Debat coa­li­tie­ak­koord: CDA wil meer aan­dacht voor gezin­nen, vei­lig­heid en finan­ci­ën

Het CDA startte de inbreng met het stilstaan bij de inzet van de informateur die bereidheid was onze fractie tweemaal te ontvangen en de fractievoorzitter van PRO die, als trekker van de coalitieonderhandelingen, zich heeft ingespannen om de partijen die niet onderhandelen over een coalitie wel zo dichtbij mogelijk te houden waar het gaat om onderling contact. Dat neemt overigens niet weg dat het CDA op het standpunt blijft staan dat, op basis van het feit dat 51% van de Delftse inwoners die een stem uitbrachten bij de gemeenteraadsverkiezingen op PRO, D66 of STIP stemde en 49% op een van de andere 10 politieke partijen, een bestuurlijke handuitreiking naar tenminste een middenpartij voor coalitievorming passend zou zijn geweest.

Coalitieakkoord

Het coalitieakkoord ‘Delft pakt door’ bevat een aantal goede punten. Wij denken hierbij aan bijvoorbeeld bestaanszekerheid en dan in het bijzonder de ontschotting van regelingen, de focus op preventie in onder meer de jeugdzorg en schulden, omzien naar elkaar en de erkenning dat geopolitieke ontwikkelingen en polarisatie enorme invloed hebben op onze samenleving, ook hier in Delft. Het laatstgenoemde heeft het CDA ook nadrukkelijk naar voren gebracht bij de laatste Algemene Beschouwingen én bij de verkenner waar wij de toekomstvaste stad hebben neergezet.

Wat verder opvalt in het coalitieakkoord is dat er veel gecontinueerd wordt… We sommen even op: We “gaan door met”(8x), we “intensiveren” (4x), we “versterken” (25x), we “gaan nog meer” (4x), we “zetten door” (ongeveer 50x). Heel veel van hetzelfde dus… En dat in meer dan 30 pagina’s. Een fors akkoord waarbij de focus lastig te ontdekken is. Opvallende uitzondering hierop volgens het CDA is een nieuw theater waar dan wel weer een erg duidelijke intentie én ambitie wordt neergelegd.

Wonen

Wonen is een groot vraagstuk en het CDA vindt het dan ook zondermeer passend dat hier veel aandacht voor is. Aandacht voor middelduur is positief, maar de woonbehoefte van gezinnen mist volgens ons. Het zijn wel deze gezinnen die vaak beroepen als leraar, agent of zorgmedewerker uitoefenen en in zekere zin de stad draaiende houden. Wij denken hierbij ook aan middenhuur, betaalbare koop en de omarming van het zogenoemde tweede trendscenario uit de meest recente verkenning ‘stad met verschillen’. Dat zou volgens ons ook ondersteunend zijn voor hen. Immers, gezinnen horen ook bij Delft volgens het CDA. Delft moet ook een stad zijn, blijven of worden voor hen. Daarnaast wijken de ambities niet heel erg af van de afgelopen jaren. Voor het CDA is onduidelijk wat maakt dat de ambities nu wél gerealiseerd worden… Want, een woonfonds met € 20 miljoen om de woningbouw te versnellen klinkt goed, maar het is lastig voor te stellen dat geld alleen het probleem zou zijn. Het houdt immers procedures niet tegen en ook het starten van een rechtszaak bijvoorbeeld niet.

Veiligheid

Voor het CDA is een veilig en betrokken Delft een speerpunt. We vinden het daarom positief dat er aandacht is voor preventie via jongerenwerk en Preventie met Gezag -daar hebben we ook voor gepleit-, maar missen hier wel de kant van handhaving. Het CDA pleit al lange tijd voor een combinatie van beide soorten inzet en maatregelen. Een belangrijke voor het CDA daarvan is cameratoezicht. Het akkoord maakt hier een duidelijke andere keuze volgens het CDA. Maar ook een concrete investering in handhaving, het op orde brengen van BOA-capaciteit en de aanpak van ondermijning hoort hierbij. Dat had concreter gekund naar onze mening.

