Betoog Begro­tings­raad CDA Lei­der­dorp

Voorzitter,
Vandaag zijn we hier bijeen om de begroting 2026 te bespreken. De begroting is beleidsarm, maar dat is ook logisch in het licht van de komende verkiezingen. Namens het CDA wil ik graag in gaan op een aantal aspecten van de begroting:

1. Financiën
Het CDA is van mening dat het College, onder aanvoering van wethouder Binnendijk, heeft gezorgd voor een goede meerjarenbegroting. Onze complimenten! Mede daarom is Leiderdorp een financieel gezonde gemeente. In 2024 heeft dit College met instemming van de gemeenteraad al verstandige bezuinigingen doorgevoerd. Daarbij is de dienstverlening aan de Leiderdorpers niet verlaagd. Helaas blijven de gemeentefinanciën als gevolg van de korting op het gemeentefonds in
het bekende ravijnjaar 2028 ongewis en lastig. Daar staat tegenover dat het Rijk recent gemeenten deels incidentieel heeft gecompenseerd voor jeugdzorgkosten, waardoor ook ons financiële perspectief is verbeterd. We hopen dat een nieuw kabinet ook kan zorgen voor structurele oplossingen voor het ravijnjaar.
[we moeten voorzichtig blijven, we willen voorzieningen in stand houden, 2030 is het geld op,
Sinterklaas in het land, overschot is stuk kleiner dan vorige jaar deze tijd, OZB capaciteit benutten we niet volledig, landelijk VVD is ook de oorzaak voor het ravijnjaar, OZB is vooral voor huiseigenaren]

2. Woningen
Het CDA is een sterke voorstander van woningbouw. Voor jongeren gaat dit met name om betaalbare starterswoningen. En met de vergrijzing in ons dorp vinden wij dat we vooral doorstroming van ouderen naar kleinere appartement moeten stimuleren, daarmee help je ook gezinnen. Voor deze doorstroming hebben we ook in juli het initiatief genomen voor een amendement voor de regionale huisvestingsverordening. Samen met de andere partijen zijn we trots op de resultaten van dit College. De Pinksterbloem is net opgeleverd, en er zijn belangrijke stappen gezet met de ontwikkeling van de LOI, gemeentehuis-plot, Elisabethhof/Levensstroomkerk, Luykendreef en ook de Kleiwarenfabriek. Daarmee houden we zicht op ruim 600 extra woningen in Leiderdorp. En daarbij is het inmiddels beleid om bij elke nieuwbouw naast 35% sociale woningbouw, ook 30% betaalbare huur en koop te realiseren.
Maar als CDA willen we meer. We zien de potentie van de Baanderij, het voormalige IKEA-terrein en ook de ideeën voor een nieuw appartementsgebouw op de Winkelhof vinden wij zeer interessant en zullen we welwillend gaan bekijken.

[Uiteraard is de inpasbaarheid in de omgeving altijd belangrijk, maar we zullen wel op zoek gaan hoe we maximale woonruimte kunnen creëren. In dit licht vinden wij het ook verstandig dat het College heeft besloten om 1 miljoen extra te reserveren voor de ontwikkeling van de Baanderij. Ongetwijfeld zal nog meer geld moeten worden gereserveerd voor de ontwikkeling van deze locatie.]

3. Veiligheid en Leefomgeving

Je veilig voelen begint met een prettige omgeving. In het afgelopen jaar hebben wij o.a. onze zorg uitgesproken over vandalisme en overlast op schoolpleinen. Daarnaast hebben wij ons druk gemaakt om asociaal gedrag van motoren op de Engelendaal. We pleitten voor lawaai-flitspalen. We kregen de handen hiervoor nog niet op elkaar bij het College, maar de geluidsoverlast van verkeer is wel degelijk een probleem. We zijn blij dat er nu geluidsschermen komen bij de Persant Snoepweg, maar zouden graag zien dat er ook maatregelen komen voor de Engelendaal en langs de A4. [We zullen het College de komende tijd blijven aansporen om hier maatregelen op te nemen.] Goed onderhoud aan de openbare ruimte draagt bij aan de prettige leefomgeving. Recent heeft de wethouder gemeld dat de achterstand in groenonderhoud wordt ingelopen. Daar zijn we blij mee. We constateren echter wel dat dit vorig jaar in november ook werd gemeld. Het is uiteraard wenselijk dat het groenonderhoud juist ook in het voorjaar en zomer goed wordt bijgehouden. En dat is nu het derde jaar op een rij een probleem. Dat moet en kan beter!

