06 november 2026 8 minuten lezen

CDA Land­graaf pleit in alge­me­ne beschou­win­gen voor meer soci­a­le cohe­sie

In een marathonzitting van bijna twaalf uur heeft de gemeenteraad van Landgraaf donderdag 5 november de begroting 2027 besproken en uiteindelijk unaniem aangenomen.

Tijdens de algemene beschouwingen heeft onze CDA-fractie bij monde van fractievoorzitter Matheu Bemelmans gepleit voor versterking van de sociale cohesie in de gemeente.

Onder het motto ‘goed samenleven’ vroeg hij onder meer om het verenigingsleven actiever te betrekken bij het platform Landgraaf Verbindt, om een betere communicatie door de gemeente en om zogeheten ‘knarrenhofjes’ voor ouderen. Een motie van het CDA om een buddyprogramma op te zetten, waardoor scholieren in contact gebracht worden met ouderen, werd door een brede meerderheid van de raad gesteund.

De fractie sprak zich samen met de coalitiegenoten GBBL en VVD tijdens de vergadering ook duidelijk uit tegen het verspreiden van desinformatie over de noodopvang van asielzoekers, die komende week in Landgraaf opent. ‘Ook op dit onderwerp is wat ons betreft de slogan ‘goed samenleven’ van toepassing,’ aldus Bemelmans. ‘Het moet mogelijk zijn om met elkaar een samenleving op te bouwen, waarin mensen die heel verschillend zijn op een goede manier met elkaar samenleven.’

Lees onderstaand de volledige bijdrage van het CDA aan de Algemene beschouwingen.

--------

Het zal zo’n 37 of 38 jaar geleden zijn dat ik voor het eerst in deze raadszaal het woord mocht voeren. Het was in de beginjaren van Omroep Landgraaf en als journalist-in-opleiding mocht ik de allereerste uitzending van de raadsvergadering op de lokale televisie presenteren. Ik had toen nooit kunnen denken dat er ooit een moment zou komen dat ik zelf raadslid en zelfs fractievoorzitter zou worden. De afgelopen maanden heb ik samen met de andere nieuwe leden van onze fractie als één groot avontuur mogen ervaren.

Goed samenleven 
De reden dat ik ervoor gekozen heb om politiek actief te worden, mag u zoeken in oprechte zorgen over onze samenleving. De polarisatie is de afgelopen jaren flink toegenomen en groepen mensen zijn tegenover elkaar komen te staan. Ik heb niet de illusie dat ik dat wel even zal oplossen. Maar aan de kant blijven staan en niets doen, was voor mij geen optie meer. Als een soort van persoonlijk motief voor mijn inzet heb ik gekozen voor de woorden ‘goed samenleven’. Dat is geen willekeurige kreet. Het is afgeleid van het Latijnse ‘bonum commune’. Dat betekent zoveel als het ‘goede gemeenschappelijke’ of ‘dat wat voor de hele gemeenschap goed’ is. 

Er zit een heel wereldbeeld en mensbeeld achter. Het komt erop neer dat bestuurders - zoals leden van een gemeenteraad - de verantwoordelijkheid hebben om besluiten te nemen die goed zijn voor de mensen die aan hun zorgen zijn toevertrouwd. Ik vertaal dat ‘bonum commune’ met de woorden ‘goed samenleven’. Het moet mogelijk zijn om met elkaar een samenleving op te bouwen, waarin mensen die heel verschillend zijn op een goede manier met elkaar samenleven. Dat is waarvoor ik mij wil inzetten. En voor mij kan dat niet anders dan vanuit christendemocratisch perspectief. Tegelijkertijd luister ik met belangstelling naar motieven en argumenten van anderen, vooral wanneer deze ook gericht zijn op het ‘bonum commune’.

Particulier initiatief 
Vanuit dat perspectief gaat de aandacht van onze fractie in de voorliggende begroting uit naar datgene wat helpt om inwoners van onze gemeente goed met elkaar te laten samenleven. Dat betekent opkomen voor mensen die in moeilijke situaties leven, maar ook verantwoordelijkheid nemen voor minder populaire besluiten. Én: mensen uitdagen om zelf initiatief te nemen. Subsidiariteit is voor onze fractie van groot belang. Dat wil zeggen dat niet alles van bovenaf geregeld hoeft te worden, maar dat er ruimte moet zijn voor initiatief van onderop. Daarbij hoort wat ons betreft onder andere het scheppen van de juiste voorwaarden voor een goed verenigingsleven. Maar ook het stimuleren van ondernemerschap, verantwoord burgerschap en ruimte geven aan particuliere sociale projecten.

