Wei­de­gang en stik­stof­re­duc­tie

Motie Weidegang en stikstofreductie

 Constaterende dat:

• de stikstofproblematiek grote impact heeft op zowel natuur als agrarische bedrijven[1];
• er veel potentie ligt in praktische, laagdrempelige maatregelen die bijdragen aan stikstofreductie zonder dat deze ten koste gaan van de landbouwsector;
• weidegang en praktische maatregelen op het boerenerf, zoals goede voorzieningen voor beweiding, aangepast voerbeleid en verbeterde behandeling van mest, aantoonbaar bijdragen aan zowel dierwelzijn als het verminderen van stikstofemissies[2][3];
• onderzoek van De Marke en Wageningen University & Research laat zien dat koeien vaker buiten laten grazen de uitstoot van ammoniak vermindert, en dat deze uitstoot nog verder kan worden verlaagd door slimmer om te gaan met voer en mest[4][5];
• provincies zoals de provincie Overijssel voorbeeldregelingen hebben om een duurzame veehouderij te stimuleren, waar bovengenoemde maatregelen worden gesubsidieerd[6];
• de Provincie Zeeland zich inzet voor een evenwichtige en regionale aanpak van de stikstofproblematiek, met oog voor zowel natuur als landbouw;
• de indienende partijen trots zijn op de Zeeuwse aanpak en het belang van samenwerking benadrukt in het oplossen van stikstof gerelateerde vraagstukken.

Overwegende dat:

• Zeeland niet veel veehouderij heeft en mest uit veehouderij-bedrijven ook voor andere sectoren van belang is voor de bodemvruchtbaarheid;
• de voorgestelde maatregelen aansluiten bij de doelstellingen van de Provincie Zeeland om stikstofreductie te realiseren, vrijwillig maar niet vrijblijvend;
• boeren laten zien dat meer weidegang en slim management op het bedrijf goed uitvoerbaar zijn en resultaat opleveren;
• Provinciale ondersteuning hierbij het verschil kan maken in het realiseren van stikstofreductie;
• de Provincie zich inzet voor een gebiedsgerichte aanpak waarbij effecten op natuur, klimaat, voedselproductie en sociaaleconomische aspecten worden afgewogen.

Verzoeken het College van Gedeputeerde Staten:

• een provinciale stimuleringsregeling te gaan ontwikkelen – na voorafgaande verkenning - ter ondersteuning van voorzieningen voor weidegang (zoals kavelpaden, beweidingspoorten, draadloos en virtueel beweiden[7]) en beweidingsadvies;
• in samenwerking met agrarische partners en kennisinstellingen na vooronderzoek een (op vrijwillige basis) stimuleringsprogramma op te zetten voor managementmaatregelen, waaronder:
  • Eiwitverlaging in het veevoer, en de hiervoor benodigde agrarische coaching;
  • Mestbehandeling[8] en investeringen in mestopslag;
• te onderzoeken of deze maatregelen kunnen worden gefinancierd vanuit bestaande subsidieregelingen, stikstofmiddelen of landbouwtransitiefondsen
• te (laten) onderzoeken hoe of op welke manier deze maatregelen juridisch geborgd kunnen worden, bijvoorbeeld door op bedrijfsniveau de emissies te meten of anderszins,  mogelijk met een pilot van een jaar met een beperkt aantal bedrijven; 
• de bevindingen van deze maatregelen en uitvoering binnen zes maanden na het zomerreces aan Provinciale Staten te rapporteren.

En gaan over tot de orde van de dag,
Cas Vesseur                    Joan van Burg
Hannie Kool-Blokland               SGP Zeeland
CDA Zeeland

[1] NRC. (2026, 14 mei). Zo belandde het landelijke stikstofdossier bij Elbert Hennipman op het erf. ‘Het kan toch niet dat met het opofferen van vijf bedrijven een complete gemeenschap kapotgaat?’ NRC

[2] Lamers, J. (2022, 16 februari). Varkens die minder eiwit eten, stoten minder ammoniak uit. Nieuwe Oogst

[3] Vallei Finance Group. (2026, 20 februari). Investeringen duurzame landbouw Overijssel 2026. Vallei Finance Group. Vallei Finance Group

[4] Wageningen University & Research. (2024, 12 juli). Ammoniakemissie bij De Marke: 5.1 kg/dierplaats. Hoe doen ze dat?WUR

[5] Wageningen University & Research. (2025, 21 mei). Grote stap in reductie ammoniakemissie bij De Marke: 57% minder uitstoot in vijf jaar. WUR

[6] Bijvoorbeeld het aanzuren van mest, besproeien van stalvloeren en voorzieningen voor weidegang/virtueel beweiden worden gesubsidieerd. Zie: Provincie Overijssel. (2022). Uitvoeringsbesluit subsidies Overijssel 2022. Lokale wet- en regelgeving. Geraadpleegd op 29 mei 2026, van Lokale wet- en regelgeving

[7] Collie. (n.d.). Collie. https://www.collie.eu/nl

[8] Verdunnen van mest met water, behandeling van roostervloer met water, behandeling van roostervloer met ureaseremmers, behandeling van mest met bacteriën en schimmels zoals Kopros[8], behandeling van mest met zuren.