Samen met PvdA/GL hebben we het initiatief genomen voor een motie X voor spelen in Saranafort. Ieder kind plek moet hebben op een veilige speelplek in de buurt, en dit ontbreekt in deze buurt. We rekenen op steun vanuit deze raad. Heel blij zijn we natuurlijk met de hagen en heggen-regeling, en ik kan het niet laten om nog één keer te melden dat dit een uitstekend idee was van mijn CDA-voorganger Medea Hempen, die het in ons verkiezingsprogramma liet opnemen, en ook in het coalitieakkoord. Er werden soms grapjes over gemaakt in deze raad, maar afgelopen zaterdag stond hier een file van fietsers en auto’s die hun vier kilometer aan heggen en hagen kwamen ophalen. Heel veel Leiderdorpers hebben we hier blij mij gemaakt, en de biodiversiteit heeft een impuls gekregen. Complimenten aan de wethouder en de ambtenaren, die voor dit succes hebben gezorgd. We zijn daarom ook mede-indiener van de motie 6 “Actie meer groen, doen!”.

Op gebied van verkeersveiligheid hebben we voortgang geboekt in het afgelopen jaar. De plannen voor veilig fietsen in de Baanderij is goedgekeurd. Er zijn plannen om de veiligheid verder te verbeteren door invoering van 30km op vele wegen. De Spanjaardsbrug wordt veranderd in een fietsweg met veel positieve reacties bij de inspraakrondes. Het project Leidse Ring Noord is nu volop in de uitvoering, en hopelijk gaat dit in de toekomst er ook toe leiden dat meer verkeer om Leiderdorp rijdt en de Engelendaal ontwijkt. Helaas heeft de aandacht voor de Baanderij er ook toegeleid dat een aantal andere projecten uit onze mobiliteitsvisie zijn vertraagd, zoals Voorhoflaan en Heinsiuslaan. We blijven kritisch ten aanzien van de voortgang, maar hebben goede hoop dat we nu weer kunnen versnellen.

We zijn blij dat deze coalitie ervoor heeft gezorgd dat het onderwerp ouder worden nu een prominente rol heeft in de visie van sociaal beleid, inclusief mantelzorgers. Op het gebied van de veiligheid vragen wij aandacht voor ouderen. Ook recent is nog een oudere dame overvallen. Financiële uitbuiting en ouderenmishandeling is een groeiend probleem en gebeurt ook vaak door mensen in de directe omgeving van deze ouderen. Volgens de cijfers krijgen jaarlijks ongeveer 1 op de 20 ouderen (65+) hiermee te maken. In de begroting wordt aangegeven dat er een onderzoek wordt gestart naar financiële uitbuiting van ouderen. Wij willen het belang hiervan benadrukken en willen een concrete aanpak afspreken met een tijdslijn. Om deze reden hebben wij motie 2 opgesteld “ouderen in veilige handen”, waarvan we hopen dat deze op raadsbrede steun kan rekenen.

4. Verenigingen en cultuur

We zijn trots op de levendigheid van Leiderdorp. De levendigheid wordt gevoed door een bloeiend verenigingsleven en de vele activiteiten die worden georganiseerd, zoals de jaarmarkt, de Bloemerdcross, de vriendenfeesten, enz. enz. Natuurlijk willen wij die levendigheid verder versterken. In het afgelopen jaar is het nieuwe evenementenbeleid geactualiseerd. Mede op initiatief van het CDA hebben we een motie aangenomen voor ruimere geluidsnormen
om de evenementen mogelijk te maken. [We hopen dat we binnenkort een voorstel ontvangen om de APV hierop aan te passen.]

