Raads­in­for­ma­tie

Dank u voorzitter,

De auditcommissie is op 30 juni bijeen geweest. We bespraken de jaarverantwoording, het verslag van de accountant, de resultaatsbestemming, en de bevindingen uit de interne controle van de controller. 

Boekjaar 2025 was het eerste jaar dat deze accountant de controle bij onze Gemeente uitvoerde. De controle is soepel verlopen en er was daarbij goede samenwerking met de organisatie. De auditcommissie heeft de accountant gecomplimenteerd met zijn heldere rapport en met de tijdige oplevering daarvan. De accountant is voornemens een goedkeurende verklaring af te geven over de getrouwheid van de jaarrekening. 

De accountant concludeert dat de gemeente financieel zeer gezond is. Er is een mooi positief saldo overgebleven eind 2025, er is meer dan genoeg vermogen om risico’s te dekken. Er is nog wel een minpunt: In voorgaande jaren werd in de rechtmatigheidsverantwoording gerapporteerd over inkoop van goederen en diensten die onterecht niet Europees waren aanbesteed. Helaas waren er in 2025 ook nog enkele gevallen. De auditcommissie heeft aangedrongen op betere controle vooraf. De organisatie zal hiervoor nog meer maatregelen nemen.

Voorzitter,

Ik ga verder niet in op alle details van de besproken documenten, want die worden behandeld in de agendapunten die hierna volgen. Dus tot zover de informatie uit de auditcommissie.

Dank u.

We nemen u vanavond graag mee in de visie van de CDA fractie op het raadsakkoord dat voor ons ligt. “Met wijsheid vooruit, voor een leefbaar en krachtig Borsele.” Schitterende titel! 

Wie kritisch wil zijn, en u mag van onze fractie verwachten dat we dat zijn, kan zeggen dat je in dit akkoord vooral leest wat je wilt lezen. Er worden geen scherpe keuzes gemaakt en veel van de concrete invulling moet nog volgen. 

Tegelijkertijd zien wij dat ook als de kracht van dit akkoord. We spreken uit wat ons verbindt, op welke terreinen het werk voor ons ligt en het zegt ook iets over de bestuurscultuur die we met elkaar willen behouden. Een akkoord waarin de verschillende fracties hebben gekeken naar de gemene delers. Dat verdient waardering.

Daarom wil onze fractie beginnen met een compliment aan iedereen die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van dit raadsakkoord. Aan de opstellers, de fracties, de griffie en zeker ook aan de informateur. 
Dhr. Pille heeft meermaals uitgesproken dat de bestuurscultuur in Borsele iets bijzonders is. Een cultuur waarin we elkaar blijven opzoeken, ook als er verschillen zijn. Dat is iets om erg zuinig op te zijn.

Het CDA gaat zich vanavond scharen achter dit raadsakkoord. In de verwachting dat alle partijen dat vol vertrouwen zullen doen. Dus: met vertrouwen vooruit! Niet omdat alles al vaststaat, maar juist omdat veel van het echte werk nog voor ons ligt. De concrete invulling volgt in de uitvoeringsagenda en in de vele voorstellen die de komende jaren aan deze raad worden voorgelegd. Dat is een dankbare taak, maar ook een collectieve verantwoordelijkheid van ons allemaal.

Onze kijk op het akkoord is het best te vatten in drie woorden: koesteren, ontwikkelen en verbinden.

koesteren.

Borsele is een prachtige gemeente. Een gemeente met sterke dorpen, een rijk verenigingsleven, betrokken inwoners en een landschap dat ons dierbaar is.

Een paar jaar terug werd in een reclame van een Borselse makelaar een prachtige uitspraak gedaan over onze gemeente. In goed Zuid-Bevelands dialect werd gezegd: “De Zak is as 't paradijs op aerde. En eihenlik is 't me hoed da nie zovee mensen da wete.”

Dat is natuurlijk met een knipoog, voorzitter, maar er zit zeker een kern van waarheid in. Wat mensen waarderen aan Borsele is niet alleen de ruimte, maar ook de schaal en de eigenheid. Het gevoel van gemeenschap. Het verbindend vermogen van een dorp, hoe klein ook. - ´Wie het verleden waardeert, herkent de erfenis die we hebben meegekregen´, zei burgemeester Mandos eens. Daarmee zei hij niet dat we alles maar zoveel mogelijk bij het oude moeten houden, maar wel om op een goede manier voort te borduren op wat er is. Dat vonden wij wel een échte CDA-blik op de toekomst. Niet geheel toevallig was burgemeester Mandos ook een CDA’er. Het is dus ook hoe wij de toekomst zien.    

