsprogramma spreekt over plannen voor 2.600 woningen tot en met 2030. Ook rondom station Sittard liggen grote kansen.
Maar voorzitter, van woningbouwplannen kun je niet wonen.
Daarom horen wij graag wat de concrete voortgang is van Sittard Centraal en wanneer de eerste resultaten zichtbaar worden.
Ook willen wij, in navolging van ons eerdere initiatief 'Een straatje erbij', weten op welke locaties binnen twee jaar daadwerkelijk met de bouw kan worden gestart.
Welke belemmeringen staan daarbij nog in de weg?
Het CDA wil meedenken over het wegnemen van vertragingen, bijvoorbeeld door procedures te vereenvoudigen, besluitvorming te versnellen en waar nodig instrumenten als actief grondbeleid en strategische grondverwerving in te zetten.
Daarnaast dienen wij een motie in voor een doorstroommakelaar.
Door ouderen persoonlijk te begeleiden naar een passende woning, kunnen grotere gezinswoningen vrijkomen voor starters en jonge gezinnen.
Zo benutten we onze bestaande woningvoorraad beter en helpen we meerdere generaties tegelijk.
Sterke dorpen en wijken: van luisteren naar doen
Voorzitter,
Onze dorpen en wijken hebben ieder hun eigen karakter en behoeften. Inwoners weten vaak zelf het beste wat nodig is om hun leefomgeving te verbeteren.
Daarom is het goed dat de gemeente inzet op inwonersparticipatie, onder andere via de Dorpenvisies en Wijk In-Zicht.
Maar participatie mag geen doel op zich worden.
Inwoners moeten niet alleen kunnen meepraten, maar ook kunnen zien wat er met hun inbreng gebeurt.
Een goed voorbeeld is de Dorpenvisie Guttecoven en Einighausen. Inwoners hebben veel tijd en energie gestoken in voorstellen over wonen, verkeer, veiligheid en leefbaarheid.
Die betrokkenheid verdient niet alleen waardering, maar vooral een concreet vervolg.
Daarom dienen wij samen met gob de motie 'Van dorpenvisie naar zichtbare uitvoering: Inwonersparticipatie verdient opvolging' in.
Daarmee vragen wij om een concrete uitvoeringsagenda, met duidelijke prioriteiten, planning en beschikbare middelen.
Ook moet voor inwoners helder zijn welke voorstellen worden uitgevoerd, welke niet en waarom. Daarbij vragen we om een herkenbaar aanspreekpunt en goede terugkoppeling.
Bijzondere aandacht verdient de verkeersveiligheid, waaronder de eerder aangenomen motie over het voetpad aan de Beukenboomsweg.
Daarnaast willen wij onderzoeken of er ruimte is voor een jaarlijks uitvoeringsbudget voor kleine verbeteringen in dorpen en wijken.
Want niet iedere verbetering vraagt om een groot project of een omvangrijk budget.
Wat ons betreft kan deze aanpak bovendien als voorbeeld dienen voor andere dorpen en wijken.
Inwonersparticipatie vraagt niet alleen om luisteren, maar vooral om opvolging en uitvoering.
Een gemeente die meedenkt met ondernemers
Onze lokale ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, levendige winkelstraten en voorzieningen in onze kernen.
Zij hebben een gemeente nodig die meedenkt en duidelijkheid biedt.
Daarom zien wij graag dat het bestaande Ondernemerscontact verder wordt ontwikkeld tot een herkenbaar ondernemersloket, met bij complexe vragen één vast aanspreekpunt.
Ook onze stadscentra blijven aandacht vragen.
De roadmap voor Sittard-Centrum en de pilots met verschillende ondernemingsvormen juichen wij toe.
Maar juist de Limbrichterstraat, gelegen op een A-locatie in het kernwinkelgebied, kent opvallend veel leegstand.
Dat doet afbreuk aan de uitstraling van ons centrum.
Wij vragen daarom welke concrete initiatieven inmiddels zijn genomen om deze leegstand aan te pakken.
De gemeente moet niet alleen regels uitvoeren, maar ook mogelijkheden helpen vinden.
Een samenleving waarin we naar elkaar omkijken
Voorzitter,
Een sterke gemeente wordt vooral gevormd door mensen die naar elkaar omkijken.
Onze verenigingen, gemeenschapshuizen en vrijwilligers zijn daarbij onmisbaar. Zij zorgen voor ontmoeting en verbondenheid.
Toch blijft eenzaamheid onder jongeren en ouderen een belangrijk probleem.
Daarom willen wij jong en oud sterker verbinden, bijvoorbeeld door ontmoetingsplekken beter te benutten en verenigingen, scholen en vrijwilligersorganisaties samen te brengen.
