Verkiezingsprogramma 2026 — 2030 CDA Schouwen — Publieke gerechtigheid, Gespreide verantwoordelijkheid, Rentmeesterschap, Solidariteit
Onderstaande tekst is mogelijk moeilijk te printen. Op verzoek (via het webformulier) sturen wij u een digitale geïllustreerde kopie (16 pagina's) toe naar het door u opgegeven mailadres.
VOORWOORD
Voor u ligt het verkiezingsprogramma van het CDA Schouwen-Duiveland voor de gemeenteraadsperiode 2026 – 2030.
Met dit verkiezingsprogramma laten we zien dat wij ons inzetten voor een rechtvaardige samenleving waarin we onze verantwoordelijkheden nemen voor elkaar en voor de aarde. Waarin we zorgdragen voor een toekomst met gelijke kansen voor alle inwoners van Schouwen-Duiveland.
Onze politiek is geworteld in vier pijlers die ons richting geven bij het maken van keuzes voor de toekomst van ons mooie eiland.
Deze pijlers zijn:
1. Publieke Gerechtigheid,
2. Gespreide Verantwoordelijkheid,
3. Rentmeesterschap,
4. Solidariteit.
Deze vier kernwaarden zijn voor ons wegwijzers. Het doel daarvan is om mensen in hun gezin, hun directe omgeving en in de samenwerkingsverbanden waar zij onderdeel van uitmaken tot hun recht te laten komen (publieke gerechtigheid). Dit zodat zij, naar individueel vermogen, een bijdrage leveren aan de samenleving (gespreide verantwoordelijkheid) en daarbij omzien naar elkaar (solidariteit) en samen bouwen aan een perspectiefrijke toekomst voor toekomstige generaties (rentmeesterschap).
Samen vormen de pijlers de basis voor ons beleid en onze visie en benadrukken ze dat het welzijn van de gemeenschap altijd het uitgangspunt is voor ons handelen.
- In de achterliggende raadsperiode hebben we als CDA Schouwen-Duiveland een aantal belangrijke zaken bereikt. Denk aan:
- Een kritische en constructieve evaluatie van het proces rond de restauratie van de kademuren Oude Haven.
- De aanscherping van het beleid rond de B&B ’s.
- Aandacht voor betaalbaarheid van snel internet in het buitengebied.
- Versnelling van het oplossen van de verkeersproblematiek Zierikzee.
- Het op peil houden van groot onderhoud aan wegen en straten.
- Voldoende gelden voor verdere uitvoering van de stads- en dorpsvisies.
- Een realistisch en zorgvuldig beheer van de overheidsfinanciën en de begroting.
- Het behoud van ADRZ-poliklinieken in Zierikzee met bijbehorende parkeerruimte.
Bij de totstandkoming van dit verkiezingsprogramma 2026 – 2030 konden wij rekenen op organisaties en inwoners die vanuit hun deskundigheid inhoudelijke bijdragen leverden.
1. Plezierig wonen
Passend woningaanbod
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Vooral bouwen langs de Midden-Zeelandroute (N59).
- In de overige kernen ruimte voor uitbreiding die past bij de vraag (straatje/wijkje erbij).
- Prioriteit voor meer sociale huurwoningen, in samenwerking met Zeeuwland.
- Voorrang voor nultredenwoningen (zowel grondgebonden als appartementen).
- Adequate huisvesting voor verschillende doelgroepen: knarrenhof (ouderen), Friends-wonen (21-35 jarigen die een woning delen).
- Substantiële uitbreiding van het woningenbestand waar mogelijk in alle kernen.
Waarom?
CDA Schouwen-Duiveland gaat op zoek naar mogelijkheden om wél te bouwen binnen de huidige regelgeving. Allereerst op de beschikbare plekken in de kernen (inbreiding) en waar nodig door uitbreiding van de kernen. We bouwen voor de bepaalde doelgroepen dat wil zeggen aan de hand van een juiste afstemming tussen vraag en aanbod.
Een leefbare omgeving
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
Voor elke kern een dorpsvisie met voldoende financiële middelen, vanuit de reserve strategische visie, en ambtelijke ondersteuning om tot uitvoering over te gaan.