Ook zijn de tarieven voor evenementen gehalveerd door deze coalitie. Eind september is de nieuwe cultuurregeling aangekondigd. Toverlei, Leiderdorps
Museum en de Leiderdorpse Volksuniversiteit krijgen in de toekomst subsidie voor hun activiteiten i.p.v. hun subsidie voor hun ruimte. We vinden het belangrijk dat deze verenigingen in stand blijven en dat dit niet leidt tot afname van hun daadwerkelijke subsidie. Wij zouden graag zien dat deze regeling ook toegankelijk wordt voor andere cultuurbeoefenaars. We denken hierbij aan bijzondere concerten of evenementen, georganiseerd door verenigingen. [Hiermee is het ook mogelijk om de levendigheid in het dorp te vergroten en als CDA zien we dit als een andere manier om evenementen te
stimuleren.]

We horen graag hoe de wethouder hier over denkt en welke mogelijkheden hier zijn?

Als we zowel subsidie voor bestaande organisaties willen behouden, en tegelijkertijd nieuwe organisaties mogelijkheden willen geven? Als CDA vinden wij dat de kracht zit in de samenleving en de burgers die er samen vorm aan geven. De verenigingen en vele vrijwilligers mogen verwachten dat de gemeente Leiderdorp steunt en motiveert bij goede initiatieven. De aangestelde verenigingsondersteuners hebben hun succes bewezen. [We horen positieve reacties vanuit de verenigingen.] Dit geldt ook voor de gelden die beschikbaar komen via het sportakkoord. We zijn het er mee eens dat deze verenigingsondersteuners actief moeten blijven in de komende jaren. We weten dat deze subsidie loopt t/m 2026 maar ook minder wordt. Kan de wethouder aangeven wat er met deze clubondersteuning gaat gebeuren in de komende jaren?

5. Gemeente

Een goede, toegankelijke gemeente die luistert naar de bewoners is belangrijk. Als gemeente moeten we bereikbaar zijn via telefoon, website, app en via persoonlijk
contact bijv. aan de balie. Uit de recente inwonerenquête is gebleken dat er een stijgende lijn is in de beoordeling van het contact met de gemeente en daarom
complimenten voor onze medewerkers en dit College.
[In september namen we in deze raad een motie aan om te investeren in een
participatieplatform. Wij zijn blij dat het College dit heeft overgenomen en in de begroting gaat investeren in een participatieplatform. ] [motie is raadsbreed aangenomen, was van CU/SGP en medeondertekend door CDA] Tevens staat in de begroting dat de gemeente investeert in verbetering van de digitaledienstverlening, o.a. om het eenvoudiger voor inwoners en ondernemers te maken. We begrepen echter uit onze technische vragen dat het hier primair om noodzakelijke verbeteringen gaat vanuit landelijke verplichtingen. We zouden dit moment willen aangrijpen om ook ons website te updaten volgens de richtlijnen van duidelijke en begrijpelijke taal. In oktober hebben we hier over gesproken. We dienen daarom motie 1 ‘Duidelijke taal op de website’ in.

Samengevat

We willen een samenleving, waar ieder mens ertoe doet. Een gemeente, waarin je je veilig voelt, prettig kunt wonen, kunt genieten van het groen, gebruik kunt maken van de vele voorzieningen die ons dorp biedt, en waar je kunt deelnemen aan de samenleving
via verenigingen en evenementen. Het CDA staat ook voor deugdelijke politiek waar we fatsoenlijk met elkaar om gaan. Er is veel polarisatie in Nederland en Leiderdorp. Ook in Leiderdorp hebben we helaas gezien dit afgelopen jaar gezien, waar dit toe kan leiden. Het is pijnlijk dat we op dit
moment nog maar met 19 leden in de raad zitten. Ongetwijfeld zullen we de komende maanden, richting de gemeenteraadsverkiezingen, allemaal de noodzaak voelen om onze verschillen te benadrukken. Dat is goed en hoort bij politiek. Laten we wel zorgendat wij als raad dit op een open, eerlijke en fatsoenlijke manier doen, en altijd met het belang van Leiderdorp voorop. Als CDA-fractie wensen wij het College, de ambtenaren en allen die zich voor Leiderdorp
inzetten veel zegen, wijsheid, en verbindend vermogen toe bij het uitvoeren van deze begroting.