Raadsinformatie

Op deze pagina staan onze bijdrages uit de raadsvergaderingen. Wat hebben wij gezegd tijdens de raadsvergaderingen, welke moties (een voorstel, opdracht aan het college) en amendementen (wijziging van raadsvoorstel) hebben wij ingediend en welke vragen hebben wij gesteld?
Scroll hiervoor verder naar beneden.
Raadsvergaderingen 2026
Raadsvergadering 5 november 2026
Raadsvergadering 5 november 2026
5 - Wensen en bedenkingen bij eindrapport gezamenlijke bestuursopdracht GR De Betho - GR De Bevelanden
Samenvoeging van de kennis en ervaring van GR De Betho en GR De Bevelanden gaat naar verwachting synergie opleveren. Met twee belangrijke winstpunten:
- er komt een modern en toekomstbestendig ontwikkelbedrijf dat doelmatig en efficiënt de Participatiewet uitvoert.
- nog belangrijker: dat moderne bedrijf kan zorgen voor een betere dienstverlening aan mensen bij hun toeleiding naar de arbeidsmarkt. Het biedt daarmee deze groep mensen meer kansen tot ontwikkeling, en tot meer deelname aan de maatschappij.
Terzijde: We lazen laatst dat deze groep mensen relatief vaker suïcide pleegt. Daarom is het goed om in voorstel 6 te lezen dat de GGD meer gaat inzetten op de preventie van suïcide.
In de klankbordgroep Sociaal Domein [13.10.26] zijn aandachtspunten bij het mogelijke fusieproces besproken. Onder meer de noodzaak om tijdens het mogelijke fusieproces ook het dagelijkse inhoudelijke werk goed bij te houden. Bij GR de Bevelanden mogen ook afdelingen ICT en HRM er niet onder lijden. Verder is er tijdige informatie nodig over de financiële gevolgen, over de diensten die Tholen gaat afnemen. We zien ook graag een deadline voor de mogelijke fusie, maar tegelijkertijd moet er niet overhaast te werk gaan. En natuurlijk heeft de klankbordgroep ook gevraagd de raden goed op de hoogte houden van het proces.
We zien het voorgaande goed terug in het voorstel, daarom kan CDA akkoord gaan met dit voorstel.
7 - Programmabegroting 2027 – 2030
Dank u voorzitter,
Allereerst namens CDA Borsele een compliment voor deze begroting. Er is veel werk in gestoken. Het stuk geeft goed financieel inzicht, en is tegelijkertijd toegankelijk en leesbaar. Onze dank aan iedereen die hieraan heeft bijgedragen. Ook de presentatie tijdens het spreekuur van vorige week was helder en informatief. En straks wordt de informatie nog toegankelijker via een digitale applicatie. Als CDA vinden we transparante en begrijpelijke informatie voor raad en inwoners van groot belang.
Voorzitter,
Zeker inhoudelijk is deze begroting ook een compliment waard. Voor 2027 ligt er een sluitende begroting. Zo houden we als gemeente onze financiële zelfstandigheid en voorkomen we verscherpt toezicht van de provincie. Dat geeft ruimte om onze eigen keuzes te maken. En dat is nodig in een tijd waarin gemeenten steeds meer taken krijgen en onzekerheden toenemen.
Voor de langere termijn toch ook zorgen. Want na 2027 zien we tekorten in de begroting. Nu zijn die tekorten nog beperkt. Bovendien heeft de gemeente door jarenlang verstandig beleid nu een gezond weerstandsvermogen waar tegenvallers uit kunnen worden opgevangen. Als CDA noemen we dat duurzaam omgaan met gemeenschapsgeld, ofwel rentmeesterschap.
Voorzitter,
Bij die tekorten wel van CDA Borsele een kanttekening: we moeten ons realiseren dat er twee grote onzekerheden zijn die zwaar op de meerjarenbegroting kunnen gaan drukken.
Allereerst de jeugdzorg. Het is nog altijd onduidelijk of gemeenten daarvoor voldoende middelen van het Rijk krijgen. Daarvoor wordt gewacht op de uitspraak van de commissie-Van Ark volgend jaar. Tot die tijd dus een groot financieel vraagteken.
Daarnaast grote onzekerheid over de financiering van huishoudelijke hulp. Op Prinsjesdag sprak men over het schrappen van huishoudelijke hulp uit de WMO. Vervolgens ging het over een vangnet voor de meest kwetsbare inwoners. Wat dat precies betekent voor gemeenten, welke taken daarbij horen en hoeveel geld daarvoor beschikbaar komt, dat is ook nog een groot vraagteken.
Jeugdzorg en WMO gaan over veel geld. Maar vooral om kwetsbare inwoners die kunnen blijven rekenen op hulp wanneer dat nodig is. Ondersteuning voor jongeren die vastlopen. Hulp voor ouderen die langer zelfstandig thuis willen wonen. Wij vinden dat juist daarom het Rijk zijn verantwoordelijkheid moet nemen. Gemeenten kunnen geen taken uitvoeren zonder voldoende geld. CDA Borsele blijft zich daarvoor inzetten. Solidariteit betekent immers dat we de zorg voor elkaar goed blijven organiseren en eerlijk financieren.
Voorzitter,
Wij vragen nog bijzondere aandacht voor een aantal onderwerpen.
[Economie]
De ontwikkelingen rond Netten op Zee en de uitbreiding van de energie-infrastructuur hebben de komende jaren grote invloed op onze leefomgeving en economie. Gemeente en inwoners leveren al jaren een enorme bijdrage aan de landelijke energievoorziening. Dat vraagt ook iets terug. Investeringen moeten niet alleen bijdragen aan nationale doelen, maar ook aan leefbare dorpen, een sterke economie en een goede kwaliteit van leven in Borsele. CDA Borsele zal zich daarvoor blijven inzetten. We zijn niet tegen ontwikkelingen, maar we moeten wel oog hebben voor de mensen die ermee moeten leven.
Dezelfde inzet zien we terug in het programma economie. Een sterke lokale economie zorgt voor werkgelegenheid, voorzieningen en toekomstperspectief voor onze jongeren. We moeten ruimte blijven bieden aan ondernemers, landbouw, industrie en innovatieve bedrijven. En we moeten in Borsele een goede balans behouden tussen economische ontwikkeling en leefbaarheid.