Daarom zijn wij blij met de ambitie om in alle kernen te bouwen op een manier die past bij de schaal van het dorp. Niet groeien om het groeien, maar bouwen aan leefbaarheid. Bouwen voor starters, gezinnen en ouderen. Bouwen met behoud van wat onze dorpen juist aantrekkelijk en uniek maken.

Hetzelfde geldt voor toerisme. Toerisme kan een waardevolle bijdrage leveren aan onze economie en leefbaarheid, mits het kleinschalig blijft en past bij het karakter van onze gemeente.

We lezen terug over de dorpsvisies. We vinden het goed dat het erin staat, maar tegelijk hebben wij hier ook een zorg. We moeten met elkaar scherp blijven kijken naar de wijze waarop zulke visies tot stand komen en welke rol zij vervolgens spelen. Dorpsvisies kunnen een mooi vertrekpunt zijn voor participatie, maar zijn geen starre waarheden en mogen daarnaast niet onbedoeld leiden tot vertraging van ontwikkelingen die voor een dorp juist van belang zijn. De formulering die nu in het akkoord is opgenomen vinden wij daarom werkbaar.

Dan het tweede woord: ontwikkelen.

Borsele staat niet stil. De komende jaren krijgen we te maken met grote ontwikkelingen op het gebied van wonen, energie, industrie, zorg en dan vergeet ik ongetwijfeld nog thema´s te noemen. De vraag is niet óf die veranderingen komen, maar hoe wij daarmee omgaan.

Laten we een aantal zaken noemen: Wij zijn positief over de aandacht voor de economische ontwikkeling van onze gemeente. Het zorgvuldig ontwikkelen van bedrijventerreinen wordt belangrijk willen we ze goed toerusten voor de toekomst. Denk aan energiehubs en kansen voor restwarmte of waterstof. Daarbij is het ook belangrijk dat er voldoende ruimte blijft voor bedrijven in onze gemeente, want deze ondernemers vormen een belangrijk onderdeel van onze lokale economie. We zien daarom uit naar het onderzoek dat gedaan wordt naar de eventuele uitbreiding van bedrijventerrein. Het in kaart brengen van de behoeften, gaat het MKB in Borsele helpen. 

Ook de ontwikkelingen op nucleair gebied blijven wij met belangstelling volgen. Borsele speelt daarin al decennialang een bijzondere rol en we blijven een interessante locatie voor nieuwe initiatieven. Die zijn wat het CDA betreft welkom mits ze tegemoet komen aan de Borselse voorwaarden. We zien naast de risico´s ook voldoende kansen voor Borsele op het gebied van innovatie, kennisontwikkeling en werkgelegenheid. 

Een andere ontwikkeling die wij nadrukkelijk willen noemen is de kleinschalige energietransitie. Misschien wel hetgeen waar wij als gemeente nog het meest grip op hebben.

Het is goed dat het akkoord uitspreekt dat deze transitie toegankelijk en haalbaar moet blijven voor iedereen. We zien de inzet die de afgelopen jaren is gepleegd om inwoners te bereiken, te informeren en te ontzorgen. Dat blijft nodig. Want energie mag nooit een katalysator worden van armoede en kansenongelijkheid. Verduurzaming moet iets zijn waar iedereen aan mee kan doen.

Dat brengt mij bij het derde woord: verbinden.

Misschien is dat wel het belangrijkste thema van dit akkoord, voorzitter. Wanneer wij spreken over het sociaal domein, hebben we het over mensen. Over inwoners die ondersteuning nodig hebben. Over mantelzorgers, vrijwilligers, verenigingen. Over mensen die soms een steun in de rug nodig hebben en mensen die deze steun kunnen geven.

Wij hebben veel om te koesteren in onze gemeente. Tegelijk zien we ook dat de samenleving verandert. De verantwoordelijkheid van inwoners om eerst in hun eigen netwerk naar oplossingen te zoeken wordt groter. Dat is begrijpelijk en al herkenbaar (neem de ontwikkelingen in de huisartsenzorg). Maar het mag nooit betekenen dat mensen er alleen voor staan. Een dorpshuis, school of sportclub in de nabije omgeving van mensen blijft voor het CDA belangrijk en daar zullen we ons ook in de komende jaren sterk voor blijven maken. 

Een sterke samenleving vraagt om betrokken inwoners, maar ook om een betrouwbare overheid die naast mensen blijft staan wanneer dat nodig is. In dat kader wil onze fractie ook de muziekschool noemen.

