Zee­land 2050: Bou­wen aan de Del­ta van de toe­komst

Als CDA-Statenfractie vinden we het dus belangrijk om gezamenlijk als regio met het Rijk te werken aan een toekomstperspectief, een strategische visie, voor een toekomstbestendig Zeeland. We willen daarbij dus niet te kort kijken of te klein denken. Met elf agenda’s over woningbouw, bereikbaarheid, gezondheid, onderwijs, cultuur, nucleair, haven & industrie, defensie, natuur(herstel) , klimaat- en waterveiligheid en zoet water en vele fiches en sleutelprojecten is er aan ambitie in elk geval geen gebrek! 

Dat is ook hard nodig. We zien het in de actualiteit, zoals bij DOW, waar ruim 600 banen in Nederland dreigen te verdwijnen. Zulke ontwikkelingen laten zien hoe kwetsbaar onze economie is en hoe belangrijk het is dat we investeren in een sterk energie- en industriecluster. Clean Energy Port is binnen Zeeland 2050 niet voor niets een van de drie groeimotoren. Bedrijven als DOW zijn van nationaal en Europees belang, zeker ook vanuit het perspectief van strategische autonomie, weerbaarheid en defensie. Zeeland heeft ruimte, havens, industrie en maritieme capaciteit. Die kracht moeten we benutten!

Daarvoor zijn forse investeringen nodig, zowel vanuit het Rijk als vanuit Zeeland zelf. De rapporten van Draghi en Wennink geven aan dat op Europees en nationaal niveau extra investeringen noodzakelijk zijn om onze welvaart op peil te houden. Zo stelt Wennink dat de komende tien jaar €151 tot €187 miljard extrainvesteringen nodig zijn om de minimale economische groei van 1,5% per jaar te behalen. Op Zeeuwse schaal gaat het dus om enkele miljarden. Dat vraagt om keuzes, prioritering en samenwerking. De Strategische agenda mag geen wensenlijst zijn, maar moet een set van concrete afspraken worden waar jaar in jaar uit aan wordt gewerkt. Wat ons betreft hoort daar dus ook een stevige Investeringsagenda bij.

Een belangrijk onderdeel daarvan zou de versterking van regionale innovatie-ecosystemen en campussen – Zeeland als magneet voor talent – moeten zijn. Die zijn namelijk cruciaal voor startups, scale-ups en economische groei. Daarom onderstrepen wij als CDA de kansen van een nucleair kennis- en innovatiecluster, van de Rusthoeve 2.0 en van een Health Campus/Gezondheidspark Zeeland. Daarnaast vinden wij de versterking van bestaande investeringsfondsen van Impuls Zeeland, zoals het Zeeuws Participatiefonds, van groot belang!  

Ook de landbouw verdient een volwaardige plek in Zeeland 2050. Voldoende zoet water, voedselzekerheid, ruimte voor innovatie en toekomstperspectief voor agrarische ondernemers zijn daarbij essentieel. Innovatieve landbouw moet een groeimotor blijven. Dat geldt eveneens voor de recreatie- en toerismesector, die onmisbaar is voor de Zeeuwse economie en leefbaarheid. 

Verder is digitalisering, waaronder AI, een rode draad in de toekomst van Zeeland. Het recente evenementover de betekenis van AI voor Zeeland liet zien hoeveel energie, kennis en betrokkenheid er in de provincie aanwezig is. Een AI-hub biedt grote kansen voor ondernemers, jongeren en organisaties. Dus als CDA willen we dat in de uitwerking van Zeeland 2050 digitalisering en technologische ontwikkeling voldoende aandacht krijgen.

Maar Zeeland 2050 gaat natuurlijk over meer dan economie alleen, bijvoorbeeld over leefbaarheid. Het is niet zo dat Zeeland alleen leefbaarder wordt van meer mensen. Leefbaarheid vraagt om aandacht, breedte van voorzieningen en mensen die gezien worden in sociale verbanden. En dus ook om cultuur. Want al die nieuwe mensen die hier komen wonen en werken in bruisende steden en sterke dorpen willen zich ontspannen met film, muziek, theater, dans, literatuur en poëzie, sport en natuurbeleving. 

Die leefbaarheid hangt ook samen met de woningbouwopgave. De wens van jongeren om in hun eigen dorp te blijven wonen, van ouderen om door te stromen naar passende woningen, en van mensen die naar Zeeland willen komen of terug willen keren, vraagt om tempo en kwaliteit. Het CDA steunt dan ook de schaalsprong in de woningbouw, inclusief nieuwe wijken en ‘een straatje erbij’ waar dat passend is. Tegelijk moet woningbouw worden ondersteund met goede infrastructuur en bereikbaarheid, want zonder verbindingen geen leefbare provincie.

Ten slotte is veiligheid het fundament onder alle ambities. Of het nu gaat om waterveiligheid, klimaatbestendigheid, nieuwe kerncentrales of andere energieprojecten of defensie: zonder veiligheid geen toekomst. Zeeland is al het tweede risicogebied van Nederland en met alle nieuwe ontwikkelingen wordt dat niet minder. Wij hebben het College daarom gevraagd hoe de veiligheid, ook qua samenhang tussen alle projecten, gewaarborgd blijft, en hoe het veiligheidsgevoel van Zeeuwen daarbij wordt meegenomen.

Voor het CDA is de kern van Zeeland 2050: wat goed is voor Zeeland, is goed voor Nederland. Laten we het ijzer smeden nu het heet is. Nu het Rijk aangeeft met Zeeland als eerste een Strategische agenda te willen sluiten, moeten wij als provincie alles op alles zetten om dat te realiseren. Aan de slag!