Trouwens ook dank voor de antwoorden op onze technische vragen bij deze onderwerpen.
Voorzitter,
Belangrijk onderwerp is de verkoop van de aandelen in de ZEH. Op advies van de Provincie zijn de financiële gevolgen nog niet in deze begroting verwerkt. Maar we moeten bij verkoop wel anticiperen op twee grote vragen: 1) hoe gaan we straks om met het gemis aan jaarlijkse dividend, en 2) hoe gaan we verstandig om met een verkoopopbrengst ?
Voor CDA Borsele zijn de antwoorden helder: We moeten geen eenmalige uitgaven doen die tot structurele uitgaven leiden. En op die manier toekomstige generaties opzadelen met problemen. De verkoopopbrengst moet we gebruiken voor duurzame versterking, voor investeringen waar onze inwoners over tien, twintig jaar nog iets aan hebben. We zijn daarom blij dat de organisatie daar al mee bezig is. We kijken uit naar de komende voorstellen aan de raad.
[Verkeer en Vervoer]
Over Verkeer en Vervoer: Goed om te lezen dat we met andere gemeenten en wegbeheerders werken aan betere fietsroutes. CDA vraagt hierbij speciale aandacht voor goede verlichting van die fietsroutes, want dat hoort zeker ook bij fietsveiligheid.
Voorzitter,
[Muziekschool]
De muziekschool is relatief gezien een klein onderdeel van de begroting. Maar wel een onderdeel waarover we ons zorgen over maken. Er is nu een risico dat de GR onder druk komt te staan of zelfs uit elkaar valt. Krijgt de Muziekschool een gezonde toekomstbestendige basis om kwalitatief en voldoende muziekonderwijs te verzorgen?
Voor het CDA Borsele is muziekonderwijs van grote waarde. Niet alleen om een instrument te leren bespelen, maar ook omdat muziek mensen verbindt. Muziek creëert zelfvertrouwen, brengt generaties samen, draagt bij aan sociale samenhang. Dus wie investeert in muziekonderwijs, investeert in mensen en in gemeenschap. Daarom vinden wij het belangrijk dat er duidelijkheid komt over een gezonde toekomst voor de muziekschool.
[Kaderplan Voorzieningen]
Voorzitter,
Tot slot het Kaderplan Voorzieningen. CDA kijkt uit naar een zorgvuldige, concrete uitwerking per dorp van hoe maatschappelijke voorzieningen goed bereikbaar en toekomstbestendig worden zodat de leefbaarheid gewaarborgd blijft. Clusteren van voorzieningen en kijken over de dorpsgrenzen heen kan daarbij soms nodig zijn. Echter de behoeften van dorpsbewoners moeten centraal staan.
[Conclusie]
Alles bij elkaar genomen, kijken we positief naar deze begroting. We zien een gemeente die er financieel goed voor staat. Een gemeente die zorgvuldig bestuurd wordt en die voorbereid is op de toekomst. Maar we zien ook onzekerheden die om alertheid vragen. We moeten blijven vasthouden aan een duurzaam financieel beleid en keuzes maken die ook op de lange termijn houdbaar zijn. Zoals de titel van het Raadsakkoord zegt: “Met wijsheid vooruit, voor een leefbaar en krachtig Borsele!” En daar blijven we ons als CDA Borsele dan ook helemaal voor inzetten.
Dank u wel.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tweede termijn
Indien opmerking LPB over het ontbreken van (voldoende) informatie over de effecten van de programma’s:
Wij begrijpen de opmerking niet en zien dat anders:
Begroting voldoet aan de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV art 8):
Het programmaplan bevat per programma:
- a.de doelstelling, in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten, ten minste toegelicht aan de hand van de bij ministeriële regeling vast te stellen beleidsindicatoren;
In onze begroting : Wat willen we bereiken? Op hoofdlijnen.
- b.de wijze waarop ernaar gestreefd zal worden die effecten te bereiken, en de betrokkenheid hierbij van verbonden partijen;
In onze begroting : Wat gaan we er voor doen ?
- c.de raming van baten en lasten.
Wat mag het programma kosten (baten en lasten)
Meer gedetailleerde informatie over de maatschappelijke effecten vinden we in door de raad al vastgestelde Beleidskaders (b.v. het Groenstructuurplan blz 75) of in beleidskaders die in 2027 aan de raad zullen worden voorgelegd (b.v. Erfgoedvisie blz 74).
De begroting bevat bij ieder programma een lijst met de relevante bestaande bestuurlijke kaders: Beleidskaders, beleidsvisie, regiovisie, regioplannen e.d.
[ De verantwoording van de bereikte resultaten loopt via de jaarlijkse Resultatenrapportage en de Jaarverantwoording.
Resultaten op het niveau van output (b.v. x aantal km aangelegde nieuwe weg) en outcome (b.v. aantal verkeersbewegingen over de weg) zijn jaarlijks te meten.
Voor het meten van maatschappelijke effecten gaat het om resultaat op het niveau van impact (b.v. kortere aanrijtijd voor hulpdiensten). Dat kan vaak pas na meerdere jaren worden gemeten, vaak via een evaluatie].
Raadsvergadering 8 oktober 2026
Raadsvergadering 8 oktober 2026
6 - Wijziging GR GGD Zeeland
Dank u voorzitter,
Een voorstel waar we kort over kunnen zijn. We willen er wel iets over zeggen, om te onderstrepen hoe belangrijk dit voorstel is voor de jeugdzorg.
Het voorstel is weer een volgende stap in het bestuurlijk/juridische proces voor een nieuwe GR Sociaal Domein Zeeland en Jeugdregio Zeeland. Eerder dit jaar gaven de 13 Zeeuwse gemeenteraden toestemming voor de oprichting van die nieuwe GR. En daarmee ook de opname van het Inkoopbureau Jeugdzorg (IJZ) in de nieuwe GR. Om dat te kunnen doen wordt via dit voorstel het Inkoop Bureau Jeugdzorg uit de GGD gehaald.
