Ik weet dat ik niets weet

Wat valt je het meeste op, vroeg een ambtenaar van de gemeente die vandaag eens informeerde naar mijn eerste ervaringen als raadslid. ‘Dat het allemaal heel veel is,’ antwoordde ik spontaan. Er zijn heel veel bijeenkomsten en vergaderingen, er zijn heel veel stukken om te lezen en er wordt heel veel informatie in één keer gegeven. Waarbij ook nog eens heel veel jargon wordt gebruikt. De afkortingen vliegen mijn nieuwe collega-raadsleden en mij voortdurend om de oren: HLV, BKS, JENS, WMO, HBH … Hallo, bent u er nog?

In de spoedcursus ‘raadslid-worden-in-vijf-lessen’ ging het vorige week over veiligheid en deze week over het sociale domein en wat daar allemaal bij hoort. Wat ik vooral heb opgestoken, is dat ik over veel van deze onderwerpen zo goed als niets weet. Laat ik het positief formuleren: dat ik nog veel te leren heb. Was het niet de Griekse filosoof Socrates die zei: ‘Ik weet dat ik niets weet?’ Langzaam begin ik te begrijpen wat hij bedoelde. 

Deze week waren de eerste commissievergaderingen. Op de agenda stond een stortvloed aan documenten, jaarrekeningen en bijgestelde begrotingen van zogeheten ‘gemeenschappelijke regelingen’. Denk daarbij aan de GGD, de sociale werkvoorziening, de kredietbank, de Veiligheidsregio en nog wat van die overkoepelende clubs, die voor meerdere gemeentes in de regio werken. Elke gemeenteraad mag daar wat van vinden. Buitengewoon belangrijke onderwerpen, maar écht in de materie duiken is door de enorme tsunami aan informatie bijna niet mogelijk. Sommige agendapunten telden wel twintig bijlagen van tientallen pagina’s. Hoe moet een mens zich daar doorheen worstelen? 

Ik lees me suf, maar heb niet het gevoel direct alle materie in de vingers te hebben. Naïef? Wist ik niet waar ik als lid van de gemeenteraad aan begon? Natuurlijk wel. Als nieuwsjunk weet ik heus wat er in de samenleving speelt. En tegelijk ook niet, zo ontdek ik nu. Veel informatie die ik de afgelopen weken heb gekregen, kom je als gewone burger nooit tegen. Je kunt je oprecht afvragen waarom niet, want het is echt niet zo dat het allemaal saaie materie is. Al die bijlagen met getalletjes gaan wel over concrete situaties en wat mensen in deze gemeente meemaken. Dat kunnen heel schrijnende situaties zijn. En dat blijkt dan een hamerstuk te zijn. Een uitdaging is de vraag hoe we de wereld die daarachter zit over het voetlicht gebracht krijgen. 

Terug naar Socrates. De a.i.-tool op internet vertelt me dat de stelling ‘Ik weet dat ik niets weet’ de essentie van Socratische wijsheid is. ‘Door te erkennen dat je niets weet, stel je je open voor nieuwe inzichten. Het is het tegenovergestelde van dogmatisch denken: het is de ultieme vorm van intellectuele bescheidenheid en het startpunt van kritisch denken.’ Ik mag die Socrates wel. Vragen stellen, is toevallig het enige waar ik een diploma voor heb.