Financiële tegemoetkoming voor de aanleg van glasvezelnetwerk in het buitengebied.
Waarom? Dorpskernen moeten aantrekkelijk blijven. Als inwoners directe invloed hebben op hun (woon)omgeving draagt dat bij aan de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. CDA Schouwen-Duiveland geeft ruimte en biedt steun aan initiatieven van inwoners en anderen betrokkenen om de leefomgeving te verbeteren.
Bereikbaarheid en infrastructuur
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Actieve betrokkenheid bij een veilige en snelle Midden-Zeelandroute, inclusief de verbinding via de Zeelandbrug.
- Op peil houden van het onderhoud aan wegen en fietspaden.
- De doorontwikkeling van het flexibele vervoer (Hub) stimuleren, ook tussen de eilanden.
- Voldoende veilige fietsstallingen.
- Behoud van het huidige gratis parkeeraanbod.
- Voldoende veilige fietspaden, ook daar waar nu te weinig fietspaden zijn, zoals oversteek bij Bruinisse en fietsroute Schelphoek Renesse.
- Wandelroutes uitbreiden en met elkaar verbinden.
Waarom?
Voor een goede bereikbaarheid en doorstroming van Schouwen-Duiveland, en het mogelijk maken van woningbouw, is een goede Midden-Zeelandroute cruciaal. De vervanging van de Zeelandbrug vraagt keuzes, waarbij Schouwen-Duiveland actief betrokken moet zijn Flexibele vervoersvormen zijn onmisbaar voor de inwoners in het buitengebied om aansluiting te hebben op het reguliere openbaar vervoer. Inwoners en toeristen fietsen veel en steeds meer, fietspaden moeten veilig zijn voor al dat fietsverkeer.
Een duurzaam Schouwen-Duiveland
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Blijvend inzetten op Schouwen-Duiveland energieneutraal in 2040.
- Op zoek gaan naar alternatieven: opslag van energie, gebruik van waterstof, aardwarmte en een getijdencentrale) via het oprichten van onder andere energiecoöperaties.
- Stimuleren dat energiecoöperaties worden opgericht.
- Minder verharding in straten, pleinen en tuinen (meer groen en bomen planten).
- Behoud gratis gebruik van de milieustraat.
- Hergebruik hemelwater.
- Bij nieuwbouw gescheiden hemelwatersysteem.
- Zonnepanelen alleen/eerst op daken, bedrijventerreinen en water (uitgezonderd visgronden).
- Een laadplein voor vrachtauto’s bij 150KV station.
- De gemeente een actieve ,regisserende rol laten spelen bij projecten waarin natuur, landbouw en toerisme elkaar aanvullen bijvoorbeeld via gebiedsvisie Schouwen West of Living Lab.
Waarom?
Goed rentmeesterschap vraagt erom dat overheid en bedrijven op een goede manier samenwerken om een duurzamer Schouwen-Duiveland te realiseren. Goed rentmeesterschap houdt ook in dat we goed zorgen voor de aarde met het oog op de volgende generatie.
2. Een sterke samenleving
Economie en Arbeidsmarkt
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Verantwoorde groei van economische activiteiten.
- Faciliteren van de vestiging en het behoud van hightechbedrijven.
- Scholing en huisvesting om werknemers op te leiden en te binden aan ons eiland.
- Behoud van familiebedrijven en desgewenst hulp bij bedrijfsovername.
- Humane en veilige huisvesting voor arbeidsmigranten.
- Lokaal gevestigde bedrijven krijgen meer mogelijkheden om lokaal uit te breiden.
- Actieve aansluiting en ondersteuning bij Arbeidsmarkt Regio Zeeland (inzetten op vestiging werkcentrum in Zierikzee).
- Blijvende ondersteuning Hospitality Hub.
- Actief beleid en voldoende budget om statushouders en asielzoekers voor te bereiden voor de lokale arbeidsmarkt.
Specifiek Recreatie en toerisme:
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Kwaliteitsverbetering en verduurzaming bevorderen binnen de sector.
- Alleen agrarische ondernemingen in bedrijf mogen hun minicamping uitbreiden.
