Vracht­wa­gen­hef­fing: eer­lij­ker sys­teem, maar wat bete­kent dit voor Utrecht?

Per 1 juli 2026 verandert er veel voor het vrachtverkeer in Nederland. Met de invoering van de vrachtwagenheffing verschuift het systeem van vaste lasten naar betalen per kilometer. Op papier logisch: wie rijdt, betaalt. Maar zoals zo vaak zit het verschil tussen theorie en praktijk in de uitwerking. Wat betekent dit concreet voor de provincie Utrecht?

Als CDA-fractie zien we dat deze verandering verder gaat dan alleen een nieuw belastingsysteem. Waar voorheen een deel van de inkomsten via de motorrijtuigenbelasting bij provincies terechtkwam, vloeien de opbrengsten van de nieuwe heffing straks naar het Rijk. Tegelijkertijd blijft de provincie verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de provinciale wegen. Dat roept een fundamentele vraag op: schuiven we hier niet verantwoordelijkheden en kosten uit elkaar?

Daar komt bij dat er een reëel risico is op uitwijkgedrag. Vrachtwagens kunnen ervoor kiezen om tolwegen te vermijden en uit te wijken naar provinciale wegen die niet onder de heffing vallen. De snelweg wordt dan ingeruild voor de provinciale weg. Met alle gevolgen van dien voor verkeersveiligheid, leefbaarheid en de kwaliteit van onze infrastructuur, juist in en rond dorpen en kernen.

Tegen deze achtergrond hebben we als CDA-fractie schriftelijke vragen gesteld aan het college . We willen onder meer inzicht in de financiële gevolgen voor de provincie, de verwachte verschuivingen in verkeersstromen en de impact op concrete wegen en gebieden. Ook vragen we welke maatregelen beschikbaar zijn om ongewenst uitwijkverkeer te voorkomen en of het college bereid is om daarin actief op te treden, in plaats van achteraf te repareren.

Voor ons is duidelijk: de vrachtwagenheffing kan een verstandige stap zijn richting eerlijker en duurzamer vervoer. Maar dat mag er niet toe leiden dat de rekening uiteindelijk op het bordje van onze dorpen en provinciale wegen belandt.

We kijken uit naar de beantwoording van het college. Want juist nu moeten we scherp hebben wat deze verandering in de praktijk betekent voor onze provincie.