
12 november 2026
29 oktober 2026 2 minuten lezen
De Statenagenda stond woensdag 28 oktober in het teken van het provinciale stikstofbeleid en de referendumverordening.

‘Stikstofbelied moat útfierber wêze’
Woordvoerder Attje Meekma pleitte in het debat over stikfreductie en natuurherstel voor haalbaar beleid. “Yn ús provinsje ha wy in soad te tankjen oan de lânbou; it iten, de wolfeart, de wurkgelegenheid, de soarch foar it lânskip. Wy wolle dêrom graach in lânbouprovinsje bliuwe. Wat Fryslân nedich hat, is belied dat wurket en útfierber is, mei each foar minsken, maatwurk en mienskip, troch prosessen fan ûnderop. It CDA is dêrom wiis mei de Fryske oanpak stikstofreduksje en natuerherstel.” Meekma riep op om, zodra er landelijk groen licht is voor een verhoogde rekenkundige ondergrens, deze zo snel mogelijk juridisch te borgen en in de Provinciale Omgevingsverordening te verankeren. Samen met JA21 en BBB diende het CDA hiervoor een voorstel in, dat met ruime meerderheid werd aangenomen. Zo komt er meer ruimte voor bouwprojecten, evenementen, energietransitie en wordt het gemakkelijker om PASmelders en andere knelgevallen te legaliseren. Attje vroeg ook nadrukkelijk aandacht voor de zonering rondom het Drents-Friese Wold, de Bakkeveense Duinen en het Fochteloërveen. In het zuidoosten van onze provincie leven veel zorgen over de leefbaarheid en de toekomst van ondernemers aldaar. Dat ziet het CDA ook; het college moet inzetten op een omwisselbesluit voor de door het Rijk voorgestelde zonering, die veel beperkingen geeft. Ook moet hier snel duidelijk zijn wat de drukfactoren zijn op de natuur – zeker niet alleen stikstof! - en wat de restopgave is in dit gebied. Een voorstel van PvdA om hier zo snel mogelijk de opgaven met natuurdoelanalyses in beeld te hebben, kreeg daarom ook onze steun, net als een aantal andere voorstellen die bijdragen aan een uitvoerbare Fryske Oanpak. Daarnaast heeft het CDA gepleit om de behaalde stikstofreductie in Zuidoost-Fryslân te houden door die af te strepen met de opgave en hier snel een gebiedsproses ‘fan ûnderop’ te starten. In de overige door het Rijk voorgestelde zoneringen rond N2000 gebieden in Fryslân ziet de fractie, net als het college, geen heil. Het college kan dit ook met cijfers onderbouwen. Het is nu aan het college om het Rijk mee te krijgen in deze alternatieve Fryske Oanpak. “Wy fertrouwe derop dat it kolleezje it Fryske plan fan oanpak by de minister ferdigenje kin, tegearre mei it boadskip, dat Fryslân de skouders hjirûnder sette wol. Dat Fryslân oan syn doelen wurkje wol, blykt ommers ek út de tanommen wetterkwaliteit, 96% fan de KRW (kaderrichtlijn water) doelen binne yntusken helle yn ús Provinsje. At der sprake wêze moat fan in transysje, dan is dy hjir allang oan ‘e gong”.
CDA kiest niet voor een referendum
Het tweede onderwerp is de referendumverordening. FvD, PVV en BBB hebben een initiatief ingediend om het makkelijker te maken om een referendum aan te vragen. Dit initiatief is aangenomen en nu ligt de uitwerking voor aan de Staten. Woordvoerder Foppe Wiersma uitte kritiek op dit voorstel. De fractie is nooit voor referenda geweest. Het brengt vraagstukken terug naar voor of tegen en laat geen ruimte voor nuance. Daarnaast zijn er voor onze inwoners, naast verkiezingen, ook andere middelen om invloed uit te oefenen. Ze kunnen inspreken bij commissies of Statenmarkt, een burgerinitiatief starten of rechtstreeks contact opnemen met de fracties. Op deze manier worden inwoners al aan het begin van het proces bij de vorming van beleid betrokken en kunnen hun wensen mee worden genomen in de verdere ontwikkeling. Daarom diende de fractie het amendement van de VVD mee in om de referendumverordening in te trekken.

12 november 2026

01 oktober 2026

30 september 2026