Misschien lijkt dat op het eerste gezicht een klein onderwerp tussen alle grote onderwerpen waar we het vanavond over hebben, maar juist zulke voorzieningen geven kleur aan het leven. Een muziekschool, maar ook potentiële initiatieven zoals de culturele broedplaats.. het zijn plekken waar talent zich ontwikkelt en waar mensen elkaar ontmoeten en inspireren. Ze dragen bij aan gemeenschap, creativiteit en zelfontplooiing. Hoewel we het jammer vinden, snappen we dat de muziekschool niet is opgenomen in het raadsakkoord. We voelen ons wel gesteund door de opmerkingen die bij de consultatierondes werden gemaakt door de andere fracties. Dak daarvoor.

Voorzitter. Tot slot wil ik nog één onderwerp noemen dat inmiddels een rode draad is door meerdere raadsperiodes: zoetwater.

Het belang van voldoende zoetwater zal voor iedereen bekend zijn. Mocht dat niet zo zijn, neem dan.. (toch zéker).. een middag vrij en bel dhr Van Hekken eens op. De afgelopen jaren is dit onderwerp met grote vasthoudendheid onder de aandacht gebracht hem, maar ook door dhr Gunter en onze eigen Peter Van ’t Westeinde.

Inmiddels zijn we op een punt gekomen waarop we mogen uitzien naar concrete maatregelen en projecten, groot en klein.

Onze fractie blijft het zoetwatervraagstuk met grote interesse volgen en stuurt daarin graag mee, met name voor die delen van onze gemeente waar zoetwater nu onvoldoende voorhanden is. En niet alleen de naam van onze nieuwe woordvoerder is hetzelfde, maar de bevlogenheid waarmee hij dit onderwerp zal oppakken ook.  

Voorzitter, met wijsheid vooruit. Voor het CDA betekent dat niet alleen vooruitkijken naar wat er allemaal mogelijk is, maar ook zorgvuldig omgaan met wat ons is toevertrouwd. Het akkoord is een solide gezamenlijk vertrekpunt voor de komende vier jaar. Daar zien we érg naar uit. 

Dank u wel.

De jaarverantwoording is weer een lijvig document met veel informatie over de stand van de gemeentelijke financiën en de besteding. Complimenten aan de opstellers van dit heldere en inzichtelijke boekwerk. Dank ook voor de presentatie op het raadsledenspreekuur, en voor de beantwoording van onze schriftelijke technische vragen.

Het financieel jaar 2025 wordt afgesloten met een mooi positief saldo van € 10,4 mln. Dit als gevolg van diverse meevallers, van incidentele specifieke Rijksuitkeringen, en van overgebleven gelden bij diverse Gemeenschappelijke Regelingen. Voor structurele uitgaven helaas maar beperkt inzetbaar. Gezien dat mooie saldo willen we een passend gebaar maken naar onze inwoners. Bij de bespreking van voorstel 10, de Kadernota, komen we met een voorstel daarvoor.

Uit de jaarverantwoording blijkt op de diverse programma’s een enorme bedrijvigheid in onze gemeente. Bij een paar daarvan wil ik even stilstaan:  

• In het Sociaal Domein, dat een 1/3, van onze begroting beslaat : 

  Totaal € 3,2 mln aan lagere lasten voor jeugdhulp en WMO. De afgelopen jaren waren  toenemende lasten een groot financieel zorgenkind. Het lijkt erop dat we via ons beleid meer grip op de kosten aan het krijgen zijn. B.v. met een duidelijke afbakening tussen het voorliggend veld en de jeugdhulp c.q WMO (blz 112], de integrale aanpak van onderwijs en jeugdzorg [blz 67], de inzet op preventie, sport en gezondheid. [blz 76], en ook de waardevolle bijdrage van het Welzijnshuis. Vooruitkijkend zien we dat er dit jaar daarin verdere stappen gezet gaan worden via investering in Stevige Lokale Teams. [Beleidskader Sociaal Domein 2026-2030]. En we blijven voor de komende jaren ook afhankelijk van nieuwe wet- en regelgeving van het Rijk op dit gebied.

 Daarnaast ook:

• Waardering voor het vele werk dat gestoken is in de voortgang met woningbouw, zoals in de Platepolder, flexwoningen in diverse dorpen en het zoeken naar oplossingen voor verkeersknelpunten. Denk aan de ingewikkelde puzzel rondom Waterpark Veerse Meer.
• We vinden het jammer dat door juridische stappen nog geen spa de grond in kon voor de lang verwachte rondweg Hoedekenskerke. Hopelijk binnenkort duidelijkheid daarover.
• Natuurlijk zijn ook alle inspanningen rondom de energietransitie vermeldenswaard, inclusief het actualiseren van de Borselse Voorwaarden.
• Bij de terugkoppeling van de auditcommissie heb ik al iets gezegd over de kwaliteit van de financiën, de accountantsverklaring, de Rechtmatigheidsverantwoording. Dus dat hoef ik hier niet te herhalen. 

