Een ondernemend buitengebied.

Het buitengebied van Winterswijk is een mooi coulisselandschap en in zijn geheel een Nationaal Landschap. Wij streven naar het verbeteren van de agrarische structuur en het behoud en versterken van de ecologische waarden. Vooral de afwisseling van het cultuur- en natuurlandschap maakt het buitengebied bijzonder. Het verweven karakter van de diverse functies in het buitengebied willen wij behouden en versterken. De geologische opbouw van de ondergrond is werkelijk uniek voor Nederland. Het buitengebied willen wij niet op slot zetten, maar nieuwe activiteiten zorgvuldig bekijken.
Bij de bedrijvigheid in het buitengebied maken we onderscheid in agrarische en niet-agrarische bedrijven vanwege de specifieke omstandigheden van agrarische bedrijven.

Agrarische bedrijven
Op papier heeft Winterswijk ongeveer 250 agrarische bedrijven. Veel daarvan zijn echter bedrijven waarbij het inkomen uit de landbouw een neveninkomen is. Belangrijkste taak van de landbouw is voedselproductie, zeker in tijden van mondiale geopolitieke crises is aandacht hiervoor van groot belang. Als CDA staan wij volop voor onze agrarische ondernemers: zonder hen is er bovendien geen leefbaar buitengebied en geen goed onderhouden nationaal landschap.
Biodiversiteit is een belangrijk maatschappelijk thema. Winterswijkse deskundigen geven aan dat de biodiversiteit in Winterswijk toeneemt als gevolg van alle maatregelen die de afgelopen decennia zijn genomen. De agrarische sector heeft hieraan meegewerkt door natuurontwikkeling of door middel van ruiling van gronden voor natuurontwikkeling.
Naast de extensiverende landbouw waarbij meer landbouwgrond per dier nodig is, leggen steeds meer functies een claim op de landbouwgrond, zoals woningbouw, industrie en zonneparken. Hierdoor komt de beschikbaarheid en prijs van de landbouwgrond dusdanig onder druk te staan dat uitbreiding voor de agrariërs bijna onmogelijk wordt. Het CDA wil voorkomen dat er te makkelijk landbouwgrond wordt ingeleverd voor andere functies.
In Winterswijk is de landbouw nog steeds de belangrijkste economische drager van het buitengebied. Dit betreft zowel agrarische ondernemers als sectoren die daarbij horen, zoals onder andere toeleveringsbedrijven, afnemers, loonwerkers en mechanisatiebedrijven.
Het onderhoud van ons mooie coulisselandschap wordt voor het overgrote deel gedaan door de agrarische ondernemers. Soms in samenwerking met coöperatie Particulier Agrarisch Natuur Aalten Winterswijk (PAN).
Het CDA wil opgaven voor het buitengebied in Winterswijk aanpakken samen met betrokken partijen. Alle sectoren in het buitengebied hebben zich georganiseerd binnen stichting WCL. Afstemming van belangen kan hier als eerste plaatsvinden. Het CDA vindt een blijvende ondersteuning van WCL belangrijk.
De Winterswijkse agrarische ondernemers zijn zich bewust van hun omgeving. Omdat we een kleinschalig landschap en veel Natura 2000-gebieden hebben, hebben onze boeren hogere kosten zonder dat daar opbrengsten tegenover staan. Vooral voor bedrijven met kleine percelen gaat dit om vele duizenden euro’s per bedrijf. Het CDA vindt dat ondernemers hiervoor zouden moeten worden beloond vanuit landelijke of Europese gelden. Schaalvergroting is ook in Winterswijk nodig om te kunnen blijven bestaan. De schaalgrootte van een agrarisch bedrijf zegt overigens niets over de schaalgrootte van het landschap. Door de verwevenheid van landbouw en natuur in Winterswijk zullen ook biologische ondernemers zich thuis voelen in Winterswijk.
Het CDA wil dat bestaande vergunningen worden gerespecteerd. Nieuwe wetgeving op het gebied van dierenwelzijn vraagt om meer ruimte per dier. Dus grotere stallen bij gelijkblijvende dieraantallen.
Het CDA vindt dat de omgevingsvergunningverlening niet onnodig ingewikkeld moet zijn. Als er geen significante gevolgen te verwachten zijn, moet de vergunningverlening met minder onderzoeken afgegeven kunnen worden.
Bij vergroten van een bouwblok is het niet de bedoeling dat de gemeente naast inpassing in het landschap nog extra aanvullende eisen stelt. Die extra eisen werken kostprijsverhogend en jagen de schaalvergroting verder aan. Het CDA vindt dat er geen extra beperkende lokale regels mogen komen voor de agrarische sector.
De bedrijfsvoering is een zaak van de ondernemer. Het is aan de ondernemer om in te spelen op de markt en binnen de geldende wet- en regelgeving.

