Raads­lid

Gebrek aan vertrouwen

Dat een deel van de inwoners niet of nauwelijks verwachtingen heeft over de volks vertegenwoordigende rol van raadsleden komt voort uit een gebrek aan informatie over wie raadsleden zijn, maar ook uit een gebrek aan vertrouwen dat raadsleden naar bepaalde inwoners zouden omzien, zeker in wijken met een lage verkiezingsopkomst. Bij degenen die wel verwachtingen hebben van raadsleden gaat het dat zij opkomen voor problemen die de inwoners ervaren rond bijvoorbeeld huisvesting, veiligheid, milieu, verkeer, cultuur, en gezondheidszorg.

Niet over nagedacht

Raadsleden vertegenwoordigen de inwoners van een gemeente. Uit gesprekken met raadsleden kwam naar voren dat zij lang niet altijd uitgebreid hebben nagedacht over hun lokale vertegenwoordigende stijl. Het draait volgens hen niet alleen om contact met inwoners, hoezeer die dat ook kunnen waarderen. Sommige raadsleden zien volksvertegenwoordiging als kaderstelling en controleren van het college van burgemeester en wethouders en minder luisteren naar en praten met inwoners. Anderen beschouwen hun volks vertegenwoordigende rol als integraal onderdeel van hun functioneren, aldus de onderzoekers. Het raadslid, getypeerd als een volksvertegenwoordiger die problemen van individuele burgers, bedrijven en organisaties aan de orde stelt om die op te laten lossen, was ook soms te herkennen in de ideeën van de raadsleden. Sommigen vonden dat een goede invulling van hun rol, andere raadsleden wezen dat af als ongewenst, omdat zij zich zouden moeten richten op het algemeen belang en niet op individuele belangen.

Verschillende stijlen

Ook andere stijlen, zoals de partijganger en de democratische procesbewaker, kwamen voorbij in de verwachtingen van raadsleden. En er waren raadsleden die de verschillende stijlen regelmatig combineerden. De onderzoekers noemen het opmerkelijk dat de combinatie van gevolmachtigde en democratische procesbewaker voorkwam. De stijl van gevolmachtigde is immers elitair, terwijl een democratische procesbewaker juist de betrokkenheid van inwoners en lokale organisaties wil faciliteren. Als inwoners wel verwachtingen van raadsleden hebben, dan hopen ze dat die opkomen voor hun belangen of een bepaalde wijk of groep: Zichtbaar zijn, luisteren naar inwoners, weten wat er leeft, eerlijk zijn en hun beloftes nakomen.

Taken en verantwoordelijkheden van de gemeente nemen toe

De vertegenwoordiging van het volk wordt steeds belangrijker omdat de hoeveelheid taken en verantwoordelijkheden van de gemeente toeneemt. In het verlengde daarvan verandert ook de relatie tussen de steeds mondiger en beter opgeleide burgers en het gemeentebestuur. Naast individuele inwoners zijn er veel lokale instellingen, organisaties en

verenigingen die graag in gesprek willen met een raadslid. Dat vergt een goede planning en veel inlevingsvermogen.

Ook verwachtingen van burgers over de kwaliteit van de gemeentelijke organisatie worden steeds belangrijker. Zij zijn kritischer op de geleverde prestaties en vinden dat een raadslid de inwoners moet vertegenwoordigen. Contact met de bevolking is belangrijk zodat bij het nemen van besluiten de belangen van de inwoners goed worden afgewogen.

Concluderend: Raadsleden moeten naast kaderstelling en controleren van het college van burgemeester en wethouders goed bereikbaar zijn voor burgers. Zij moeten altijd bereid zijn om het gesprek met hen te voeren.