Char­lot­te tij­dens het begro­tings­de­bat

Voorzitter,
In juli vertelde ik hier dat ik me na de verkiezingen, de coalitieonderhandelingen en alle vergaderingen thuis maar weer eens aan mijn man moest voorstellen. 

Hij wist gelukkig nog wie ik was.

En het was fijn dat we de afgelopen maanden in Gouda terecht konden. We voelden ons welkom. Maar er gaat niets boven thuiskomen in ons eigen Zoetermeer. Waar ook de stoelen merkbaar beter zijn. Thuiskomen, voor het CDA Zoetermeer gaat deze begroting dáár over. Kun je als jongere hier blijven wonen? Vind je als oudere een passende woning in je eigen wijk? En merk je in je eigen straat dat het beter wordt? In juli noemde ik drie uitgangspunten van het CDA Zoetermeer: elkaar ontmoeten in vertrouwen, bouwen in balans en thuis in Zoetermeer. Door die bril kijken we vandaag naar deze begroting. 

Voorzitter,
Ons eerste uitgangspunt: elkaar ontmoeten in vertrouwen.

Vertrouwen begint met doen wat je belooft. Tijdens een debat op basisschool De Regenboog in Meerzicht vertelden kinderen ons dat hun ballen vanaf het schoolplein regelmatig in de vijver terechtkomen. Wij hebben beloofd dat er een oplossing zou komen. Die kinderen zijn dat niet vergeten. Ze hebben inmiddels alweer gevraagd hoe het ermee staat. En terecht. Daarom komen we met de motie 'Geen ballen in het water'. We willen dat er een passende oplossing komt en dat de directie van de school en de leerlingen verteld worden wat die oplossing is. Het lijkt misschien een klein onderwerp bij een begroting van honderden miljoenen. Maar voor die kinderen is het belangrijk, en zij moeten erop kunnen rekenen dat we doen wat we zeggen. Zo dragen we bij aan herstel van vertrouwen in onze democratie. En kinderen en jongeren serieus nemen gaat natuurlijk verder dan het schoolplein. Ik denk ook aan jongeren die na school graag ergens met hun vrienden willen afspreken, maar daar niet altijd een plek voor hebben.

Het CDA is blij dat er vanaf volgend jaar jaarlijks geld beschikbaar komt voor vier ontmoetingsplaatsen voor jongeren. Daar hebben wij ons bij de coalitieonderhandelingen hard voor gemaakt. Nu moeten die plekken er ook echt komen. Plekken waar jongeren graag naartoe gaan en waar ze welkom zijn. Ook is er geld voor extra boa's en buurtwerkers. Dat heeft pas waarde als inwoners die mensen ook echt in hun wijk tegenkomen en zich daardoor prettiger en veiliger voelen. Daar houden we het college aan.

Een sterke buurt maak je niet alleen met geld van de gemeente. Die maak je vooral met mensen, met elkaar. Met de vrijwilliger die elke zaterdag de sportkantine draait. Met de buurvrouw die boodschappen doet voor iemand die slecht ter been is. Zonder al die mensen zou onze stad een stuk kouder zijn. En juist de verenigingen en organisaties waar zoveel van deze mensen zich voor inzetten, hebben behoefte aan zekerheid. Wie ieder jaar opnieuw moet afwachten of er subsidie komt, kan moeilijk vooruitplannen. In het coalitieakkoord hebben we dan ook afgesproken dat we, waar dat kan, meerjarige subsidies mogelijk maken. Voor veel maatschappelijke organisaties begint in juni volgend jaar alweer de aanvraagronde voor 2028. Wij vragen het college de afspraken over meerjarige subsidies voor die tijd uit te werken, binnen het geld dat er al is.

Voorzitter,
Je thuis voelen in Zoetermeer begint ook bij de vraag of je hier een woning kunt vinden. En daarmee kom ik bij ons tweede uitgangspunt: bouwen in balans. Ik moest toch wel even slikken toen ik zag hoeveel nieuwe woningen er volgens de begroting volgend jaar worden opgeleverd. Slechts Eenenveertig. We weten dat grote bouwprojecten niet allemaal tegelijk klaar zijn. Vanaf 2028 worden gelukkig weer veel meer woningen verwacht. Maar vertel dat maar aan het jonge stel dat al jaren bij hun ouders op zolder woont. Voor hen is 2028 nog heel ver weg. Gelukkig staat er voor 2027 wel een mooi bedrag klaar voor startersmaatregelen, zoals startersleningen of Koopgarant. Maar met geld op de begroting koopt nog niemand een huis. Daarom een eenvoudige vraag aan het college: wanneer is duidelijk welke regeling het wordt, en wanneer kan de eerste Zoetermeerse starter er daadwerkelijk gebruik van maken?

