Afgelopen vrijdag hebben we in de Provinciale Staten de perspectiefnota behandeld. Tijdens deze behandeling kunnen de 15 fracties in de Staten voorstellen voor de begroting...
Afgelopen vrijdag hebben we in de Provinciale Staten de perspectiefnota behandeld. Tijdens deze behandeling kunnen de 15 fracties in de Staten voorstellen voor de begroting 2027 indienen. Er werden totaal ongeveer 60 moties ingediend. Deze zijn allemaal behandeld.
Deze vergadering begon om 9.30 uur en duurde tot 22.00 uur. Dus het was de moeite dat we naar Den Bosch zijn afgereisd. Wij als CDA hadden 6 moties en 1 amendement ingediend. We zijn blij met het eindresultaat. Het amendement kon niet rekenen op een meerderheid. We hebben 1 motie aangehouden en alle andere moties zijn aangenomen met een ruime meerderheid. De bijdrage van het CDA werd door een aantal Brabantse afdelingen gevoed. Deze samenwerking is erg prettig. Zo hebben deze keer de CDA afdelingen Rucphen, Hilvarenbeek, Halderberge, Alphen-Chaam en CDA fractie waterschap Brabantse Delta een actieve bijdrage geleverd aan onze inbreng. Dank daarvoor. Wij blijven de contacten met de afdelingen enorm waarderen. Ik roep jullie dan ook op om ons op de hoogte te stellen als jullie aanlopen tegen bepaalde zaken waar de provincie direct invloed op heeft. Samen zijn we sterk. Hierbij dan een samenvatting van onze bijdrage:
Geen nieuwbouw ziekenhuizen zonder bronzuivering Laten we de innovatiekracht van Brabant inzetten voor een gezond leefmilieu. Daarom heeft het CDA een motie ingediend om waterzuivering direct bij grote zorginstellingen te stimuleren. Zo pakken we vervuiling bij de bron aan voor schoon water en een vitale bodem. De strekking van deze motie was om met de Waterschapsbond het gesprek te voeren over het stellen van eisen door het bevoegd gezag voor de vergunning bij lozing van water voor ziekenhuizen bij nieuwbouw. Gemeenten en waterschappen te wijzen op de mogelijkheden die zij hebben als bevoegd gezag bij de vergunningverlening om lozingen van stoffen te voorkomen. Daarnaast heeft het CDA gevraagd de Staten hierover terug te koppelen en te verkennen hoe deze casus kan leiden tot een gezamenlijke bredere aanpak bij zorginstellingen. Deze motie werd aangenomen met 52 stemmen voor en 1 tegen. Daarnaast leverde dit publiciteit op via Omroep Brabant.
Woningbouw versnellen De Nationale Woningbouwkaart toont een volle plannenvoorraad, maar het CDA maakt zich zorgen: te veel plannen zijn nog ‘zacht’. Het CDA wil dat er meer woningen gebouwd gaan worden. Gemeenten wijzen de provincie nog te vaak aan als belemmerende factor in de uitvoering. In navolging van het landelijke programma ‘STOER’ willen wij dat de provincie eigen regels schrapt die de bouw vertragen. Ook hebben wij aan het college gevraagd de goede voorbeelden uit Brabant te delen met alle gemeenten in Brabant. Dus waar op korte termijn wel woningen gebouwd konden worden. Wij dienden een motie in om deze belemmerende provinciale regels kritisch te onderzoeken en te saneren in combinatie met goede voorbeelden waar snel woningen gerealiseerd zijn. Deze motie is aangenomen met 41 stemmen voor en 12 tegen.
Landbouwverkeer op Provinciale wegen Het weren van landbouwverkeer van provinciale wegen op voorspraak van het huidige college van Gedeputeerde Staten leidt tot onveilige situaties en overlast in onze dorpskernen, zoals bij de N269 (Hilvarenbeek) en N640 (Halderberge). Voor het CDA is het simpel: we moeten naar een ‘ja, tenzij’-benadering. Verkeersveiligheid moet lokaal leidend zijn. Zeker nu Brabant wederom de meeste verkeersdoden heeft in 2025. Het CDA heeft in een motie gevraagd om met de betrokken gemeenten en belangenorganisaties in gesprek te gaan over de mogelijkheden voor pilots op de N269 en N640, gericht op het onderzoeken op welke wijze landbouwverkeer veilig en efficiënt over provinciale wegen kan rijden. Daarbij ook eventuele andere mogelijkheden te onderzoeken, zoals passeerstroken of het toestaan van landbouwverkeer op specifieke tijdstippen. Deze motie is aangenomen met 48 stemmen voor en 5 tegen.