De nieuwe positionering van het IJZ levert grote winstpunten op voor de continuïteit en de kwaliteit van de zorg voor kwetsbare kinderen, jongeren en het gezin. Door hechtere Zeeuwse samenwerking, en een meer integrale aanpak ook via andere delen van de GR, zoals welzijn en maatschappelijke opvang. Dat past ook helemaal in het Borsels Beleidsplan voor het Sociaal Domein. (“Anders Denken Anders Doen”). De ontvlechting van IJZ is ook om die reden een mooie mijlpaal. Daarom is het CDA akkoord met dit voorstel.
Dank u voorzitter.
7 - Voorstel om een krediet van € 600.000,- beschikbaar te stellen voor de realisatie en exploitatie van Broedplaats Borsele (portefeuille wethouder Kampstra)
Bij dit voorstel gaat het voor het CDA niet alleen om de vraag óf een culturele broedplaats waarde heeft, maar vooral hoe we ervoor zorgen dat die waarde ook door onze inwoners wordt ervaren.
Het CDA ziet die meerwaarde zeker. Niet voor niets is het onderdeel van de Regio Deal. Cultuur verrijkt, verbindt en zet mensen aan het denken. Een broedplaats biedt makers, kunstenaars en ontwerpers ruimte om nieuwe ideeën te ontwikkelen en maatschappelijke vraagstukken vanuit een ander perspectief te bekijken. Juist in een gemeente als de onze kan dat veel interessants opleveren.
Tegelijk vinden we het voor het slagen van dit project belangrijk dat de opbrengsten niet beperkt blijven tot een kleine kring van vaste bezoekers en kunstenaars. De broedplaats mag geen eiland worden, maar moet in verbinding staan met de dorpen en inwoners van Borsele.
In het voorstel lezen wij over presentaties, tentoonstellingen, workshops, lezingen en educatieve activiteiten. Dat vinden wij een goede basis. Maar wij willen het college vragen om nadrukkelijker te sturen op zichtbaarheid en betrokkenheid in de hele gemeente. Dus niet alleen zichtbaar in de schapenschuur, maar juist ook in onze dorpen. Denk aan exposities in dorpshuizen, presentaties op scholen, kunst in de openbare ruimte, filmvertoningen of projecten waarbij inwoners actief betrokken worden. Zo wordt de broedplaats iets van de hele gemeente.
Wij vragen de wethouder daarom om nadrukkelijk in te zetten op deze verbinding met onze dorpen en de raad daar op een later moment over te informeren. Ook horen wij graag hoe de raad de komende jaren wordt geïnformeerd over de maatschappelijke opbrengsten en de betrokkenheid van inwoners.
Voorzitter,
Tot slot kunnen wij instemmen met de voorgestelde investering. Tegelijk betekent dit dat het eerder beoogde KlompenLAB nu écht definitief van de baan is. Dat vinden wij oprecht jammer, ook voor iedereen die zich hier de laatste jaren voor heeft ingespannen
10 - Voorstel om in te stemmen met de voorgenomen verkoop van de aandelen van ZEH Energy B.V. (portefeuille wethouder Witkam)
Voorzitter,
Dank voor het voorliggende voorstel. Als fractie kunnen wij ons vinden in de richting die wordt voorgesteld, maar wij willen wel een belangrijke kanttekening plaatsen. Het stuk blijft op onderdelen te onduidelijk, terwijl dit besluit voor onze gemeente financieel én strategisch van grote betekenis is. Juist daarom hadden wij graag een concretere uitwerking van de voors en tegens gezien. In het voorstel wordt wel benoemd dat er voordelen en nadelen zijn, maar het blijft wat ons betreft te algemeen. Deze concrete elementen zijn nodig om de raad volledig te kunnen laten afwegen wat het betekent om wel of niet te verkopen.
Daarnaast willen wij benoemen dat wij binnen onze fractie ook met enige zorg kijken naar hoe wij als gemeente betrokken blijven bij toekomstige stappen. Wanneer het Rijk aandeelhouder wordt, verandert de governance onvermijdelijk. Wij willen voorkomen dat Borsele slechts toeschouwer wordt bij eventuele aanpassingen, besluiten of koerswijzigingen die direct of indirect impact hebben op onze gemeente. Het is voor ons essentieel dat er blijvende invloed, informatiepositie en betrokkenheid wordt geborgd. Tegelijkertijd zien wij dat dit punt in het voorstel goed is meegenomen. Wij vertrouwen erop dat deze betrokkenheid nu én in de toekomst voldoende gewaarborgd wordt en zullen dit blijven volgen.
Voorzitter, naar aanleiding van de antwoorden op onze gestelde technische vragen kunnen wij ons wel aansluiten bij de voorgestelde lijn, omdat deze past binnen de aandeelhoudersstrategie. Het voorliggende voorstel sluit daar wat ons betreft naadloos op aan.
Tot slot dringen wij erop aan dat er voortvarend wordt begonnen met een inhoudelijke én zorgvuldige discussie over de mogelijke bestedingsdoelen van de verkoopopbrengsten. Als CDA Borsele hebben wij daar duidelijke ideeën over, en wij gaan die gesprekken graag aan met de projectenatlas als fundament. Een transparante en goed onderbouwde keuze voor de bestedingsrichtingen is essentieel om dit besluit daadwerkelijk maatschappelijk waardevol te maken.
11 - Voorstel om een krediet van € 73.850,- beschikbaar te stellen voor baggerwerkzaamheden in de Oude Veerhaven in Hoedekenskerke (portefeuille wethouder Witkam)
De Oude Veerhaven slibt dicht door de stroming in de Westerschelde, het reguliere baggeren vindt jaarlijks plaats door de vereniging zelf, een vereniging die draait op vrijwilligers en voorst inkomsten genereert uit de camperplaats, een vereniging waar we als gemeente trots op kunnen zijn. Eens in de zoveel jaar is groot onderhoud nodig willen er nog schepen in de haven kunnen aanmeren.
Als eigenaar van de haven is het niet meer dan billijk om deze werkzaamheden te laten uitvoeren en te bekostigen.
Het is tevens een mooie plaats om te genieten zeker ook op het havenplateau.
Als CDA kunnen we daardoor instemmen met het voorstel en de kosten te laten dekken uit de reserve Groen.
12 - Vragenmoment
Onlangs woonde één van onze fractievolgers (Nick Boogert) een interessante lezing bij van de Heemkundige Kring De Bevelanden over de verdronken dorpen op de Bevelanden.