• Kortom, het is duidelijk dat er veel bedrijvigheid was in de gemeente. De nieuwe organisatiestructuur droeg daaraan bij. 

   

  Tot zover mijn bijdrage

• We kunnen instemmen met alle onderdelen van het voorstel.

Dank u voorzitter.

Het is al vaker gezegd. Het is een kadernota die weinig veel politieke discussie oproept, maar wel een belangrijk beeld geeft van de financiële positie van onze gemeente en de uitdagingen die voor ons liggen.

Borsele staat er financieel nog altijd relatief goed voor. De meicirculaire verbetert het perspectief en voor 2027 ligt er zelfs een positief saldo. In een tijd waarin veel gemeenten financieel onder druk staan, is dat zeker niet vanzelfsprekend. We zijn dan ook erg blij met onze kundige mensen die zich hier dagelijks voor inzetten.

Dat blijft nodig, want de jaren daarna laten opnieuw tekorten zien. Dat onderstreept voor ons het belang van zorgvuldig financieel beleid, waarbij we niet alleen kijken naar de dag van vandaag, maar ook naar de jaren die voor ons liggen.

Daarbij vraagt het CDA aandacht voor de financiële onzekerheid vanuit het Rijk, onder meer rond het gemeentefonds en de zorg. Gemeenten blijven hierdoor afhankelijk van tijdelijke regelingen en incidentele oplossingen, wat het voeren van structureel beleid bemoeilijkt. Gemeenten hebben behoefte aan duidelijkheid en structurele financiering die past bij hun taken. Via de VNG moeten we daar op blijven aandringen.

Voor inwoners is het bovendien lastig uit te leggen dat gemeentelijke belastingen stijgen, hoe beperkt ook, en sommige subsidies niet worden geïndexeerd, terwijl de jaarrekening opnieuw een fors positief resultaat laat zien. Daarom stellen wij voor inwoners via de OZB iets terug te geven, zodat ook zij meeprofiteren van de financiële ruimte. Dat vinden wij een passende manier om iets terug te doen voor de inwoners die bijdragen aan deze gezonde financiële positie. Hier zijn we inmiddels mee vertrouwd geraakt, want het is niet voor het eerst dat een dergelijk initiatief vanuit deze raad komt. Onze fractie dient hiervoor dan ook graag een amendement in om het ook nu weer gedaan te krijgen. 

Een belangrijk aandachtspunt is natuurlijk het dividend van de ZEH. Het CDA heeft er vertrouwen in dat de onderhandelingen over de verkoop van de aandelen tot een goed resultaat zullen leiden. Daarbij vinden wij het belangrijk dat de opbrengsten ten goede blijven komen aan de gemeente en daarmee aan de inwoners van Borsele. We horen signalen dat de provincie naar deze middelen uitkijkt voor grote opgaven, maar wat ons betreft behoren deze middelen toe aan Borsele. Ook hier liggen immers grote opgaven, zoals de uitvoering van projecten uit de Sloerandvisie, belangrijk voor de toekomst van Borsele én Zeeland, zou ik zeggen.

Daarnaast zien wij stevige rentelasten terug van verschillende strategische aankopen, waaronder de verworven boerderijen. (verwijzen naar Boekholt) Het CDA staat achter de keuzes die we gemaakt hebben, maar kijkt ook vooruit. Wij horen daarom graag hoe het college de toekomst van deze panden ziet en welke mogelijkheden er zijn voor een goede en duurzame herbestemming. Dat draagt bij aan het behoud van agrarisch erfgoed en kan wat ons betreft ook een waardevolle aanvulling zijn op de woningvoorraad.

Bij enkele kleinere punten willen wij nog kort stilstaan. Bij de behandeling van het voorstel over de geelpoothoornaar hebben wij aangegeven graag te kijken naar mogelijkheden om inwoners actief te betrekken bij bestrijding en preventie, bijvoorbeeld via de uitgifte van bestrijdingskasten. Wij hopen dat het college die lijn verder wil gaan verkennen en horen hier graag een reactie hierop.

Tot slot missen wij in deze kadernota de uitwerking van onze eerder aangenomen motie over de Zeeuwse plaatsnaamborden. Wij hadden hierover graag een eerste doorkijk gezien, al was het maar als PM-post. Daarom horen wij graag wanneer de raad hierover een terugkoppeling kan verwachten.

