02 maart 2026 1 minuten lezen

Dave Bergwerff stelt vragen over hoog aandeel statushouders in de bijstand

De integratie en arbeidsparticipatie van statushouders leidt tot een vragen aan het college. Aanleiding is het gegeven dat 52 procent van de bijstandsuitkeringen in de gemeente wordt verstrekt aan statushouders. Volgens het CDA Lansingerland is dat aandeel zo groot dat het nadrukkelijker onderdeel moet worden van het gemeentelijk beleid.

Raadslid Dave Bergwerff noemt het “een substantieel aandeel” dat volgens zijn partij vraagt om een minder vrijblijvende aanpak. “Werk is de sleutel tot zelfstandigheid, eigenwaarde en volwaardig meedoen”, zo stelt hij. Het CDA vindt dat het debat minder moet draaien om aantallen opvangplekken en meer om de vraag hoe nieuwkomers sneller economisch zelfstandig kunnen worden. Integratie betekent volgens de partij vanaf dag één inzetten op taal, werk en participatie. Wie een uitkering ontvangt, mag volgens het CDA verwachten dat daar een actieve inspanning tegenover staat. In lijn met het verkiezingsprogramma pleit de partij ervoor om te kunnen korten op de uitkering wanneer mensen zich onvoldoende inspannen om te integreren of de taal te leren. Het college wijst erop dat inmiddels maatregelen zijn genomen om de uitstroom naar werk te versnellen. Sinds september 2024 is binnen het uitvoeringsteam een extra matchmaker actief, die statushouders begeleidt richting werk en nauw samenwerkt met inburgeringsconsulenten. Deze functionaris zoekt actief contact met werkgevers en onderzoekt hoe statushouders, naast hun inburgeringsverplichting, kunnen starten met arbeidsparticipatie. Daarbij kan ook jobcoaching worden ingezet. De inzet kost de gemeente circa 92.500 euro per jaar. Volgens het college moet de aanpak worden gezien als een investering in duurzame participatie, waarbij niet alleen wordt gekeken naar directe besparing op bijstand, maar ook naar maatschappelijke baten op langere termijn. Het college benadrukt dat duurzame plaatsingen het uiteindelijke doel zijn, passend binnen het beleidsplan ‘Grip op het leven’.

De eerste resultaten van de intensivering zijn inmiddels zichtbaar. In 2025 zijn elf statushouders gestart met een voltijdbaan, zes met een deeltijdbaan naast hun inburgering en één persoon met een proefplaatsing. Tegelijkertijd blijkt uit benchmarkgegevens dat 14 procent van de statushouders in Lansingerland eind 2024 betaald werk had. Landelijk en in vergelijkbare gemeenten ligt dat percentage op 19 procent. Het college plaatst daarbij de kanttekening dat het om relatief kleine aantallen gaat, waardoor percentages sterk kunnen fluctueren. Ook speelt mee dat het gaat om mensen die sinds 2022 in de gemeente zijn gehuisvest en dus nog relatief kort in Nederland verblijven. Volgens het college is arbeidsdeelname bij deze groep vaak afhankelijk van taalverwerving, diplomawaardering en individuele omstandigheden. Financieel gezien gaat het om aanzienlijke bedragen. In de afgelopen drie jaar bedroegen de cumulatieve uitgaven aan bijstand voor statushouders 3,75 miljoen euro. Op peildatum 31 december 2025 ontvingen tientallen statushouders korter dan een jaar een uitkering, maar ook 41 statushouders langer dan drie jaar. Daarnaast zijn er ex-statushouders, mensen die hun inburgering hebben afgerond en vaak genaturaliseerd zijn, waarvan 160 personen al langer dan drie jaar bijstand ontvangen. Voor het CDA onderstrepen deze cijfers de noodzaak om de focus sterker te leggen op uitstroom naar werk en financiële zelfredzaamheid. Het college benadrukt daartegenover dat integratie een proces van langere adem is en dat begeleiding, maatwerk en samenwerking met werkgevers cruciaal zijn om duurzame resultaten te boeken. De gemeenteraad zal zich op een later moment buigen over de vraag of aanvullende beleidsmaatregelen nodig zijn.