Borsele kent een rijke geschiedenis van 12 dorpen en nederzettingen die door het water zijn verdwenen. Vaak zijn deze plaatsen grotendeels uit ons collectieve geheugen verdwenen, terwijl er eeuwenlang mensen in bijvoorbeeld: Nieuw-Everinge, Oostende en Vinninghe hebben gewoond, gewerkt, getrouwden gerouwd.
Momenteel wordt gewerkt aan een erfgoedvisie. Kan het college hierbij ook aandacht laten uitgaan naar de verdronken dorpen als onderdeel van ons cultureel erfgoed en onze lokale identiteit en daarin meenemen hoe we de verhalen van deze verdwenen gemeenschappen zichtbaar en beleefbaarkunnen maken voor inwoners en bezoekers?
Raadsvergadering 10 september 2026
Raadsvergadering 10 september 2026
7 - Voorstel om zienswijzen in te dienen op de financiële stukken van de gemeenschappelijke regelingen (deel II) waaronder GR Sociaal Domein; RUD; RBL (alle portefeuillehouders)
Bij de raadsvergadering van 18 juni kregen we al 61 stukken van diverse GR-en. Nu aanvullend nog eens 30 documenten. We kunnen niet bepaald zeggen dat we geen voldoende informatie krijgen.
Als rode lijn door de jaarverslagen, begrotingswijzigingen en begrotingen zien we dat er bij de GR-en stevig aan de weg getimmerd wordt. Ze blijven streven naar betere dienstverlening aan onze inwoners. Ze doen dat door te werken aan meer robuustheid, vernieuwing, meer samenwerking, verbetering van personele inzet, verbetering van informatiesystemen, meer samenwerking met elkaar en met andere organisaties. Dat is heel belangrijk. Want GR-en hebben we hard nodig om onze beleidsdoelen te bereiken. Bovendien vormen de uitgaven via GR-en een groot deel van onze gemeentelijke begroting.
Op financieel gebied op dit moment geen substantiële wijzigingen. Maar we weten dat er ontwikkelingen zijn die op korte of wat langere termijn tot grote wijzigingen gaan leiden.
Ik denk dan aan de voorgenomen samenwerking van VRZ en GGD. Die is heel ingrijpend, en daardoor ook heel ingewikkeld. We wachten met spanning op de financiële gevolgen voor beloningssystemen voor personeel en voor gezamenlijke huisvesting. We vrezen dat die financiële gevolgen wel eens een nare verrassing zouden kunnen worden voor de gemeenten.
Daarnaast is er de hele grote stap vooruit met de komende start van de Zeeuwsbrede GR voor het Sociaal Domein. Waar ook de GGD weer bij betrokken is via de ontvlechting van Inkoopbureau Jeugdzorg. En samenwerking van de GGD met de GR Sociaal Domein blijft nodig. Specifiek denk ik daarbij aan de door de GGD genoemde inzet op gezamenlijke Zeeuwse aanpak van suïcide preventie. Want in de jeugdzorg spelen medische én maatschappelijke aspecten daarbij een rol. In de startbegroting die we van de GR Sociaal Domein kregen is nog geen reserveopbouw opgenomen. Na risicoanalyse en bepaling van het benodigde weerstandsvermogen zou ook dat voor de gemeenten een financiële tegenvaller kunnen worden.
Bij GR de Bevelanden lezen we in de bestuursrapportage over tekort aan personeelscapaciteit, met als gevolg dure inhuur. Daarnaast ook prijsstijgingen bij ICT en de uitdaging om cyberveiligheid op niveau houden. Dienstverlening aan cliënten komt onder druk te staan. De begroting is vooralsnog sluitend maar of dat houdbaar blijft is nog de vraag. Kortom een kwetsbare en zorgelijke situatie.
RUD werkt aan forse groei en professionalisering, mede door eisen uit het interbestuurlijk programma VTH. De stukken geven een realistisch beeld van een organisatie in transitie: financieel onderbouwd, met duidelijke opgaven voor de komende jaren. Door vooruitschuiven van investeringen lijkt de uitvoering toch niet zo snel te gaan als gehoopt. CDA Borsele blijft de vorderingen volgen.
Bureau Leerlingenzaken (RBL):
Ook hier zorgen want het schoolverzuim neemt verder toe. We zien een duidelijke relatie met ontwikkelingen binnen de jeugdzorg. De hogere kosten zijn grotendeels verklaarbaar door eerdere besluiten over uitbreiding van de formatie en door de zwaardere casuïstiek. Hopelijk leidt de extra capaciteit tot een lagere werkdruk. We zijn akkoord met de voorgestelde zienswijzen.
9 - Verlenging Kadernota Armoede en Schulden en Beleidsplan Schulddienstverlening
Het CDA ziet bij zowel voordelen als nadelen bij de verlenging van de Kadernota en het Beleidsplan.
Voordeel van verlenging is, zoals in het voorstel staat, het vermijden van het risico dat er een beleidsmatig gat ontstaat of dat afspraken tussen oude en nieuwe nota’s versnipperd raken.
Daarentegen is voordeel van nieuwe documenten dat ook recente ontwikkelingen en veranderingen erin kunnen worden opgenomen, zodat het beleid actueel blijft.
Maar het nadeel daarvan is weer is dat nieuwe documenten opstellen veel ambtelijke capaciteit en tijd vraagt. Gezien alle acties die nodig zijn kan volgens ons die capaciteit en tijd beter besteed worden aan de uitvoering. En verlenging verhindert volgens ons ook niet om nieuwe onderwerpen toe te voegen als dat nodig is. Kortom we zien meer voordelen in verlenging, maar wat het CDA betreft is moet dit dan wel de laatste verlenging zijn. Op die voorwaarde zijn we akkoord met de verlenging.
10 - Voorstel tot het vaststellen van de Verordening Meedoenregeling gemeente Borsele (portefeuille wethouder Weststrate)
Dit voorstel werd al aangekondigd in voorstel 9, als één van de acties uit het Kadernota Armoede en Schulden.
Allerlei aparte regelingen van gemeenten Borsele, Reimerswaal, Goes en Kapelle voor kinderen tot 4 jaar en voor volwassenen worden nu per 1 januari 2027 samengebracht tot één regeling, de Meedoen-regeling. Voor kinderen van 4-18 jr komt er per die datum één Kind Loket.