- Strikte handhaving van het onlangs aangescherpte B&B beleid.
Specifiek Landbouw en visserij:
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Actief meewerken aan beschikbaarheid van zoetwater.
- Zorgen voor een robuust watersysteem (afvoer en aanvoer).
- Het behoud van Living Labs waardoor bedrijfsopvolging aantrekkelijk blijft.
- Voldoende beschikbaarheid en eventuele uitbreiding van visserijgronden in de Grevelingen, de Oosterschelde en de Krammer.
- Zorgdragen voor het behoud van het karakteristieke buitengebied.
- Blijvende ondersteuning van innovatieve initiatieven vanuit de sector zelf.
Waarom?
Voor de ontwikkeling en gezonde economische groei van Schouwen-Duiveland is het belangrijk in te zetten op verschillende sectoren. CDA Schouwen-Duiveland hecht grote waarde aan het behoud van familiebedrijven vanwege de grotere lokale betrokkenheid. Een goed ondernemersklimaat is van grote waarde. Het uitgangspunt binnen bestaand en nieuw te ontwikkelen beleid moet zijn ‘ja, mits’ in plaats van ‘nee, tenzij’.
Het kenmerkende buitengebied, de rust en de ruimte mogen niet verloren gaan.
Een veilige omgeving
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Voldoende zichtbare handhaving, zowel van politie als van boa’s.
- De brandweerkorpsen blijven op sterkte.
- Zo snel mogelijk een calamiteitenplan voor Schouwen-Duiveland.
Waarom?
Voor het gevoel van veiligheid is voldoende inzet en zichtbaarheid van politie en boa’s belangrijk. Om de brandweer op sterkte te houden hecht het CDA aan stimulering van én investering in de jeugdopleiding. Gezien de geografische ligging is de aanwezigheid van een ontruimingsprotocol van groot belang bij een calamiteit op Schouwen-Duiveland. Denk hierbij aan bosbranden, calamiteiten tijdens het hoogseizoen of tijdens grote evenementen en de ontsluiting van Zierikzee in noodsituaties.
Saamhorigheid en verbinding
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Bewoners krijgen actief de ruimte en ondersteuning om sociale initiatieven te starten die de leefomgeving verbeteren.
- Meerdere wijkcentra in Zierikzee.
Waarom?
CDA Schouwen-Duiveland staat voor individuele vrijheden én voor gemeenschapszin. Het streven is een gemeente waarin mensen zich thuis voelen en ook zelf een bijdrage leveren aan de gemeenschap. In alle dorpen en in Brouwershaven zijn prachtige dorpshuizen. Zij vervullen een belangrijke rol als plaats van ontmoeting en verbinding. De stad Zierikzee kent verschillende wijken. Omdat het leven in de stad al snel anoniemer is, is het van groot belang dat in Zierikzee in de verschillende wijken wijkcentra worden gerealiseerd.
3. Zorgen voor elkaar
Zorg (algemeen)
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Het behoud van de HAP en poliklinieken met voldoende parkeerruimte.
- Het behoud van apotheekhoudende huisartsenpraktijken in de kernen.
Waarom?
Goede zorg, die voor iedereen bereikbaar is met zowel de auto als het openbaar vervoer, is van groot belang. CDA Schouwen-Duiveland maakt zich sterk voor goede huisvesting van bestaande zorgaanbieders.
Jeugdzorg
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Een goed systeem van vroegsignalering waarbij we een belangrijke rol weggelegd zien voor de binnenkort te starten Sterk Lokale Teams. Blijvend ondersteunen project Opgroeien in Kansrijke Omgeving.
Waarom?
De Sterk Lokale Teams werken gezinsgericht en signaleren vroegtijdig problemen, zodat kleine zorgen niet groot worden. Zo versterken we een gezond gezinsklimaat en bieden we jongeren na de jeugdzorg een steuntje in de rug richting zelfstandigheid.
Ouderenzorg
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Bereikbare dagbesteding zonder verplichte indicatie op meerdere plekken.
Waarom?
Het CDA Schouwen-Duiveland maakt zich zorgen over de groeiende eenzaamheid in onze samenleving.