Voorzitter, het CDA stemt in met met deze kadernota. 

Dank u wel.

Amendement:
Amendement+CDA-+Agendapunt+10+UNANIEM+AANGENOMEN 

Voorzitter, 

Vanaf 2027 mogen plastic wegwerpbekers bij gesloten evenementen niet meer worden gebruikt of alleen onder niet haalbare voorwaarden. En als gemeente kunnen we hier een grote stap voorwaarts zetten in afvalreductie binnen onze gemeente door te kiezen voor een duurzaam, herbruikbaar systeem voor onze evenementen. Hardcups zijn daarbij de meest uitvoerbare optie: Dit systeem vermindert de hoeveelheid afval aanzienlijk en draagt bij aan een schonere leefomgeving.

Een gezamenlijke oplossing voor hardcups voorkomt versnippering, drukt kosten en maakt het voor organisatoren overzichtelijk. De basis hiervoor ligt er al: binnen de Zeeuwse festivalzomer wordt samengewerkt aan spoeling, logistiek en hergebruik. Door deze samenwerking kunnen kosten worden gedrukt en ontstaat er een uniform systeem.

Onze fractie ziet hier een kans om als gemeente Borsele duurzaamheid zichtbaar te maken én aan te sluiten bij een regionale aanpak die al staat. Daarom is het verstandig om te onderzoeken welke vorm het meest haalbaar en betaalbaar is voor onze evenementen, voor onze gemeente en daarmee voor onze inwoners. en daarom dienen wij de volgende motie is.
 

Vanaf 2027 mogen plastic wegwerpbekers bij gesloten evenementen niet meer worden gebruikt of alleen onder niet haalbare voorwaarden. En als gemeente kunnen we hier een grote stap voorwaarts zetten in afvalreductie binnen onze gemeente door te kiezen voor een duurzaam, herbruikbaar systeem voor onze evenementen.

Hardcups zijn daarbij de meest uitvoerbare optie: Dit systeem vermindert de hoeveelheid afval aanzienlijk en draagt bij aan een schonere leefomgeving.

Een gezamenlijke oplossing voor hardcups voorkomt versnippering, drukt kosten en maakt het voor organisatoren overzichtelijk. De basis hiervoor ligt er al: binnen de Zeeuwse festivalzomer wordt samengewerkt aan spoeling, logistiek en hergebruik. Door deze samenwerking kunnen kosten worden gedrukt en ontstaat er een uniform systeem.

Onze fractie ziet hier een kans om als gemeente Borsele duurzaamheid zichtbaar te maken én aan te sluiten bij een regionale aanpak die al staat. Daarom is het verstandig om te onderzoeken welke vorm het meest haalbaar en betaalbaar is voor onze evenementen, voor onze gemeente en daarmee voor onze inwoners. en daarom dienen wij de volgende motie is.

Dhr. Sandee (PRO) vraagt namens de hele raad aandacht bij het college voor de problematiek rondom de huisartsenzorg in de gemeente. CDA was nauw betrokken bij de voorbereiding van de vragen.

Vragen:

• Is het college op de hoogte van de aangekondigde beëindiging van het praktijkhouderschap van Zorg op Zak en welke gevolgen verwacht het college hiervan voor de beschikbaarheid en bereikbaarheid van de huisartsenzorg voor de inwoners van Borsele?
• Welke gevolgen verwacht het college hiervan voor de uitvoering van gemeentelijke taken binnen het sociaal domein, waaronder de samenwerking met huisartsen op het gebied van jeugdzorg, ouderenzorg en initiatieven zoals Welzijn op Recept?
• Heeft het college inmiddels contact gehad of is het voornemens in overleg te treden met Zorg op Zak, De Huisartsenconnectie, en andere betrokken partijen over de continuïteit van de huisartsenzorg in Borsele?
• Welke mogelijkheden ziet het college om vanuit zijn verbindende en faciliterende rol bij te dragen aan het behoud van voldoende beschikbare en bereikbare huisartsenzorg?
• Deelt het college de opvatting dat digitale huisartsenzorg een waardevolle aanvulling kan zijn, maar geen structurele vervanging van goed bereikbare, fysieke huisartsenzorg in de Borselse dorpen?

In reactie op antwoord van de wethouder:

Dank voor de beantwoording. We verzoeken het college de raad actief op de hoogte te houden van de voortgang, , zodat de raad de ontwikkelingen rond de huisartsenzorg in Borsele kan blijven volgen.