CDA pleit ervoor dat iedereen kan meedoen in de maatschappij. Dat kinderen gelijke kansen krijgen, dat het voor een kind geen verschil mag uitmaken wat de financiële situatie van het gezin is. En dat voor alle leeftijden in ieder geval in vier Bevelandse gemeenten de financiële ondersteuning gelijk is. Als winstpunt zien we ook dat het plafond is verhoogd van 120% naar 130% v.d. bijstandsnorm. Kortom, we zijn blij dat de Meedoen-regeling en straks ook het Kind Loket zijn beslag gaan krijgen.
Dank voor de beantwoording van de technische vragen. We lazen daarin ook dat de cliëntenraad van GR de Bevelanden een positief advies heeft gegeven. We hopen dat in de praktijk de regeling aan de verwachtingen zal gaan voldoen. Akkoord met het voorstel.
13 - Vragenmoment
Onderwerp van de vraag is het ANWB-project AutoMaatje.
Ter inleiding:
Sinds 2015 bestaat in Nederland het ANWB-project AutoMaatje. Het woord zegt het al: een maatje (vrijwilliger) met een eigen auto. Het is een vervoerservice bestemd voor minder mobiele mensen die geen beroep kunnen doen op WMO-vervoer (mensen die geen indicatie hebben), die moeite hebben om met het OV te reizen, of om iets anders te regelen. Het doel is ouderen en mensen met een gezondheidsbeperking toch goed vervoer te geven, zodat ze niet geïsoleerd raken. Het Auto-maatje project is voor iedereen, ook niet ANWB-leden.
Ritten worden geregeld door een ANWB AutoMaatje servicepunt dat door de gemeente wordt georganiseerd. Inmiddels doen 130 gemeenten mee.
Tot voor kort bestond Automaatje nog niet in Zeeland, Kapelle is recent gestart.
Vraag aan het college:
Kent het college het AutoMaatje-project?
Is er sinds het project AutoMaatje van start is gegaan al eens eerder overwogen om aan dit project mee te doen? Wat ziet het college als voors en tegens? Is het college bereid verder te onderzoeken of het project een meerwaarde kan hebben voor Borsele?
Raadsvergadering 9 Juli 2026
Bijdragen
3 - Bijdrage Terugkoppeling auditcommissie
Dank u voorzitter,
De auditcommissie is op 30 juni bijeen geweest. We bespraken de jaarverantwoording, het verslag van de accountant, de resultaatsbestemming, en de bevindingen uit de interne controle van de controller.
Boekjaar 2025 was het eerste jaar dat deze accountant de controle bij onze Gemeente uitvoerde. De controle is soepel verlopen en er was daarbij goede samenwerking met de organisatie. De auditcommissie heeft de accountant gecomplimenteerd met zijn heldere rapport en met de tijdige oplevering daarvan. De accountant is voornemens een goedkeurende verklaring af te geven over de getrouwheid van de jaarrekening.
De accountant concludeert dat de gemeente financieel zeer gezond is. Er is een mooi positief saldo overgebleven eind 2025, er is meer dan genoeg vermogen om risico’s te dekken. Er is nog wel een minpunt: In voorgaande jaren werd in de rechtmatigheidsverantwoording gerapporteerd over inkoop van goederen en diensten die onterecht niet Europees waren aanbesteed. Helaas waren er in 2025 ook nog enkele gevallen. De auditcommissie heeft aangedrongen op betere controle vooraf. De organisatie zal hiervoor nog meer maatregelen nemen.
Voorzitter,
Ik ga verder niet in op alle details van de besproken documenten, want die worden behandeld in de agendapunten die hierna volgen. Dus tot zover de informatie uit de auditcommissie.
Dank u.
7 - Bijdrage raadsakkoord
We nemen u vanavond graag mee in de visie van de CDA fractie op het raadsakkoord dat voor ons ligt. “Met wijsheid vooruit, voor een leefbaar en krachtig Borsele.” Schitterende titel!
Wie kritisch wil zijn, en u mag van onze fractie verwachten dat we dat zijn, kan zeggen dat je in dit akkoord vooral leest wat je wilt lezen. Er worden geen scherpe keuzes gemaakt en veel van de concrete invulling moet nog volgen.
Tegelijkertijd zien wij dat ook als de kracht van dit akkoord. We spreken uit wat ons verbindt, op welke terreinen het werk voor ons ligt en het zegt ook iets over de bestuurscultuur die we met elkaar willen behouden. Een akkoord waarin de verschillende fracties hebben gekeken naar de gemene delers. Dat verdient waardering.
Daarom wil onze fractie beginnen met een compliment aan iedereen die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van dit raadsakkoord. Aan de opstellers, de fracties, de griffie en zeker ook aan de informateur.
Dhr. Pille heeft meermaals uitgesproken dat de bestuurscultuur in Borsele iets bijzonders is. Een cultuur waarin we elkaar blijven opzoeken, ook als er verschillen zijn. Dat is iets om erg zuinig op te zijn.
Het CDA gaat zich vanavond scharen achter dit raadsakkoord. In de verwachting dat alle partijen dat vol vertrouwen zullen doen. Dus: met vertrouwen vooruit! Niet omdat alles al vaststaat, maar juist omdat veel van het echte werk nog voor ons ligt. De concrete invulling volgt in de uitvoeringsagenda en in de vele voorstellen die de komende jaren aan deze raad worden voorgelegd. Dat is een dankbare taak, maar ook een collectieve verantwoordelijkheid van ons allemaal.
Onze kijk op het akkoord is het best te vatten in drie woorden: koesteren, ontwikkelen en verbinden.
koesteren.
Borsele is een prachtige gemeente. Een gemeente met sterke dorpen, een rijk verenigingsleven, betrokken inwoners en een landschap dat ons dierbaar is.
Een paar jaar terug werd in een reclame van een Borselse makelaar een prachtige uitspraak gedaan over onze gemeente. In goed Zuid-Bevelands dialect werd gezegd: “De Zak is as 't paradijs op aerde. En eihenlik is 't me hoed da nie zovee mensen da wete.”
