Een klap van de bur­ge­mees­ter

Bam! Burgemeester Richard de Boer van Landgraaf kan een goeie rechtse uitdelen. Niet dat ik dat lijfelijk heb ondervonden - de burgemeester is doorgaans heel vredelievend - maar ik zag ‘t hem wel doen. Hij tilde de voorzittershamer op en liet die met een enorme klap neervallen. En niet één keer, maar een aantal keren achter elkaar. Na het zomerreces is nu ook het politieke seizoen weer begonnen en van de acht punten op de agenda van de eerste raadsvergadering bestonden er zeven uit hamerstukken. En in Landgraaf is dat niet zomaar een kreet, een beeldspraak, maar voegt de voorzitter van de raad enthousiast de daad bij het woord. En dus liet de burgemeester de hamer diverse keren op zijn desk vallen.

Nu zou je kunnen denken dat een hamerstuk over een minder belangrijk onderwerp gaat. Maar niets is minder waar. Het intrekken van het voorkeursrecht bij de aankoop van bepaalde panden, de meerjarenbegroting van het Historisch Centrum Limburg, een wijziging van de organisatiestructuur binnen de Veiligheidsregio Zuid-Limburg, de financiële verantwoording van de fracties, het benoemen van nieuwe commissieleden. Bij de meeste van deze agendapunten gaat het toch om grote belangen en veel geld.

Zijn die onderwerpen dan niet belangrijk genoeg om te bespreken? Toch wel, maar dit is al gebeurd in de commissievergaderingen die in de week vóór de raadsvergadering hebben plaatsgevonden. Daar zijn alle vragen gesteld en is de discussie gevoerd. Zo werkt een cyclus van een gemeente. Ambtenaren bereiden samen met een wethouder of de burgemeester als portefeuillehouder een onderwerp voor. Dat wordt eerst in het college van Burgemeester en Wethouders besproken. Daarna mag de gemeenteraad zich erover uitspreken en een besluit nemen. Dat laatste is het belangrijkste, want de raad is het hoogste orgaan in een gemeente en heeft het uiteindelijk voor het zeggen.

Maar in een raadsvergadering kun je niet alle details van een onderwerp behandelen, zeker niet als dat heel technisch is of over heel praktische zaken gaat. En niet elk onderwerp leent zich - gelukkig - voor politiek vuurwerk. Een gemeente moet ook gewoon bestuurd worden. Daarom eerst die commissievergadering. In zo’n commissie zitten vertegenwoordigers van elke fractie. Dat kunnen raadsleden zijn, maar er zijn ook zogeheten burgercommissieleden. Zij nemen in een commissie de plek van een raadslid in, want ook raadsleden zijn maar mensen die niet overal tegelijk kunnen zijn. Het is ook wel fijn om de taken een beetje te kunnen verdelen.

Als een onderwerp in de commissie uitvoerig genoeg besproken is en niemand meer vragen heeft, dan hoeft er in de gemeenteraad geen politieke discussie meer te volgen en kan zo’n onderwerp tot hamerstuk worden verklaard. Ze worden dan in de raad wel genoemd, want er moet natuurlijk wel een officieel besluit worden genomen. Dat gebeurt dan met algemene stemmen en een flinke klap van de hamer.

Moet je een vergadering houden waar bijna alleen maar hamerstukken op de agenda staan? Had dat niet tot volgende maand uitgesteld kunnen worden? Dan hadden we niet voor een vergadering van letterlijk 12 minuten hoeven komen opdraven. Dat is een begrijpelijke vraag en theoretisch had dat gekund. Maar praktisch zou dat niet handig zijn, want dat zou betekenen dat bepaalde beleidsontwikkelingen ook een maand stil zouden liggen of deadlines niet gehaald zouden worden. En daar wordt niemand vrolijk van.

Daarom zaten we donderdagavond allemaal keurig in het gelid op onze plek om te zien hoe burgemeester De Boer een aantal keren de hamer hanteerde om ons na nog geen kwartier een fijne avond toe te wensen. Volgende maand moet de begroting vastgesteld worden. Daar wordt vast niet zo gemakkelijk een klap op gegeven. Wedden dat we dan de man met de hamer tegengekomen.