Alge­me­ne beschou­win­gen ​“de kracht van het debat”

De ontwikkeling die we in de landelijke politiek zien, is onderdeel van een bredere trend van polarisatie en verruwing. Bij polarisatie worden tegenstellingen tussen groepen gecreëerd, uitvergroot en verscherpt. Polarisatie is het proces waarin mensen vaker gaan denken in termen van 'wij' tegenover 'zij'. Vertegenwoordigt die toenemende verruwing en polarisatie in de politiek wat er gaande is in de samenleving, of jaagt het dit juist aan? Oorzaak of gevolg? Waarschijnlijk beiden.

Waarom begin ik hier nu over, aan het begin van deze raadsperiode? 

In de eerste plaats: Baarn is geen eiland, geen uitzondering. Polarisatie is een gif dat zich langzaam steeds meer verspreidt. Baarn wordt daarbij niet overgeslagen. Gelukkig kunnen wij nog met verbazing kijken naar de AZC-rellen in Loosdrecht of Wijk bij Duurstede. Maar gaat het in Baarn over Paleis Soestdijk, over een  theater, over bezuinigings-opties of over ons eigen AZC, dan kan het er ook hier fel aan toegaan. Op straat, op verjaardagen, in de kroeg, maar al helemaal op de sociale media, waar nuance en gezond verstand vaak ver te zoeken zijn. De toetsenbordridders blijven vaak ver weg van redelijkheid, van gezond verstand en van fatsoen. 

Als je de reacties op de sociale media over Baarnse dilemma’s hoort en leest, dan lijkt het allemaal zo ingewikkeld toch niet zijn? Psychiater en filosoof Damian Denys zegt over polarisatie: “Polarisatie kan gezien worden als de McDonald’s van het publieke debat: simpel, herkenbaar, altijd beschikbaar”. Ook zegt hij hierover: “in een wereld van overvloedige informatie neigt men naar zwart-wit-denken, omdat een genuanceerd begrip mentale inspanning vergt”.

En dat brengt mij bij de tweede reden waarom ik bij deze algemene beschouwingen over polarisatie begin. Mentale inspanning en genuanceerd begrip, dat is precies wat men van ons, als volksvertegenwoordigers, mag verwachten. Niet ‘meehuilen met de wolven in het bos’, met de groep die het meest lawaai maakt, om zo conflicten te vermijden of om er voordeel uit te halen, maar zelfstandig tot een weloverwogen oordeel komen. 

Is het niet meegaan in polarisatie dan het einde van het debat? Integendeel. Polarisatie en populisme gaan vaak hand in hand. Polarisatie is vaak de voedingsbodem voor populistische politiek, waarin de populist blijft roepen “wij zijn de enigen die de wil van het volk vertegenwoordigen”. Populisten willen geen tegenmacht, die willen een publiek dat applaudiseert, en dat vooral geen vragen stelt. Zie hier: het belang van goed debat.

O.k., leuk en aardig, zo’n theoretische verhandeling, maar wat betekent dat in Baarn? We staan aan het begin van een nieuwe raadsperiode met een nieuw college, en vooral een nieuwe gemeenteraad. Een raad met veel frisse energie. In de Baarnsche Courant stond vorige week een uitstekende analyse van het nieuwe coalitieakkoord. Ik citeer: “Wie had verwacht dat de nieuwe coalitie een compleet andere koers zou varen, komt bedrogen uit. Ongeveer 70 tot 80 procent van het beleid wordt simpelweg voortgezet. De verschillen zitten vooral in minder nieuwe plannen, meer nadruk op uitvoering, strengere financiële keuzes, meer veiligheid, minder bestuurlijke ambities en een kleinere rol voor de gemeente”. Eens. Ik zou zeggen: daar moeten we dan toch samen uit kunnen komen?! Laten wij een gemeenteraad zijn die, ook met nu en dan een scherp debat, polarisatie en verruwing niet aanjaagt, maar juist bestrijdt.

Namens CDA Baarn wens ik het college, de ambtelijke organisatie en de gemeenteraad wijsheid, daadkracht en Gods zegen toe.

Namens de fractie van CDA Baarn,

Rik van Hardeveld, fractievoorzitter