Dat is natuurlijk met een knipoog, voorzitter, maar er zit zeker een kern van waarheid in. Wat mensen waarderen aan Borsele is niet alleen de ruimte, maar ook de schaal en de eigenheid. Het gevoel van gemeenschap. Het verbindend vermogen van een dorp, hoe klein ook. - ´Wie het verleden waardeert, herkent de erfenis die we hebben meegekregen´, zei burgemeester Mandos eens. Daarmee zei hij niet dat we alles maar zoveel mogelijk bij het oude moeten houden, maar wel om op een goede manier voort te borduren op wat er is. Dat vonden wij wel een échte CDA-blik op de toekomst. Niet geheel toevallig was burgemeester Mandos ook een CDA’er. Het is dus ook hoe wij de toekomst zien.
Daarom zijn wij blij met de ambitie om in alle kernen te bouwen op een manier die past bij de schaal van het dorp. Niet groeien om het groeien, maar bouwen aan leefbaarheid. Bouwen voor starters, gezinnen en ouderen. Bouwen met behoud van wat onze dorpen juist aantrekkelijk en uniek maken.
Hetzelfde geldt voor toerisme. Toerisme kan een waardevolle bijdrage leveren aan onze economie en leefbaarheid, mits het kleinschalig blijft en past bij het karakter van onze gemeente.
We lezen terug over de dorpsvisies. We vinden het goed dat het erin staat, maar tegelijk hebben wij hier ook een zorg. We moeten met elkaar scherp blijven kijken naar de wijze waarop zulke visies tot stand komen en welke rol zij vervolgens spelen. Dorpsvisies kunnen een mooi vertrekpunt zijn voor participatie, maar zijn geen starre waarheden en mogen daarnaast niet onbedoeld leiden tot vertraging van ontwikkelingen die voor een dorp juist van belang zijn. De formulering die nu in het akkoord is opgenomen vinden wij daarom werkbaar.
Dan het tweede woord: ontwikkelen.
Borsele staat niet stil. De komende jaren krijgen we te maken met grote ontwikkelingen op het gebied van wonen, energie, industrie, zorg en dan vergeet ik ongetwijfeld nog thema´s te noemen. De vraag is niet óf die veranderingen komen, maar hoe wij daarmee omgaan.
Laten we een aantal zaken noemen: Wij zijn positief over de aandacht voor de economische ontwikkeling van onze gemeente. Het zorgvuldig ontwikkelen van bedrijventerreinen wordt belangrijk willen we ze goed toerusten voor de toekomst. Denk aan energiehubs en kansen voor restwarmte of waterstof. Daarbij is het ook belangrijk dat er voldoende ruimte blijft voor bedrijven in onze gemeente, want deze ondernemers vormen een belangrijk onderdeel van onze lokale economie. We zien daarom uit naar het onderzoek dat gedaan wordt naar de eventuele uitbreiding van bedrijventerrein. Het in kaart brengen van de behoeften, gaat het MKB in Borsele helpen.
Ook de ontwikkelingen op nucleair gebied blijven wij met belangstelling volgen. Borsele speelt daarin al decennialang een bijzondere rol en we blijven een interessante locatie voor nieuwe initiatieven. Die zijn wat het CDA betreft welkom mits ze tegemoet komen aan de Borselse voorwaarden. We zien naast de risico´s ook voldoende kansen voor Borsele op het gebied van innovatie, kennisontwikkeling en werkgelegenheid.
Een andere ontwikkeling die wij nadrukkelijk willen noemen is de kleinschalige energietransitie. Misschien wel hetgeen waar wij als gemeente nog het meest grip op hebben.
Het is goed dat het akkoord uitspreekt dat deze transitie toegankelijk en haalbaar moet blijven voor iedereen. We zien de inzet die de afgelopen jaren is gepleegd om inwoners te bereiken, te informeren en te ontzorgen. Dat blijft nodig. Want energie mag nooit een katalysator worden van armoede en kansenongelijkheid. Verduurzaming moet iets zijn waar iedereen aan mee kan doen.
Dat brengt mij bij het derde woord: verbinden.
Misschien is dat wel het belangrijkste thema van dit akkoord, voorzitter. Wanneer wij spreken over het sociaal domein, hebben we het over mensen. Over inwoners die ondersteuning nodig hebben. Over mantelzorgers, vrijwilligers, verenigingen. Over mensen die soms een steun in de rug nodig hebben en mensen die deze steun kunnen geven.
Wij hebben veel om te koesteren in onze gemeente. Tegelijk zien we ook dat de samenleving verandert. De verantwoordelijkheid van inwoners om eerst in hun eigen netwerk naar oplossingen te zoeken wordt groter. Dat is begrijpelijk en al herkenbaar (neem de ontwikkelingen in de huisartsenzorg). Maar het mag nooit betekenen dat mensen er alleen voor staan. Een dorpshuis, school of sportclub in de nabije omgeving van mensen blijft voor het CDA belangrijk en daar zullen we ons ook in de komende jaren sterk voor blijven maken.
Een sterke samenleving vraagt om betrokken inwoners, maar ook om een betrouwbare overheid die naast mensen blijft staan wanneer dat nodig is. In dat kader wil onze fractie ook de muziekschool noemen.
Misschien lijkt dat op het eerste gezicht een klein onderwerp tussen alle grote onderwerpen waar we het vanavond over hebben, maar juist zulke voorzieningen geven kleur aan het leven. Een muziekschool, maar ook potentiële initiatieven zoals de culturele broedplaats.. het zijn plekken waar talent zich ontwikkelt en waar mensen elkaar ontmoeten en inspireren. Ze dragen bij aan gemeenschap, creativiteit en zelfontplooiing. Hoewel we het jammer vinden, snappen we dat de muziekschool niet is opgenomen in het raadsakkoord. We voelen ons wel gesteund door de opmerkingen die bij de consultatierondes werden gemaakt door de andere fracties. Dak daarvoor.
Voorzitter. Tot slot wil ik nog één onderwerp noemen dat inmiddels een rode draad is door meerdere raadsperiodes: zoetwater.
Het belang van voldoende zoetwater zal voor iedereen bekend zijn. Mocht dat niet zo zijn, neem dan.. (toch zéker).. een middag vrij en bel dhr Van Hekken eens op. De afgelopen jaren is dit onderwerp met grote vasthoudendheid onder de aandacht gebracht hem, maar ook door dhr Gunter en onze eigen Peter Van ’t Westeinde.