Armoede en schulden
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Het in stand houden van het systeem van vroegsignalering.
- Wij willen dat beleid met betrekking tot schuldhulpverlening op tijd wordt geëvalueerd en we reserveren budget voor eventuele aanpassingen van het beleid.
- Initiatieven als ruilwinkel en voedselbank krijgen actieve ondersteuning.
Waarom?
Door het signaleren van bijvoorbeeld huurachterstanden door de woningcorporatie en de terugkoppeling naar de gemeente wordt erger voorkomen. Daarmee is vroegsignalering kostenbesparend op lange termijn.
Onderwijs
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- (Ver)nieuwbouw van schoolgebouwen in alle kernen waar nu scholen zijn.
- Waar geen basisschool meer is, gaan de kinderen naar school volgens het Zonnemaire-model.
- Ondersteuning voor laaggeletterden en/of anderstaligen blijvend stimuleren.
Waarom?
Het CDA ondersteunt de beweging naar ‘thuisnabij onderwijs’ Bovendien dragen scholen bij aan de leefbaarheid van de kernen. Bestrijding van laaggeletterdheid vergroot de zelfredzaamheid waardoor mensen beter in staat zijn om deel te nemen aan de samenleving en het arbeidsproces.
Sport en verenigingsleven
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Het zwemonderwijs blijft gesubsidieerd.
- Streven naar behoud van zwembad Dolfijn
- Behoud van inzet van sportcoaches voor alle leeftijdsgroepen met extra aandacht voor personen met een handicap.
- Voor ieder kind moet het lidmaatschap van een (sport)vereniging mogelijk zijn.
Waarom?
Een actief verenigingsleven zorgt voor een betrokken samenleving. Sporten, voor jong en oud, moet gefaciliteerd worden met het oog op een gezonde levensstijl. Schoolzwemmen zorgt ervoor dat alle basisschoolkinderen leren zwemmen. Met zoveel water om ons heen, is dat belangrijk. Daarnaast stimuleert schoolzwemmen dat kinderen sportief bewegen.
Cultuur, tradities en erfgoed
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- De cultuurbegroting periodiek heroverwegen.
- Nieuwe gemeentelijke monumenten aanwijzen buiten de kern Zierikzee , met bijbehorende financiering.
- Opvolging geven aan de kerkenvisie.
- Financiële ondersteuning voor de instandhouding van de culturele functie van de Nieuwe Kerk.
- Ondersteuning van jaarlijkse evenementen en vereenvoudiging van de regelgeving rond de organisatie ervan.
- Burgerinitiatieven die een bijdrage leveren aan ons eiland komen in aanmerking voor een financiële of materiële ondersteuning.
Waarom?
Het totale cultuurbudget moet evenredig verdeeld worden over de verschillende cultuursectoren. Cultuur, tradities en erfgoed zorgen voor verbinding, voor plezier en kennisontwikkeling, voor verwondering en creativiteit. Bovendien dragen ze bij aan de identiteit van ons eiland.
4. Goed bestuur
Bestuurscultuur
Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Het is duidelijk en herleidbaar wie binnen de gemeentelijke organisatie verantwoordelijk is voor wat.
- Ontwikkelen van een periodiek tevredenheidsonderzoek onder inwoners.
- Vier wethouders is voldoende.
- De openbare stukken en gemeentelijke brieven zijn in begrijpelijk Nederlands opgesteld.
Waarom?
CDA Schouwen-Duiveland hecht grote waarde aan een transparante en integere bestuurscultuur waarbij de lokale overheid eerlijk en open communiceert. Want de gemeente is er tenslotte voor haar inwoners.
Gemeentefinanciën
- Wat wil CDA Schouwen-Duiveland bereiken?
- Een strakke begrotingsdiscipline.
- Belastingverhoging alleen wanneer de inflatie(correctie) dit vereist.
Inwoners en ondernemers inzicht geven in de besteding van toeristen- en recreatiebelasting.
Waarom?
De gemeente heeft de plicht om zorgvuldig en verstandig met de publieke financiën om te gaan.
EINDE VERKIEZINGSPROGRAMMA