
12 november 2026
09 november 2026 8 minuten lezen
Tijdens de laatste begrotingsbehandeling van deze bestuursperiode blikte de CDA-fractie in Provinciale Staten van Noord-Holland terug op vier jaar provinciaal beleid. Wat hebben inwoners er nu echt van gemerkt? Dennis Heijnen liet het zien aan de hand van vijf mensen: een jongere die in zijn dorp wil blijven wonen, een boer die wacht op duidelijkheid, vrouwen die zich onveilig voelen in de bus, een vrijwilliger in het groen en een bakkerij die niet op het stroomnet kan. Lees hieronder de volledige bijdrage.

Voorzitter,
Daar staan we dan, bij de laatste begrotingsbehandeling van deze bestuursperiode. Dan is het goed om even terug te kijken. Laat ik beginnen bij de financiën; het is tenslotte de begroting.
In eerdere begrotingsbehandelingen was het CDA zeer kritisch op de financiële degelijkheid. De schuldenlast liep op, en Gedeputeerde Staten (GS) leken zich weinig bewust van de gevolgen voor de toekomstige investeringsruimte en kapitaallasten.
Het CDA is blij dat dat is gekeerd. De voorliggende begroting is financieel degelijk. Het eerdere positieve resultaat wordt gebruikt om het eigen vermogen te versterken en ruimte te maken voor toekomstige investeringen. Met kengetallen en een vernieuwde planning-en-controlcyclus (P&C-cyclus), die zojuist is goedgekeurd, heeft de provincie veel meer grip gekregen op de financiën. Dat is een mooi resultaat van goede samenwerking tussen GS en Provinciale Staten (PS) in de afgelopen jaren.
De financiën zijn misschien wel het belangrijkste onderwerp in deze Staten. Het zal u niet verbazen dat ik dat zeg. Alles wat we besluiten kost immers geld, en het is altijd een afweging van schaarste. Tegelijkertijd merken de inwoners van Noord-Holland niet direct iets van een verbeterde P&C-cyclus.
Daarom wil ik het beleid van de afgelopen vier jaar dichter bij de inwoner brengen. Dat doe ik aan de hand van vijf mensen die wij als CDA-fractie de afgelopen jaren hebben ontmoet, die hier kwamen inspreken of over wie we in de media lazen. Wat heeft het beleid hen opgeleverd?
Ik begin met Bart Jan Vos, een twintiger uit Opperdoes. Hij sprak in de commissie in, omdat hij graag in zijn eigen dorp wil blijven wonen en vurig hoopt op woningbouw in Soppediep. Die woningen geven hem de kans dicht bij familie en vrienden te blijven van wie hij houdt. En te blijven voetballen bij VV Opperdoes, een club die anders te veel spelers zou verliezen.
De supermarkt is al weg. Het buurthuis, waar misschien het 25-jarig huwelijksfeest van zijn ouders plaatsvond, is nog open. Maar voor de huisarts moet je al naar Medemblik.
Voorzieningen die onder druk staan: we kennen het uit alle dorpen, en uit wijken en buurten in de steden. Het is een van de thema’s waar het CDA zich de meeste zorgen over maakt. Als voorzieningen verdwijnen, verliezen mensen de kans elkaar te ontmoeten. Dan verliezen we onze samenleving.
We zijn blij dat deze gedeputeerde het behoud van voorzieningen, zoals sport en cultuur, beter op de agenda heeft gezet en het gesprek met de gemeenten is aangegaan. Maar zoals vaker gezegd: het is echt een eerste stap. Het CDA heeft voorgesteld de voorzieningen in Noord-Holland beter in kaart te brengen en streefnormen toe te voegen. Wat ons betreft liggen belangrijke voorzieningen niet verder dan tien minuten weg. We hopen dat leefbaarheid en voorzieningen in onze dorpen en wijken de komende periode echt een prioriteit van het provinciale beleid worden.
Voorzieningen zijn belangrijk voor Bart Jan, maar zonder huis heeft hij er niets aan. Deze coalitie heeft de ruimte om te bouwen vergroot, zeker in het Beschermd Landschap. Daar zijn we blij mee.
Toch is er ook kritiek. De grens van 25 woningen waarbinnen gebouwd mag worden, is te krap. Het lost te weinig op en biedt geen kans op een echte nieuwe wijk. Het CDA wil van een straatje erbij naar een wijkje erbij. Wij vragen de gedeputeerde: hoe vaak hebben gemeenten gebruikgemaakt van deze vrijstelling voor 25 woningen?
Voor Soppediep ligt de oplossing in het zogenoemde maatwerk voor bouwen in het Beschermd Landschap. Dat maatwerk heeft voor belangrijke doorbraken gezorgd; zo kan er eindelijk gebouwd worden in Stompetoren-West. Maar de term maatwerk is soms ook vaag. Inwoners, zoals in Opperdoes, kunnen eigenlijk niet inschatten of de maatwerkaanpak voor een doorbraak in hún dorp gaat zorgen. Het document ‘Uitgangspunten en werkwijze maatwerk ten behoeve van woningbouwlocaties in Beschermd Landschap’ geeft richting aan gemeenten, maar niet aan inwoners.
