Samen stil staan.

Om stil te staan bij mensen die er niet meer zijn. Mensen die hun leven verloren in oorlog en geweld.

Misschien ver weg in de tijd, maar niet ver weg in betekenis. Want achter elke naam zat een mens. Iemand met familie, een gezin, een toekomst die nooit werkelijkheid werd. Als ik daaraan denk, besef ik hoe kwetsbaar vrijheid eigenlijk is. Iets wat wij vaak als vanzelfsprekend ervaren.

Al meer dan 80 jaar leven wij in Nederland in vrijheid.

Ik ben opgegroeid zonder oorlog, zonder dagelijkse angst. Ik kan mijn mening uiten, jij kan je mening uiten. Wij kunnen onze eigen keuzes maken en ons leven vormgeven. Dat is vrijheid!

Maar eerlijk is eerlijk: dat voelt soms zo normaal, dat we bijna vergeten hoe bijzonder het is. En misschien nog belangrijker: hoe kwetsbaar het is. Want kijk om je heen.

De wereld verandert.

We zien conflicten, spanningen, onzekerheid. Wat vroeger ver weg leek, komt steeds dichterbij.Niet alleen in het nieuws, maar ook in onze nabije omgeving en in ons gevoel. Juist in ons gevoel!

Dat maakt de herdenking anders voor mij. Niet minder, maar misschien wel indringender. Want herdenken is niet alleen terugkijken. Het is ook jezelf de vraag stellen: wat betekent vrijheid voor mij? En wat ben ik bereid te doen om die vrijheid te beschermen?

We horen tegenwoordig oproepen om voorbereid te zijn. Om bijvoorbeeld een noodpakket in huis te halen. Voor het geval dat. Dat voelt misschien ongemakkelijk. “Zou het echt nodig zijn?”, vraag ik me dan af. Alsof iets wat we lang vanzelfsprekend vonden, ineens niet meer zeker is.

Maar misschien is het ook een vorm van bewustwording. Een herinnering dat vrijheid, veiligheid en stabiliteit onderhoud nodig hebben. Dat ze niet vanzelf blijven bestaan.

Voor mij betekent de 4 mei herdenking daarom twee dingen: Dankbaarheid – voor de vrijheid waarin we leven. En verantwoordelijkheid – om die vrijheid niet achteloos te behandelen.

Laten we daarom niet alleen herdenken met stilte, maar ook met besef. Met aandacht voor wat ons verbindt. En met de wil om vrijheid levend te houden. Voor onszelf, en voor de generaties na ons.

Vandaag herdenken wij. Morgen zorgen wij ervoor dat vrijheid niet vanzelfsprekend wordt, maar waardevol blijft.