Stoppende agrariërs
Agrariërs die stoppen of omschakelen gaan we helpen bij de functiewisseling. Dit is altijd maatwerk, waarbij we samen kijken naar de mogelijkheden.

Niet-agrarische bedrijven
in het buitengebied
Voor het starten van bedrijven in gebouwen die oorspronkelijk een agrarische bestemming hadden gelden geen standaardregels maar maatwerk. Mogelijke nieuwe activiteiten mogen geen nadelige gevolgen hebben voor omliggende (agrarische) bedrijven.
Wanneer niet-agrarische bedrijven meer ruimte nodig hebben en nieuw willen bouwen vindt het CDA dat zij zich moeten vestigen op het industrieterrein. Zo beschermen we het landschap en voorkomen we dat het groen verandert in gebouwen. Met uitbreiding van al bestaande gebouwen wordt zeer terughoudend omgegaan. Dit wil het CDA alleen bij verbeteringen van het landschap. Dan is uitbreiding mogelijk en beschermen we het landschap.

Wegen
in het buitengebied
Door de groei van de landbouw worden de landbouwmachines groter. Omdat de landbouw steeds meer oog heeft voor de natuurlijke bodemvruchtbaarheid worden de banden onder de machines breder.
CDA Winterswijk vindt veiligheid belangrijk. Om de veiligheid op het goede niveau te houden is het van belang dat de wegen voldoende breed zijn, bijvoorbeeld door graskanttegels toe te voegen. Dit voorkomt ook dat wegen stuk gereden worden. Het CDA wil de komende jaren bij de hoofdwegen waar dit noodzakelijk is graskanttegels plaatsen. De hoofdwegen naar de kernen waar geen fietspad is hebben prioriteit.
Daarnaast verdient tijdig onderhoud aan de berm en overhangend groen van zowel de gemeente als van particulieren meer aandacht. Door tijdig onderhoud te plegen houden we samen de wegen veilig.

Extra mogelijkheden om te wonen
in de buurtschappen
Het CDA vindt dat leefbaarheid belangrijk is in de buurtschappen. De omgevingsvisie voor het buitengebied is hierbij een leidraad. In de buurtschappen willen we voor met name jongeren betaalbare mogelijkheden bieden om nieuwe woningen te bouwen. Dit doen we bijvoorbeeld door bij een gestopte agrariër 3-of-4-onder-één kap woningen op het erf toe te staan als vervanging van de bedrijfsgebouwen. Daarnaast ontwikkelen we nieuwe locaties aansluitend aan de kernen. Met nieuwe woningen in het buitengebied versterken we ook de leefbaarheid.

Scholen
in de buurtschappen
Voor de buurtschappen geldt dat de scholen van groot belang zijn voor de leefbaarheid. Bij een te klein aantal leerlingen kan behoud van de school onder druk staan. Als het niet realistisch is een school te behouden, spannen we ons, samen met de buurtschap, in om de leefbaarheid op een andere manier te versterken. Dit gaat samen met woningbouw in de buurtschappen en gesprekken met de buurtschaporganisaties.

Gebiedsproces
Vitaal Platteland Winterswijk
In 2023 is een intentieovereenkomst getekend door betrokken partijen om tot een gebiedsplan te komen dat oplossingen biedt voor de diverse nationale opgaven. Het gaat om opgaven op het gebied van:
- Natuur, water en klimaat
- Landbouw
- Wonen, werken en energietransitie
- Leefbaarheid
Het CDA is voorstander van dit gebiedsproces, maar vindt dat de uitvoering veel beter moet. Het CDA vindt het onacceptabel dat er deals worden gesloten tussen de deelnemers aan het gebiedsproces buiten het gebiedsproces om. Om te komen tot een gebiedsplan is draagvlak van alle partijen van groot belang. Daarom moeten betrokken partijen zich houden aan de afspraken en intenties die ze ondertekend hebben. Dat betekent:
- De belanghebbenden aan tafel.
- Geen onderlinge deals buiten het gebiedsproces om.
- Open en transparant handelen door alle partijen.
- Werken aan draagvlak voor het plan.
Er is veel geld van rijk en provincie beschikbaar en het CDA is van mening dat er een vergoeding moet zijn voor de agrariërs die gevraagd worden maatregelen te nemen om de doelen te bereiken. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor waardevermindering van (in ieder geval een deel) van de grond.
Als er nieuwe activiteiten komen die stikstof uitstoten, mogen die niet ten koste gaan van bestaande activiteiten, tenzij daar volledige overeenstemming over is.