Inmiddels zijn we op een punt gekomen waarop we mogen uitzien naar concrete maatregelen en projecten, groot en klein.
Onze fractie blijft het zoetwatervraagstuk met grote interesse volgen en stuurt daarin graag mee, met name voor die delen van onze gemeente waar zoetwater nu onvoldoende voorhanden is. En niet alleen de naam van onze nieuwe woordvoerder is hetzelfde, maar de bevlogenheid waarmee hij dit onderwerp zal oppakken ook.
Voorzitter, met wijsheid vooruit. Voor het CDA betekent dat niet alleen vooruitkijken naar wat er allemaal mogelijk is, maar ook zorgvuldig omgaan met wat ons is toevertrouwd. Het akkoord is een solide gezamenlijk vertrekpunt voor de komende vier jaar. Daar zien we érg naar uit.
Dank u wel.
8 - Bijdrage Jaarverantwoording 2025
De jaarverantwoording is weer een lijvig document met veel informatie over de stand van de gemeentelijke financiën en de besteding. Complimenten aan de opstellers van dit heldere en inzichtelijke boekwerk. Dank ook voor de presentatie op het raadsledenspreekuur, en voor de beantwoording van onze schriftelijke technische vragen.
Het financieel jaar 2025 wordt afgesloten met een mooi positief saldo van € 10,4 mln. Dit als gevolg van diverse meevallers, van incidentele specifieke Rijksuitkeringen, en van overgebleven gelden bij diverse Gemeenschappelijke Regelingen. Voor structurele uitgaven helaas maar beperkt inzetbaar. Gezien dat mooie saldo willen we een passend gebaar maken naar onze inwoners. Bij de bespreking van voorstel 10, de Kadernota, komen we met een voorstel daarvoor.
Uit de jaarverantwoording blijkt op de diverse programma’s een enorme bedrijvigheid in onze gemeente. Bij een paar daarvan wil ik even stilstaan:
In het Sociaal Domein, dat een 1/3, van onze begroting beslaat :
Totaal € 3,2 mln aan lagere lasten voor jeugdhulp en WMO. De afgelopen jaren waren toenemende lasten een groot financieel zorgenkind. Het lijkt erop dat we via ons beleid meer grip op de kosten aan het krijgen zijn. B.v. met een duidelijke afbakening tussen het voorliggend veld en de jeugdhulp c.q WMO (blz 112], de integrale aanpak van onderwijs en jeugdzorg [blz 67], de inzet op preventie, sport en gezondheid. [blz 76], en ook de waardevolle bijdrage van het Welzijnshuis. Vooruitkijkend zien we dat er dit jaar daarin verdere stappen gezet gaan worden via investering in Stevige Lokale Teams. [Beleidskader Sociaal Domein 2026-2030]. En we blijven voor de komende jaren ook afhankelijk van nieuwe wet- en regelgeving van het Rijk op dit gebied.
Daarnaast ook:
- Waardering voor het vele werk dat gestoken is in de voortgang met woningbouw, zoals in de Platepolder, flexwoningen in diverse dorpen en het zoeken naar oplossingen voor verkeersknelpunten. Denk aan de ingewikkelde puzzel rondom Waterpark Veerse Meer.
- We vinden het jammer dat door juridische stappen nog geen spa de grond in kon voor de lang verwachte rondweg Hoedekenskerke. Hopelijk binnenkort duidelijkheid daarover.
- Natuurlijk zijn ook alle inspanningen rondom de energietransitie vermeldenswaard, inclusief het actualiseren van de Borselse Voorwaarden.
- Bij de terugkoppeling van de auditcommissie heb ik al iets gezegd over de kwaliteit van de financiën, de accountantsverklaring, de Rechtmatigheidsverantwoording. Dus dat hoef ik hier niet te herhalen.
Kortom, het is duidelijk dat er veel bedrijvigheid was in de gemeente. De nieuwe organisatiestructuur droeg daaraan bij.
Tot zover mijn bijdrage
- We kunnen instemmen met alle onderdelen van het voorstel.
Dank u voorzitter.
10 - Bijdrage kadernota
Het is al vaker gezegd. Het is een kadernota die weinig veel politieke discussie oproept, maar wel een belangrijk beeld geeft van de financiële positie van onze gemeente en de uitdagingen die voor ons liggen.
Borsele staat er financieel nog altijd relatief goed voor. De meicirculaire verbetert het perspectief en voor 2027 ligt er zelfs een positief saldo. In een tijd waarin veel gemeenten financieel onder druk staan, is dat zeker niet vanzelfsprekend. We zijn dan ook erg blij met onze kundige mensen die zich hier dagelijks voor inzetten.
Dat blijft nodig, want de jaren daarna laten opnieuw tekorten zien. Dat onderstreept voor ons het belang van zorgvuldig financieel beleid, waarbij we niet alleen kijken naar de dag van vandaag, maar ook naar de jaren die voor ons liggen.
Daarbij vraagt het CDA aandacht voor de financiële onzekerheid vanuit het Rijk, onder meer rond het gemeentefonds en de zorg. Gemeenten blijven hierdoor afhankelijk van tijdelijke regelingen en incidentele oplossingen, wat het voeren van structureel beleid bemoeilijkt. Gemeenten hebben behoefte aan duidelijkheid en structurele financiering die past bij hun taken. Via de VNG moeten we daar op blijven aandringen.
Voor inwoners is het bovendien lastig uit te leggen dat gemeentelijke belastingen stijgen, hoe beperkt ook, en sommige subsidies niet worden geïndexeerd, terwijl de jaarrekening opnieuw een fors positief resultaat laat zien. Daarom stellen wij voor inwoners via de OZB iets terug te geven, zodat ook zij meeprofiteren van de financiële ruimte. Dat vinden wij een passende manier om iets terug te doen voor de inwoners die bijdragen aan deze gezonde financiële positie. Hier zijn we inmiddels mee vertrouwd geraakt, want het is niet voor het eerst dat een dergelijk initiatief vanuit deze raad komt. Onze fractie dient hiervoor dan ook graag een amendement in om het ook nu weer gedaan te krijgen.
