Column Duran­da

Eén foto werd naar voren gehaald in het NOS-journaal en er stond een tekst bij. Het bleek te gaan om een jongere die had gekozen voor zelfdoding. Door één foto naar voren te halen, komt het beeld echt binnen. Vooral omdat er een korte tekst bij staat wie het is en in het NOS-journaal ook een familielid aan het woord werd gelaten.

Het betreft een publiekscampagne van het 113 Fonds die aandacht vraagt voor zelfdoding onder jongeren. Het blijkt dat we in Nederland elke maand een klas vol jongeren (gemiddeld 26 jongeren) verliezen aan zelfdoding. De jongeren op de getoonde foto zijn er niet meer maar door hun verhalen, die worden verteld in nauwe samenwerking met de nabestaanden, hoopt de campagne andere jongeren en de samenleving bewust te maken van dit thema.

Het CDA wil investeren in programma’s op school, het werk en in de wijk om mentale veerkracht te versterken.

Het bericht doet mij beseffen dat aandacht voor preventie nodig blijft ook al zijn de resultaten van preventie niet altijd zichtbaar. Het landelijk CDA vraagt in het verkiezingsprogramma 2025 aandacht voor preventie van mentale problemen van met name jongeren, waarbij wordt ingezet op vroege interventie en het voorkomen dat mentale problemen te zwaar worden. Het CDA wil investeren in programma’s op school, het werk en in de wijk om mentale veerkracht te versterken.

Ook op gemeentelijk niveau wordt de aandacht voor preventie voor dit thema de komende tijd versterkt, mede door de inwerkingtreding van de Wet integrale suïcidepreventie per 1 januari dit jaar. Deze wet verplicht het Rijk tot samenhangend beleid met de opdracht aan gemeenten om ook lokaal een brede en samenhangende aanpak voor suïcidepreventie te ontwikkelen. Bij deze aanpak kan gedacht worden aan het koppelen van formele en informele netwerken, vroegtijdig risicogroepen in kaart te brengen, campagnes om over het thema te praten.

Ook in het verkiezingsprogramma van CDA Putten is aandacht besteed aan preventie en is het voornemen de komende tijd gemeentelijk beleid (verder) te ontwikkelen rondom dit thema.

Jongeren kunnen om allerlei redenen mentaal minder goed in hun vel zitten, vanwege hoge verwachtingen, prestaties op school, hoe men valt in een vriendengroep, eenzaamheid en uitzichtloosheid. Wij kunnen als ouders, naasten, vrienden, school en hulpverleners een belangrijk rol vervullen door vooral te luisteren en om te zien naar elkaar. Zelfs dan kan het soms misgaan. Nabestaanden blijven dan zitten met verdriet en soms schuldgevoel.

Aan de ene kant zet het mediabericht Lessen voor het leven je even stil. Aan de andere kant weten we dat het merendeel van de jongeren het wel redt. Het aandeel jongvolwassenen dat tevreden is over het eigen leven steeg van 80 procent in 2022 naar 83 procent in 2024. Daarnaast is 84 procent van de jongvolwassenen tevreden met zichzelf (bron: Nederlands Jeugdinstituut, januari 2026).

Wij kunnen als ouders, naasten, vrienden, school en hulpverleners een belangrijk rol vervullen door vooral te luisteren en om te zien naar elkaar.

Het mediabericht Lessen voor het leven onderstreept opnieuw dat het belangrijk is dat wij als samenleving oog hebben én houden voor onze jongeren. Ook als het ogenschijnlijk goed lijkt te gaan met een jongere, is het soms wijs om door te vragen en te luisteren. Een aantal lessen die wordt genoemd is: "Stel vragen die een ander ruimte geven om te vertellen" en "Je kunt alleen zien wat mensen laten zien, maar je moet wel blijken kijken". Laten we dat vasthouden en er ook naar handelen als we een vermoeden hebben dat het niet goed gaat met iemand.

Duranda van Zeumeren-Kuus

(Werkzaam bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Zij schreef deze column is op persoonlijke titel.)