09 juni 2025 3 minuten lezen

CDA-leider Henri Bontenbal:

‘Zo goed mogelijk het CDA-verhaal vertellen’

De fenomenale afgang van het kabinet-Schoof is inmiddels overal uitvoerig belicht. Recent is weer eens duidelijk geworden waar het werkelijk aan ontbreekt in Den Haag: verantwoordelijkheid.

Eigen belang boven landsbelang

Na 336 dagen is het kabinet-Schoof gevallen. De ploeg trad aan met torenhoge ambities, maar heeft uiteindelijk te weinig tijd gehad om met wet- en regelgeving een blijvend stempel in onze politieke geschiedenis te kunnen drukken. De val van de coalitie is het gevolg van politieke partijen die hun eigen belang boven het landsbelang stelden. Die meer bezig waren met de volgende verkiezingen dan de problemen van dit land op te lossen. In een tijd van internationale onrust, toenemende onzekerheid en groeiende problemen in onze samenleving is dat niet alleen zeer onverstandig, het is ronduit roekeloos. De wachtlijsten in de zorg liepen op, de woningnood werd steeds nijpender en men raakte het vertrouwen in de politiek volledig kwijt. Ook Henri Bontenbal noemt het onverantwoord en roekeloos. ‘Het CDA heeft vanaf de eerste dag constructief oppositie gevoerd om bij te dragen aan een fatsoenlijk Nederland. Een fatsoenlijk land is voor het CDA een keuze voor een beter Nederland. Een keuze voor stabiliteit in plaats van spektakel. Voor verbinding in plaats van verdeeldheid. Voor verantwoordelijke oplossingen in plaats van kortetermijnpolitiek’, aldus de CDA-leider.

Opnieuw een verkiezingscampagne

Er komt nu opnieuw een verkiezingscampagne op Henri Bontenbal af, die twee jaar geleden met de moed der wanhoop op het schild werd gehesen. Het CDA belandde tijdens de vorige verkiezingen in een diep dal. De partij behaalde het slechtste resultaat ooit: vijf Kamerzetels. Onder Bontenbal bloeit de weer partij op. Hij wil graag debatteren op de inhoud. Daar houdt hij aan vast, wat er ook gebeurt. Henri Bontenbal zei al voordat het kabinet viel: laat het maar vallen. ‘De balans tussen de stilstand die je krijgt door verkiezingen, woog op tegen de stilstand waarmee we al te maken hadden. Deze coalitie was zó destructief, dat alles lam lag. Dan zijn nieuwe verkiezingen beter. Beleidsmatig is er echt niks gebeurd. Gewoon pure stilstand. Neem de grote verkiezingsbeloften van de PVV: asielmigratie, eigen risico, huurbevriezing: er is niks van terechtgekomen. Nul resultaat voor de kiezer, en dat geldt ook voor de andere coalitiepartijen. Als er íéts lukte, hadden ze daarvoor andere partijen, als het CDA nodig.’

Geen verantwoordelijkheid

Henri Bontenbal ziet duidelijk dat populisten niet bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen en ook niet bereid zijn om moeilijke keuzes aan kiezers uit te leggen. ‘Wat ik doe, is zo goed mogelijk het CDA-verhaal vertellen. Pas na de verkiezingen kun je zeggen welke combinaties er mogelijk zijn. We weten uit de politieke geschiedenis dat peilingen heel slechte voorspellers zijn van verkiezingsuitslagen. Het kan alle kanten op. Het gaat in de politiek ook om goede persoonlijke verhoudingen. Ik heb deze week gezegd: laten we elkaar een beetje heel houden. Elke lelijke sneer zorgt weer voor een paar dagen extra lijmen na de verkiezingen. Tachtig procent van de Nederlanders wil niet die gekkigheid van de afgelopen anderhalf jaar. Men kan niet van mij vragen welke kant ik op wil, zonder dat ik de verkiezingsuitslag weet. Als ik iets terugzie van de oude PvdA, namelijk opkomen voor de zwakkeren en voor een sterke samenleving, dan hebben we iets om over te praten. Met de VVD zou ik over hun liberalisme willen debatteren. Ik ben op dit moment niet bezig met specifieke doelgroepen. Ik wil op veel verschillende plekken zijn, zodat mensen die ons anders niet tegenkomen, het CDA leren kennen. Waar we ook iets mee moeten, is dat veel jongeren echt alleen nog maar op sociale media zitten.’

Christelijke achtergrond

Het CDA is een christendemocratische partij is. Henri Bontenbal: ‘Dat klopt, er zit een laag tussen onze christelijke inspiratiebronnen en onze politieke standpunten. Bij de SGP en de ChristenUnie zullen ze zich daar veel meer rechtstreeks op beroepen. De christendemocratische filosofie is overduidelijk geënt op het christelijk geloof, maar wordt ook gevoed vanuit het humanisme en de Verlichting. Als politieke stroming wordt de christendemocratie met name door de katholiek-sociale leer gestempeld. Dat poets ik niet weg, daar ben ik trots op. Ik moet denken aan oud-bondskanselier Angela Merkel. Toen zij inging op deze zorgen, zei ze dat mensen eens wat vaker naar de kerk zouden moeten gaan. Daarmee bedoelde ze dat die angst deels ook voortkomt uit het feit dat mensen hun eigen identiteit niet meer kennen. Mensen die bijvoorbeeld niet christelijk zijn, maar wel de joods-christelijke cultuur heel hard verdedigen: dat is op zichzelf al een identiteitscrisis. Niets is gemakkelijker dan het onbehagen dat sluimert in je ziel, te projecteren op een ander. Ik ontken de integratieproblemen niet, en ik vind de zorgen over de politieke islam terecht, maar dit zegt ook iets over onszelf.’

Scenario’s

Henri Bontenbal houdt de komende maanden met alle scenario’s rekening. ‘Het electoraat is zó vluchtig en onstabiel. Ik zie wel dat veel mensen terug willen naar normaal. 80 procent van de Nederlanders wil niet die gekkigheid van de afgelopen anderhalf jaar. Ik vind dat politici veel meer moeten uitleggen waarom ze bepaalde standpunten innemen. Stop met het infantiliseren van de kiezer. Veel jongeren zitten alleen nog op sociale media. Daarom zou ik tegen mensen willen zeggen: ga van die gekke sociale media af, laat je goed informeren, lees een krant, lees een boek - ook dat is burgerschap! Ik wil graag een campagne met lange, inhoudelijke debatten. Ik wil het met ChristenUnie en SGP hebben over Israël, met de VVD over de vraag of zij nog wel echt liberaal zijn, met GroenLinks-PvdA over de sociaaldemocratie, en met D66 of het niet een elitaire partij is geworden die de diplomatiedemocratie heeft omarmd. Dát zou ik mooie debatten vinden. Ik sta open voor alle kritische vragen. Hoe wij tegen de economie en Europa aankijken, hoe we met medisch-ethische kwesties omgaan, of met asielvraagstukken. Ik weet precies waar onze moeilijke standpunten zitten. Ik ben daar niet bang voor. En ik zeg er alvast bij: ik ga niet de antwoorden geven die iedereen leuk vindt.’