Financiële situatie 
Als relatief nieuwe fractie hebben wij veel technische vragen over de begroting gesteld. Die zijn uitvoerig beantwoord. We zijn de ambtelijke organisatie daar dankbaar voor. Het heeft ons echt geholpen om de begroting beter te begrijpen. Het eerlijke verhaal, zo maken wij daaruit op, is dat Landgraaf er financieel niet goed voorstaat. Het aanvankelijke tekort voor volgend jaar is op de valreep weggewerkt. Maar we weten allemaal dat er voor de komende jaren grote risico’s dreigen en dat er weinig ruimte is voor nieuw beleid. Dat betekent keuzes maken. Voor onze fractie is ‘goed samenleven’ een belangrijk uitgangspunt bij het maken van die keuzes en het beoordelen van bestaand beleid. Maar we willen niet alleen naar de uitgaven kijken. Bij het vaststellen van het coalitieconvenant is aangegeven dat het college ook werk wil maken van het verhogen van de inkomsten. Onder andere via het binnenhalen van subsidies. We zijn heel benieuwd naar de stand van zaken daarvan.   

Sociaal domein
Het zal u niet verrassen dat voor ons als CDA het sociaal domein een belangrijk aandachtsveld is. Ik wil daar een paar onderdelen uithalen. 

We kennen in onze gemeente het platform ‘Landgraaf Verbindt’. Dat is een uitstekend initiatief, dat we van harte ondersteunen. Maar we hebben het idee dat daarmee lang niet iedereen bereikt wordt, die bereikt zou kunnen worden. We zouden graag zien dat het platform verbreed wordt en dat er naast het professioneel welzijnswerk meer aandacht komt voor de activiteiten van bijvoorbeeld sportclubs, scoutinggroepen, culturele verenigingen, geloofsgemeenschappen en andere organisaties in Landgraaf. Zij verbinden ook veel mensen met elkaar en het lijkt nu net alsof zij niet in beeld zijn.  

In het verlengde daarvan valt het ons ook op dat bij de ‘coalitie tegen eenzaamheid’ wel Welsun, Jens en MEL genoemd worden, maar niet organisaties als de KBO, stichting Harteklop, de Zonnebloem, ZijActief of buurtverenigingen. Terwijl ook zij bijzonder goed werk verrichten, waar het gaat om het bij elkaar brengen van mensen. We kunnen ons zelfs voorstellen dat er een koppeling wordt gemaakt tussen ‘Landgraaf Verbindt’ en de ‘coalitie tegen eenzaamheid’ met het onderwerp stadspromotie. Wat ons betreft hoeft die niet alleen gericht te zijn op het promoten van Landgraaf buiten de gemeentegrenzen, maar – naar het voorbeeld van Beleef Kerkrade – ook op het vergroten van het saamhorigheidsgevoel van alle Landgravenaren tussen Rimburg en ’t Eikske.  

Als het gaat om het bestrijden van eenzaamheid hebben wij al eerder gepleit voor het opzetten van een buddyprogramma, waarin scholieren en ouderen aan elkaar gekoppeld worden. Graag zouden wij van het college willen weten of u mogelijkheden hiertoe ziet.  

Jeugdzorg 
Dat brengt mij meteen op een van de meest zorgelijke posten in de begroting: de kosten voor de jeugdzorg. Die blijven elk jaar stijgen. Wij hechten veel belang aan een goede jeugdzorg. Onze eerste aandacht gaat uit naar de jongeren die dit nodig hebben. Ook dat hoort bij ‘goed samenleven’. Maar wij maken ons ook zorgen over de stijgende kosten. Wij vragen ons af of daar niet iets aan te doen is, door – nog meer dan nu al gebeurt – in te zetten op preventie. Daardoor kan voorkomen worden dat jongeren in een situatie terechtkomen waarin ze zorg nodig hebben. 