Ook is er geld om senioren te helpen bij het vinden van een passende woning. Veel ouderen zouden best kleiner willen wonen. Maar dan wel het liefst in hun eigen buurt, dicht bij de winkels en bij de buren die ze al jaren kennen. Als dat lukt, komt er ook weer een woning vrij voor een jong gezin. Maar bouwen in balans betekent voor het CDA meer dan woningen tellen. Bij nieuwe woningen horen ook scholen, speelruimte, groen cultuur, goede bereikbaarheid. We bouwen tenslotte geen losse huizen. We bouwen buurten waar mensen zich thuis moeten kunnen voelen. En die aandacht voor buurten mag niet ophouden zodra de woningen er staan.

Dat brengt me bij ons derde uitgangspunt: thuis in Zoetermeer. Wie door Zoetermeer loopt, ziet het: veel van onze stad is in dezelfde jaren gebouwd en is nu ook tegelijk aan onderhoud toe. Een losliggende stoeptegel lijkt misschien een klein ding. Maar niet voor iemand met een rollator of voor een ouder met een kinderwagen. Het is dan ook goed dat er volgend jaar anderhalf miljoen euro beschikbaar komt voor een extra kwaliteitsimpuls in de openbare ruimte. Volgens de begroting komt dit boven op het gewone beheer en onderhoud. Dan mogen inwoners er ook echt iets extra's van verwachten. In het coalitieakkoord hebben we afgesproken dat het college ieder jaar per wijk laat zien wat er is gedaan en hoe bewoners dat ervaren. Dat lijkt mij een prima afspraak. Inwoners hoeven de begroting niet uit hun hoofd te kennen. Ze moeten wel kunnen merken dat hun buurt erop vooruitgaat. Dat is wat mij betreft wat 'merkbaar beter' betekent.

En je thuis voelen in Zoetermeer begint eigenlijk al op je eerste dag. Neem de brief die ouders krijgen als hun kind geboren is. Op dit moment ontvangen ze vooral een zakelijke bevestiging van de inschrijving. Dat kan toch een stuk warmer? Begin met een felicitatie. En heet de nieuwste inwoner van Zoetermeer van harte welkom! Daarmee laten we zien dat we trots zijn op onze stad en blij zijn dat ze onderdeel zijn van onze toekomst. Daarom komen wij met de motie 'Welkom thuis in Zoetermeer' waarin we vragen de eerste brief van de gemeente met die gedachte te herschrijven.

Voorzitter, Naast zulke menselijke verbeteringen zijn er ook grote projecten. Daar moeten we net zo zorgvuldig naar kijken. Neem de stationsbrug. Voor de voorbereiding staat in 2027 en 2028 telkens 750.000 euro klaar. Wat de uitvoering daarna gaat kosten, weten we nog niet. Dat er eerst onderzoek nodig is, begrijp ik. Maar nu we weten dat de komende jaren financieel lastig worden, wil ik niet dat we straks voor verrassingen komen te staan. Het CDA Zoetermeer wil daarom dat de raad op tijd hoort welke risico's en financiële verplichtingen eraan vastzitten. En die duidelijkheid verwachten we ook bij de andere afspraken die we met elkaar hebben gemaakt. Net als de kinderen van De Regenboog moeten alle inwoners kunnen zien of we doen wat we hebben beloofd. De Rekenkamer constateerde dat dat in de vorige periode lastig was. Doelen waren vaak te vaag en het werkprogramma van het college werd niet met de raad gedeeld. Dat moet deze keer beter. Wij verwachten dat het nieuwe uitvoeringsprogramma van het college volledig met de raad wordt gedeeld, met duidelijke doelen en een planning.

En diezelfde zorgvuldigheid geldt wat ons betreft ook voor de vele moties en amendementen die vandaag langskomen. Die leggen we langs onze CDA-meetlat. Past een voorstel bij een of meer van onze drie uitgangspunten? Is het betaalbaar, uitvoerbaar en voegt het echt iets toe aan wat er al gebeurt? En vooral: merken inwoners er iets van? Als dat zo is, steunen wij het graag. We zien dan ook uit naar de goede ideeën van andere fracties.

Voorzitter,
Het CDA zal instemmen met deze begroting. Er zit veel in waar wij ons bij de coalitieonderhandelingen voor hebben ingezet. En daar is nú ook geld voor. Tegelijk weten we dat de komende jaren lastiger worden. Er komen keuzes aan, en daar willen we eerlijk over zijn tegen inwoners. In juli wist mijn man gelukkig nog wie ik was. Ik hoop dat Zoetermeerders over vier jaar hun eigen buurt ook nog herkennen. Maar dan als een buurt die merkbaar beter is geworden. Een plek waar je graag thuiskomt.

Dank u wel.