20 mei 2026 2 minuten lezen

CDA stelt vra­gen over thuis­on­der­wijs in Til­burg

Dinsdag 19 mei 2026 publiceerde BOOS een uitzending over kinderen die met een vrijstelling van de leerplicht buiten het reguliere onderwijs terechtkomen[1]. De uitzending roept zorgelijke vragen op over het zicht op deze kinderen, hun recht op ontwikkeling, sociale vorming, veiligheid en gelijke kansen.

Voor het CDA is helder: ieder kind verdient een veilige plek om te leren, zich te ontwikkelen en mee te doen. Ouders hebben een belangrijke verantwoordelijkheid in de opvoeding, maar kinderen mogen nooit uit beeld raken. Juist waar school, gezin en overheid samen optrekken, kunnen problemen vroeg worden gezien en kan passende hulp worden geboden.

De Rijksoverheid geeft aan dat kinderen van 5 tot 16 jaar leerplichtig zijn en dat vrijstelling alleen in specifieke situaties mogelijk is, waaronder ziekte, richtingsbedenkingen, onderwijs in het buitenland of een trekkend bestaan. De leerplichtambtenaar werkt voor de gemeente en controleert of kinderen naar school gaan.

Het CDA stelt daarom de volgende vragen aan het college van Burgemeester en Wethouders.

  1.  Is het college bekend met de uitzending van BOOS over kinderen met een vrijstelling van de leerplicht en de signalen die daarin worden afgegeven?
  2. Herkent het college het beeld dat het aantal kinderen dat met een vrijstelling buiten het reguliere onderwijs valt de afgelopen jaren is toegenomen ook in Tilburg?
  3. Hoeveel kinderen in de gemeente Tilburg hebben op dit moment een vrijstelling van de leerplicht? Kan het college hierbij onderscheid maken naar de verschillende wettelijke gronden, zoals lichamelijke of psychische gronden, richtingsbedenkingen, onderwijs in het buitenland en overige gronden?
  4. Kan het college de ontwikkeling van het aantal vrijstellingen in Tilburg over de afgelopen tien jaar delen, uitgesplitst naar jaar, leeftijdscategorie en vrijstellingsgrond?
  5. Hoeveel aanvragen voor vrijstelling van de leerplicht zijn in de afgelopen tien jaar ingediend, toegekend en afgewezen? Kan het college dit uitsplitsen naar vrijstellingsgrond en aangeven welk percentage van de aanvragen wordt toegekend dan wel afgewezen?
  6. Op welke wijze beoordeelt de gemeente Tilburg aanvragen voor vrijstelling van de leerplicht? Welke toetsingscriteria, normen of beleidsregels worden daarbij gehanteerd?
  7. Wordt bij aanvragen, het belang van het kind vooropgesteld, naast de formele wettelijke toets? Zo ja, hoe wordt dit concreet gedaan? Zo nee, waarom niet?
  8. Hoe houdt de gemeente Tilburg zicht op kinderen nadat een vrijstelling is verleend? Is er periodiek contact met ouders/verzorgers, jeugdgezondheidszorg, samenwerkingsverbanden passend onderwijs of andere partners?
  9. Kan het college aangeven hoeveel kinderen met een vrijstelling volledig buiten beeld zijn van school, samenwerkingsverband en/of jeugdhulp?
  10. Hoe wordt voorkomen dat een vrijstelling van de leerplicht ertoe leidt dat kinderen geen passend onderwijs, begeleiding of ontwikkelingsaanbod meer ontvangen?
  11. Zijn er in Tilburg casussen bekend waarbij achteraf is gebleken dat een vrijstelling van de leerplicht heeft geleid tot zorgen over ontwikkeling, veiligheid, isolement of ongelijke kansen? Zo ja, welke lessen zijn daaruit getrokken?
  12. Het Openbaar Ministerie heeft op 7 april 2025 besloten bepaalde artikel 5b-zaken, waarbij het gaat om richtingsbedenkingen, niet langer te vervolgen omdat er volgens het OM te weinig juridisch houvast is. Heeft dit besluit geleid tot een wijziging in de Tilburgse aanpak van aanvragen, afwijzingen of handhaving rondom vrijstelling van de leerplicht?
  13. Welke gevolgen heeft dit OM-besluit volgens het college voor de positie en handelingsmogelijkheden van Tilburgse leerplichtambtenaren?
  14. Deelt het college de zorg dat het ontbreken van structureel toezicht op thuisonderwijs of onderwijs buiten school kan leiden tot ongelijke kansen, ontwikkelingsachterstanden of het uit beeld raken van kwetsbare kinderen?
  15. Is het college bereid om, bijvoorbeeld via de VNG, G40 of rechtstreeks richting het kabinet, te pleiten voor landelijke regelgeving waarbij thuisonderwijs of onderwijs buiten school alleen mogelijk is met duidelijke kwaliteitseisen, periodiek toezicht en waarborgen voor de ontwikkeling en veiligheid van kinderen?
  16. Is het college bereid om voor Tilburg een overzicht te maken van de huidige werkwijze rondom vrijstellingen van de leerplicht, inclusief mogelijke verbeterpunten om kinderen beter in beeld te houden?
  17. Kan het college aangeven of en hoe de raad periodiek geïnformeerd kan worden over het aantal vrijstellingen, thuiszitters en kinderen zonder passend onderwijsaanbod in Tilburg?

foto: Gemeente Tilburg | Yvonne Simons-Hannink

Lees
ver­der