Een oplossing voor Chaam In Chaam is er al jaren verkeersoverlast in het centrum. Dit doordat het doorgaand verkeer midden door Chaam richting Baarle-Nassau en België op doorreis is. Door invoering van een heffing voor vrachtwagenverkeer in België zal het nog drukker worden in Chaam. Dit omdat Chaam dan een sluiproute is. We hebben dat ook middels een motie het volgende voorstel gedaan: Met klem aan te dringen op een spoedige herbeoordeling van het vrachtwagenverbod, op het moment dat een juridisch houdbaar verkeersbesluit haalbaar lijkt. Daarnaast als wegbeheerder samen met de gemeente Alphen-Chaam alle (juridisch haalbare) mogelijkheden te onderzoeken richting een oplossing voor Chaam. Te denken valt het bovengenoemde vrachtwagenverbod, het aanleggen van een provinciale rondweg, de overdracht van de N639 binnen de kom naar de gemeente om zo een 30 km/u-regime en aanvullende fysieke maatregelen te kunnen afdwingen, en/of het toepassen van technologische oplossingen zoals digitale handhaving en monitoring. De Staten in het vierde kwartaal 2026 te informeren over de impact van de vrachtwagenheffing (vanaf juli 2026) op de verkeersintensiteit in de kern en over de voortgang op dit dossier en daarbij aan te geven waar de provincie en gemeente samen op inzetten. Deze motie is aangenomen met 42 stemmen voor en 11 tegen.
Leefbaarheid in kleine kernen Het CDA staat pal voor de leefbaarheid in onze dorpen. Kijk bijvoorbeeld naar Schijf (1785 inwoners), waar de inwoners zelf hun oude kerk omvormen tot een ontmoetingsplek. Zulke lokale initiatieven verdienen provinciale steun. Ook hier hebben we een motie voor ingediend. De strekking van die motie is: Om een concreet en laagdrempelig leeninstrument in te zetten, zodat dorpsgemeenschappen projecten zoals in Schijf kunnen realiseren; Als randvoorwaarde in de lening dient wel opgenomen te worden dat ook de betrokken gemeente een financiële bijdrage levert aan het betreffende project. De mogelijkheden voor deze lening dienen op een laagdrempelige manier op de website van de provincie te bereiken zijn. Het college van GS dient bij de begroting voor 2027 een voorstel aan Provinciale Staten te presenteren voor de uitvoering hiervan. Deze motie is aangenomen met 47 stemmen voor en 6 tegen.
Duidelijkheid voor de agrarische sector. Voor het CDA is een beleidsarme perspectiefnota niet hetzelfde als perspectiefloos. Maar voor wie het Brabantse platteland een warm hart toedraagt, is perspectief in deze nota ver te zoeken. De stapeling voor ondernemers is fors: de naderende stallendeadline, KRW-eisen en beperkingen in overgangsgebieden. Het ontbreekt in de nota aan evenwicht. Terwijl Zuidoost-Brabant alle ruimte krijgt voor de prestige van Brainport, wordt de druk volledig bij de agrarische ondernemers in het buitengebied neergelegd. Besturen gaat over mensen; over ondernemers die nu in de mist moeten navigeren, omdat besluitvorming wordt doorgeschoven. Dat is geen regie, maar verantwoordelijkheid ontwijken. Omdat die essentiële duidelijkheid nu ontbreekt, dienen wij een motie in om de onzekerheid rondom de stallendeadlines te beëindigen. De strekking van deze motie was om de datum van 1 juli 2026 (stallendeadline) op te schorten totdat er duidelijkheid is over o.a. emissie luchtwassers, voorwaarden voor leningen jonge landbouwers, aanpassing Menukaart en onduidelijkheden over uiteenlopende bedrijfssituaties. Daarnaast op korte termijn in overleg te gaan met de sector, adviesbureaus en landbouworganisaties om de vragen en onduidelijkheden te bespreken. Als reactie vanuit het college kwam dat ze as. dinsdag of woensdag aanpassingen naar buiten gaan brengen. Tanja van de Ven heeft hier de laatste maanden middels vragen en debatten vaak op aangedrongen. Het College ziet nu ook in dat er aanpassingen moeten plaats vinden. We hebben er dus voor gekozen om deze motie aan te houden. We wachten eerst de aanpassingen van het College af. Daarna zullen we beoordelen of we de motie alsnog gaan indienen in de volgende Statenvergadering.