Buitenruimte/parkeren

Ten aanzien van de autoluwe binnenstad markeert het CDA opnieuw dat het bij (flinke) beleidswijzigingen raadzaam is om het tempo van de samenleving te volgen. Dit betekent voor ons dat je zo nu en dan ook achteromkijkt of je de samenleving nog aan boord hebt. Het lijkt ons daarom verstandig om de resultaten van de evaluatie en analyse parkeren tot ons te nemen voordat de uitbreiding van autoluw naar binnenstad zuidwest onomkeerbaar is en daarna ook bij eventuele verdere uitbreidingen. Immers, de samenleving moet het tempo aankunnen en daarbij moeten belangrijke groepen zoals mantelzorgers -de zachte kracht van de samenleving- niet worden vergeten.

Financiën

Dit hoofdstuk bevat wat ons betreft niet echt een visie op de financiële huishouding. Vanzelfsprekend moeten we verantwoord met middelen omgaan, maar het CDA heeft eerder voorstellen gedaan ten aanzien van zowel de begrotingsregels als het treasurybeleid en het vergroten van de financiële taart. Dat had ook als vertrekpunt genomen kunnen worden voor de financiële koers. Want, alleen de constatering dat we er financieel goed voor staan en niet alle financiële ruimte moeten inzetten komen we er niet natuurlijk.

Als CDA hopen we dat de inzet écht is om de woonlasten, zoals OZB en rioolheffing, niet verder te laten stijgen, zeker gezien de reeds hoge belastingdruk in Delft.

Bestuurskosten: een wethouder te veel

En als we over financiën spreken dan is de stap naar het voorstel van de coalitie om het aantal wethouders uit te breiden van vijf naar zes snel gezet. Hoewel Delft jarenlang vijf wethouders heeft gehad en tijdens het zogenoemde herstelplan ‘Delft in balans’ uit 2021, vanwege de onzekere financiële situatie van Delft, door de coalitie zelfs voorgesteld om af te schalen naar vier wethouders wilden de coalitiepartijen nu naar zes wethouders.

Het CDA heeft in het jaarlijkse gesprek over de organisatie -in de afgelopen zittingsperiode- een paar keer getoetst bij het college hoe de werkdruk is. Niet alleen ambtelijk, maar ook bestuurlijk. Dat leverde geen concrete signalen op bij de gemeenteraad dat vijf wethouders onvoldoende zou zijn om de taken te kunnen uitvoeren. Bovendien, voor een coalitie die stellig zegt op de ingeslagen weg te willen doorgaan en het accent te willen leggen op de uitvoering vindt het CDA de uitbreiding van het aantal wethouders moeilijk te volgen.

Wat in ieder geval duidelijker te beoordelen is -en dat geldt voor beide amendementen-, is dat uitbreiding geld kosten. Om precies te zijn zo’n €410K per jaar volgens het raadsvoorstel. Voor een volledige zittingstermijn van vier jaar (2026-2030) bedragen de extra lasten voor het bestuur tenminste €1,64 miljoen. Deze lasten zijn alleen voor 2027 ingeboekt via het coalitieakkoord ‘Delft pakt door’. Financiële dekking voor het resterende deel van dit jaar en na 2027 ontbreekt. Bij het raadsvoorstel zit ook niet dekkingsvoorstel en/of een begrotingswijziging bijvoorbeeld.

Ook de Kadernota 2027 stelt dat er nog altijd onzekerheid is over de (structurele) bekostiging van belangrijke beleidsterreinen. Dit zorgt voor een blijvende disbalans tussen ambities en middelen. Tegen deze achtergrond heeft het CDA, samen met Hart voor Delft, VVD, Onafhankelijk Delft, PVV, SP en Forum voor Democratie twee amendementen ingediend. Een om het aantal wethouders op vijf (x 1 fte) te houden en een amendement om zes wethouders te verdelen over 5 fte. Zo zijn de lasten gedekt en nemen ze niet toe met jaarlijks ruim €400.000. Het eerste amendement werd gesteund door de voltallige oppositie. Het tweede amendement werd gesteund door CDA, samen met Hart voor Delft, VVD, Onafhankelijk Delft, PVV, SP, Forum voor Democratie en Partij voor de Dieren. Beide amendementen werden daarmee helaas verworpen. Alle oppositiepartijen stemden tegen het raadsvoorstel om het aantal wethouders uit te breiden.

Samenvattend:

Samenvattend mist het CDA échte aandacht voor gezinnen en hun behoeften, een steviger veiligheidsverhaal en een betere financiële uitwerking. Daarnaast is het akkoord een akkoord van drie partijen en niet van ons. Tegen die achtergrond heeft het CDA tegen het coalitieakkoord gestemd.