Een belangrijk aandachtspunt is natuurlijk het dividend van de ZEH. Het CDA heeft er vertrouwen in dat de onderhandelingen over de verkoop van de aandelen tot een goed resultaat zullen leiden. Daarbij vinden wij het belangrijk dat de opbrengsten ten goede blijven komen aan de gemeente en daarmee aan de inwoners van Borsele. We horen signalen dat de provincie naar deze middelen uitkijkt voor grote opgaven, maar wat ons betreft behoren deze middelen toe aan Borsele. Ook hier liggen immers grote opgaven, zoals de uitvoering van projecten uit de Sloerandvisie, belangrijk voor de toekomst van Borsele én Zeeland, zou ik zeggen.
Daarnaast zien wij stevige rentelasten terug van verschillende strategische aankopen, waaronder de verworven boerderijen. (verwijzen naar Boekholt) Het CDA staat achter de keuzes die we gemaakt hebben, maar kijkt ook vooruit. Wij horen daarom graag hoe het college de toekomst van deze panden ziet en welke mogelijkheden er zijn voor een goede en duurzame herbestemming. Dat draagt bij aan het behoud van agrarisch erfgoed en kan wat ons betreft ook een waardevolle aanvulling zijn op de woningvoorraad.
Bij enkele kleinere punten willen wij nog kort stilstaan. Bij de behandeling van het voorstel over de geelpoothoornaar hebben wij aangegeven graag te kijken naar mogelijkheden om inwoners actief te betrekken bij bestrijding en preventie, bijvoorbeeld via de uitgifte van bestrijdingskasten. Wij hopen dat het college die lijn verder wil gaan verkennen en horen hier graag een reactie hierop.
Tot slot missen wij in deze kadernota de uitwerking van onze eerder aangenomen motie over de Zeeuwse plaatsnaamborden. Wij hadden hierover graag een eerste doorkijk gezien, al was het maar als PM-post. Daarom horen wij graag wanneer de raad hierover een terugkoppeling kan verwachten.
Voorzitter, het CDA stemt in met met deze kadernota.
Dank u wel.
12 - Bijdrage motie vreemd aan de orde van de dag CDA
Voorzitter,
Vanaf 2027 mogen plastic wegwerpbekers bij gesloten evenementen niet meer worden gebruikt of alleen onder niet haalbare voorwaarden. En als gemeente kunnen we hier een grote stap voorwaarts zetten in afvalreductie binnen onze gemeente door te kiezen voor een duurzaam, herbruikbaar systeem voor onze evenementen. Hardcups zijn daarbij de meest uitvoerbare optie: Dit systeem vermindert de hoeveelheid afval aanzienlijk en draagt bij aan een schonere leefomgeving.
Een gezamenlijke oplossing voor hardcups voorkomt versnippering, drukt kosten en maakt het voor organisatoren overzichtelijk. De basis hiervoor ligt er al: binnen de Zeeuwse festivalzomer wordt samengewerkt aan spoeling, logistiek en hergebruik. Door deze samenwerking kunnen kosten worden gedrukt en ontstaat er een uniform systeem.
Onze fractie ziet hier een kans om als gemeente Borsele duurzaamheid zichtbaar te maken én aan te sluiten bij een regionale aanpak die al staat. Daarom is het verstandig om te onderzoeken welke vorm het meest haalbaar en betaalbaar is voor onze evenementen, voor onze gemeente en daarmee voor onze inwoners. en daarom dienen wij de volgende motie is.
12 - Bijdrage bij motie vreemd aan de orde van de dag CDA
Vanaf 2027 mogen plastic wegwerpbekers bij gesloten evenementen niet meer worden gebruikt of alleen onder niet haalbare voorwaarden. En als gemeente kunnen we hier een grote stap voorwaarts zetten in afvalreductie binnen onze gemeente door te kiezen voor een duurzaam, herbruikbaar systeem voor onze evenementen.
Hardcups zijn daarbij de meest uitvoerbare optie: Dit systeem vermindert de hoeveelheid afval aanzienlijk en draagt bij aan een schonere leefomgeving.
Een gezamenlijke oplossing voor hardcups voorkomt versnippering, drukt kosten en maakt het voor organisatoren overzichtelijk. De basis hiervoor ligt er al: binnen de Zeeuwse festivalzomer wordt samengewerkt aan spoeling, logistiek en hergebruik. Door deze samenwerking kunnen kosten worden gedrukt en ontstaat er een uniform systeem.
Onze fractie ziet hier een kans om als gemeente Borsele duurzaamheid zichtbaar te maken én aan te sluiten bij een regionale aanpak die al staat. Daarom is het verstandig om te onderzoeken welke vorm het meest haalbaar en betaalbaar is voor onze evenementen, voor onze gemeente en daarmee voor onze inwoners. en daarom dienen wij de volgende motie is.
13 - Vragenmoment
Dhr. Sandee (PRO) vraagt namens de hele raad aandacht bij het college voor de problematiek rondom de huisartsenzorg in de gemeente. CDA was nauw betrokken bij de voorbereiding van de vragen.
Vragen:
- Is het college op de hoogte van de aangekondigde beëindiging van het praktijkhouderschap van Zorg op Zak en welke gevolgen verwacht het college hiervan voor de beschikbaarheid en bereikbaarheid van de huisartsenzorg voor de inwoners van Borsele?
- Welke gevolgen verwacht het college hiervan voor de uitvoering van gemeentelijke taken binnen het sociaal domein, waaronder de samenwerking met huisartsen op het gebied van jeugdzorg, ouderenzorg en initiatieven zoals Welzijn op Recept?
- Heeft het college inmiddels contact gehad of is het voornemens in overleg te treden met Zorg op Zak, De Huisartsenconnectie, en andere betrokken partijen over de continuïteit van de huisartsenzorg in Borsele?
- Welke mogelijkheden ziet het college om vanuit zijn verbindende en faciliterende rol bij te dragen aan het behoud van voldoende beschikbare en bereikbare huisartsenzorg?
- Deelt het college de opvatting dat digitale huisartsenzorg een waardevolle aanvulling kan zijn, maar geen structurele vervanging van goed bereikbare, fysieke huisartsenzorg in de Borselse dorpen?
In reactie op antwoord van de wethouder:
Dank voor de beantwoording. We verzoeken het college de raad actief op de hoogte te houden van de voortgang, , zodat de raad de ontwikkelingen rond de huisartsenzorg in Borsele kan blijven volgen.