Ov-gelden benutten voor het openbaar vervoer De Tweede Kamer heeft in november 2025 het amendement-Grinwis in meerderheid aangenomen. Dit amendement had als strekking dat de Tweede Kamer heeft ingestemd met het amendement, zodat de geplande bezuinigingen op het openbaar vervoer in 2026 en 2027 wordt voorkomen. Daarmee blijft in totaal 448 miljoen euro beschikbaar voor provincies/vervoervoerregio’s en de OV-bedrijven. Voor Brabant heeft dat als gevolg dat er 30 miljoen euro vanuit het Rijk voor Brabant beschikbaar komt. Voor het CDA is het simpel: dit geld moet rechtstreeks terug de bus in. Wij willen deze miljoenen niet zien verdwijnen in de algemene reserves, maar inzetten voor extra ritten in onze kleine kernen, de openbaar vervoersverbindingen rond Eindhoven en voor nachtbussen naar grote steden. Brabants geld voor Brabantse bereikbaarheid. Het college wil dit geld in de algemene reserve laten vallen. Wij hebben middels een amendement gevraagd dit geld direct te oormerken voor het openbaar vervoer te verbeteren. Dit amendement heeft het niet gehaald. Er waren 17 stemmen voor en 36 stemmen tegen. Naast deze moties en amendementen heeft het CDA nog een aantal zaken aangekaart welke niet in een motie zijn verwerkt.
Buitengebied Het CDA wil dat leefbaarheid en weerbaarheid tegen ondermijning in het buitengebied begint bij de basis: een goede, duurzame, boterham kunnen verdienen, mèt beleg. Dat vraagt om een meedenkend openbaar bestuur. Natuur realiseren is geen hobby, het is werk. Werk dat vraagt om investeringen, vakmanschap en verantwoordelijkheid. Daar hoort een fatsoenlijke vergoeding bij. Wie van agrariërs vraagt hoeders van het landschap te zijn, moet hen ook zo behandelen en een eerlijke vergoeding betalen.
Financieel beleid Volgens het CDA is de provincie geen bank die verliezen moet blijven slikken. Opnieuw is bijna een miljoen kwijtgescholden aan ‘De Kazerne’ (designer tentoonstelling in Eindhoven), terwijl er in totaal voor ruim 13 miljoen aan leningen uitstaan waar betalingsachterstanden zijn in rente en/of aflossingen. De laatste jaren is er al miljoenen afgeboekt op leningen. Dus gewoon verlies genomen. Het CDA eist een andere koers: leningen mogen geen ‘geitenpaadje’ zijn voor verkapte subsidies. Wij willen dat bij nieuwe leningen minimaal 80% onderpand aanwezig is. Harde zakelijkheid voor Brabants geld.
Energie Geen papierschuiven, maar isolatie. Voorzitter, we kunnen de energietransitie kapot-organiseren met duimdikke rapporten, maar papier isoleert geen enkel tochtig huis. Terwijl wij vergaderen over energieperspectief 2050, schieten de rekeningen bij veel Brabanders door het plafond. De overheid moet naast de burger staan, niet erboven. Het CDA wil een Brabants Inwonerberaad gericht op energie, serieus gaat verkennen. Geef Brabanders zelf de regie over de keuzes die hún portemonnee en leefomgeving raken.
Erfgoed De agenda ‘Levendig Brabant’ die maar kort in de perspectiefnota aan de orde komt, spreekt over topsport, maar het CDA mist ons erfgoed. Onze kerken en kloosters vertellen het verhaal van onze geschiedenis. Wij hebben de gedeputeerde gevraagd om een toezegging dat de provincie gemeenten proactief gaat ondersteunen bij het opstellen van lokale erfgoedvisies. Wees de meedenkende partner die gemeenten helpt de balans te vinden tussen verleden en toekomst. Deze toezegging heeft het college gedaan.
Al met al een waslijst aan zaken die we met succes hebben ingebracht. Ik roep jullie op om samen met ons op te trekken om mooie resultaten voor Brabant te behalen.