We hebben de indruk dat de jeugdzorg – zoals die nu geregeld is – met veel bureaucratie gepaard gaat en over veel schijven loopt. We vragen ons af of onze inschatting juist is en of dat niet een tandje minder kan. Het staat buiten kijf dat jongeren die professionele hulp nodig hebben, deze moeten krijgen. Maar net als bij het vorige punt valt het ons op dat er wel aandacht is voor welzijnswerk en zorg en missen we de mogelijkheden, die bijvoorbeeld het bestaande verenigingsleven biedt om jongeren in een groep op te nemen. Daardoor komen ze mogelijk minder snel in een situatie, waarin zorg nodig is.  

Veiligheid 
Voorzitter, bij ‘goed samenleven’ hoort ook een gevoel van veiligheid. Recentelijk zijn er van diverse kanten vragen gesteld over de bereikbaarheid van de BOA’s. Wat het CDA betreft, kan die bereikbaarheid vrij eenvoudig verbeterd worden door het opnieuw openstellen van een telefoonnummer, waarmee burgers hen direct kunnen bereiken. Dit brengt nauwelijks extra kosten met zich mee, maar vergroot wel de service.  

Wat de verkeersveiligheid betreft, valt het aantal ongevallen in Landgraaf gelukkig mee. Toch ervaren burgers het verkeer als onveilig. Het één hoeft het ander niet uit te sluiten. We zien daarom met belangstelling uit naar de aangekondigde evaluatie van het Gemeentelijk- Verkeers- en Vervoersplan. Met het oog op veiligheid en ‘aandacht hebben voor elkaar’ willen wij het college ook vragen het gebruik van fatbikes in winkelcentra aan banden te leggen.  

Burgerparticipatie en communicatie 
Als CDA-fractie vinden wij het belangrijk dat burgers mee kunnen doen en mee kunnen praten over wat er in Landgraaf gebeurt. We hechten daarom veel belang aan een goede communicatie om participatie mogelijk te maken. We constateren dat de gemeentelijke communicatie beter kan. Alles wat hier in huis gebeurt, raakt burgers. Maar de juiste informatie bereikt burgers lang niet altijd. Niet iedere inwoner van Landgraaf beschikt over dezelfde communicatiemiddelen. En er wordt helaas ook veel desinformatie verspreid. We vragen het college daarom om ervoor te zorgen dat de gemeente zichtbaarder wordt voor burgers. 

Ook zijn we benieuwd hoe het college de door ons gevraagde aandacht voor een burgerberaad denkt op te pakken en wanneer de inwoners van Landgraaf hier iets van gaan merken. In datzelfde verband willen wij nogmaals aandacht vragen voor de lokale inclusie-agenda. Hoe het staat met het oprichten van een cliëntenpanel? Graag benadrukken we nog eens onze wens dat hierin échte ervaringsdeskundigen zitting nemen, die dagelijks meemaken wat het betekent om met beperkingen te moeten leven. 

Culturele hoofdstad
Recentelijk zijn wij geïnformeerd over de plannen om Parkstad te laten uitroepen tot culturele hoofdstad van Europa. Dat is een ambitieus plan. We zien daar enerzijds zeker de voordelen van, maar het roept anderzijds ook veel vragen bij ons op over de kosten ervan en wat we daar uiteindelijk voor terugkrijgen. In de media is het plan vooral gepresenteerd als een initiatief van Heerlen. Graag willen wij van het college de toezegging dat – áls we op deze weg doorgaan – het ook echt een initiatief van heel Parkstad wordt. Want ook dit mag worden gepresenteerd als iets dat we vooral sámen doen.

Woningbouw en onderwijs
Voorzitter, tot slot wil ik nog twee onderwerpen noemen: woningbouw en onderwijs.

Wij steunen het college in het ambitieuze bouwprogramma. Wel vragen wij ons af of het zo lang mogelijk zelfstandig laten wonen van ouderen wel altijd de beste oplossing is. Zou de introductie van zogeheten ‘knarrenhofjes’ geen alternatief kunnen zijn om enerzijds meer woningen voor gezinnen vrij te maken en anderzijds iets te doen aan de eenzaamheidsproblematiek onder ouderen? 

Wat het onderwijs betreft, vragen wij ons af waarom er nog geen geld gereserveerd wordt voor de bouw van het nieuwe Brandenbergcollege. 

Hoewel er weinig ruimte is voor nieuw beleid, denken wij dat deze begroting solide in elkaar zit en voldoende aanknopingspunten biedt om de burgers 
van Landgraaf op een goede manier met elkaar te laten samenleven.

Lees
ver­der