Want soms begint het voorkomen van eenzaamheid gewoon met een ontmoeting.
Daarbij hoort ook een toegankelijke en veilige openbare ruimte.
Een slecht voetpad, een onveilige oversteekplaats of het ontbreken van een bankje kan voor ouderen en mensen met een beperking het verschil maken tussen zelfstandig naar buiten gaan of thuisblijven.
Maar veiligheid begint ook bij de eigen woning.
Inwoners worden regelmatig geconfronteerd met ongevraagde commerciële verkoop aan de voordeur. Vooral kwetsbare inwoners kunnen daarbij onder druk worden gezet.
Daarom dient het CDA de motie 'Veilig aan de voordeur' in.
Wij vragen het college te onderzoeken in hoeverre opdringerige en misleidende deurverkoop in onze gemeente voorkomt en, indien nodig, welke passende maatregelen binnen de bestaande wettelijke mogelijkheden getroffen kunnen worden.
Daarbij moet uiteraard ruimte blijven voor goede doelen en lokale maatschappelijke initiatieven.
Want een veilige leefomgeving houdt niet op bij de voordeur.
Cultuur en onderwijs
Goede culturele voorzieningen maken onze gemeente aantrekkelijk.
Bij een gemeente van circa 92.000 inwoners hoort een theater dat met de tijd meekan.
Bij toekomstige culturele huisvesting moeten we verder kijken dan alleen gebouwen en kosten. Het gaat ook om een toegankelijke plek voor professionele cultuur, amateurkunst, verenigingen, onderwijs en talentontwikkeling.
Het CDA vraagt om een zorgvuldig proces, een duidelijk stappenplan en een realistisch financieel kader.
Kan het college aangeven welke vervolgstappen worden voorzien?
Daarnaast zijn wij positief over het versterken van jongerencultuur en cultuurparticipatie.
Jonge makers verdienen ruimte om hun talenten te ontwikkelen. Een onafhankelijke cultuurscout en een laagdrempelige subsidieregeling kunnen daarbij helpen.
Graag ontvangen wij van de wethouder een korte update over de voortgang.
Ook de eeuwenoude onderwijsfunctie van Sittard-Geleen verdient blijvende aandacht.
Onderwijs is essentieel voor het aantrekken en behouden van talent, voor ondernemerschap en voor onze economische toekomst.
De internationale erkenning van Limburg als intelligente regio biedt kansen die we nadrukkelijk moeten benutten.
Want investeren in kennis en talent is investeren in onze toekomst.
Trots op onze geschiedenis en onze gemeente
Sittard-Geleen heeft een rijke geschiedenis.
Van historische dorpskernen en monumenten tot ons industrieel erfgoed.
Juist dat laatste verdient wat ons betreft meer aandacht.
Ook karakteristieke gebouwen uit de periode 1965 tot 1990, die wellicht nog geen monumentenstatus hebben, kunnen cultuurhistorisch waardevol zijn.
Maar behoud vraagt om onderhoud.
Daarom vragen wij of de bestaande subsidieregelingen voor monumenten en klein erfgoed voldoende toegankelijk en toereikend zijn en waar verbetering mogelijk is.
Want wat we vandaag laten verloederen, moeten we morgen tegen hogere kosten herstellen.
Naast ons verleden mogen we ook onze huidige positie nadrukkelijker uitdragen.
Sittard-Geleen is de derde stad van Limburg, maar langs belangrijke verkeerswegen is onze gemeente niet altijd duidelijk herkenbaar.
De werkzaamheden aan de A2 bieden mogelijk kansen om dat te verbeteren.
Daarom vragen wij de portefeuillehouder te onderzoeken hoe Sittard-Geleen beter zichtbaar kan worden langs de A2 en belangrijke toegangswegen, in overleg met Rijkswaterstaat en de provincie.
Tot slot: van ambitie naar uitvoering
Voorzitter,
Het CDA ziet goede ambities in deze begroting.
Maar uiteindelijk gaat het om de resultaten voor onze inwoners.
Dat is ook de gedachte achter onze moties.
Niet om meer papier te produceren, maar om uitvoering dichterbij te brengen.
Want een sterke gemeente begint niet in het gemeentehuis, maar bij onze inwoners, verenigingen, ondernemers en gemeenschappen.
Het is aan ons om hen de ruimte te geven en te ondersteunen waar nodig.
Met financieel gezond beleid, realistische ambities en de bereidheid om keuzes te maken.
Voorzitter, het CDA kiest voor een gemeente die niet alleen vooruitkijkt, maar vooral vooruitkomt.
Van ambitie naar uitvoering.
Dank u wel.