Mijn fractie was eerst van plan een motie in te dienen om dit document aan te scherpen en zo meer duidelijkheid te geven. We hebben besloten het eerst langs een andere weg te proberen. Daarom vragen we GS: ziet u kansen de maatwerkaanpak te versterken, zodat inwoners meer duidelijkheid krijgen over woningbouw in hun dorp of wijk?
De tweede persoon is boer Kees uit Alkmaar. Hij maakt zich terecht grote zorgen over de toekomst van zijn bedrijf rond de Eilandspolder. Al jarenlang kan hij niet investeren in verduurzaming, en door problemen met de bank lukt het niet om het bedrijf aan zijn dochter over te doen.
Kees stemde op een partij die zei op te komen voor het boerenbelang. Twee jaar lang zag hij die partij zowel landelijk als provinciaal verantwoordelijk voor het landbouwbeleid. Wat een grote teleurstelling. De vergunningverlening voor boeren, maar eigenlijk ook voor bedrijven, woningbouw en infrastructuur, is nog niet op gang gekomen. De PAS-melders zijn nog steeds niet gelegaliseerd. En duidelijkheid over de toekomst van boerenbedrijven rond een Natura 2000-gebied is uitgebleven. Het doet pijn om te zien, en zorgt aan menige boerentafel voor groot verdriet.
Tegelijk zie ik dat er hard is gewerkt. Op Texel loopt al jaren een pilot voor de legalisering van PAS-melders. En Noord-Holland heeft een stikstofaanpak die nu een goede basis vormt voor het gesprek met het kabinet. Een kabinet dat eindelijk wil doorpakken: het legt geld op tafel, haalt de kritische depositiewaarde (KDW) uit de wet, stuurt op uitstoot in plaats van op depositie, wil al deze zomer de rekenkundige ondergrens verhogen en geeft provincies samen met boeren veel ruimte om een lokale aanpak uit te werken.
Het CDA is daar trots op. We moeten van het stikstofslot af om Noord-Holland vooruit te helpen. Maar we doen dat met een warm hart voor de boeren en volgens het trappetje van Remkes: innoveren, extensiveren, omschakelen, verplaatsen en alleen in het uiterste geval beëindigen. Zo zetten we in op het behoud van zoveel mogelijk van onze prachtige agrarische bedrijven in Noord-Holland.
Ik hoop dat we hier volgend jaar echt kunnen zeggen: het is gelukt! De vergunningen zijn verleend en boer Kees heeft duidelijkheid en perspectief.
De derde groep zijn alle mensen die zich onveilig voelen in het verkeer, op de fiets, in het openbaar vervoer of als ze langs de weg werken. Het CDA heeft hier vaak aandacht voor gevraagd, en we zien dat dit thema ook bij GS hoog op de agenda staat. Bij de veilige inrichting van wegen en fietspaden zijn stappen gezet.
Op 29 september vorig jaar nam PS de motie ‘Vrouwenveiligheid in de openbare ruimte’ aan. Daarna nam de provincie op meerdere plekken langs provinciale fietspaden, bij bushaltes en op andere locaties kleine maatregelen om de sociale veiligheid en het veiligheidsgevoel van vrouwen te vergroten. Ook kwam er een vervolgonderzoek naar structurele oplossingen. Graag hoor ik van de gedeputeerde hoe het met dat onderzoek staat en wat er op korte termijn kan worden uitgevoerd.
Helaas houdt dit probleem niet vanzelf op. Via de media hoorden we dat er op maandag 19 oktober een vreselijk voorval was in het regionale openbaar vervoer. In een bus tussen Haarlem en IJmuiden werden meerdere vrouwen betast en belaagd. Dat is helaas geen incident. In de krant lazen we dat Iris twee jaar geleden hetzelfde meemaakte in bus 346 van Amsterdam naar Haarlem. Vrouwen voelen zich vaak onveilig in het openbaar vervoer.
Iris en alle anderen die zich onveilig voelen in het OV verdienen onze aandacht en steun. Daarom heeft het CDA samen met D66, PRO, VVD, ChristenUnie, JA21, BBB, Volt, Fractie Vonck van Aesch en de Partij voor de Dieren een motie ingediend. Daarin vragen we GS om met vervoerder Connexxion en de toekomstige vervoerder in gesprek te gaan over de veiligheid van vrouwen in de bus.
Dan de vierde persoon: mijn buurman Ronald. Hij woont in Amsterdam en is vaak in Schoorl te vinden als vrijwilliger in het groen. Met een aantal Statenleden bezochten we daar het particuliere initiatief om het bezoekerscentrum open te houden: helaas noodzakelijk, maar ook mooi.
Vrijwilligers die zich inzetten voor de samenleving zijn onmisbaar. Ik zei het al bij de voorzieningen: die draaien grotendeels op vrijwilligers. De provincie heeft hier ook een rol, bijvoorbeeld bij vrijwilligers in het groen, op de buurtbus en in het Huis van Hilde.
Twee jaar geleden nam PS de motie aan om de Dag van de Vrijwilliger in Noord-Holland te vieren. Ik hoop dat GS ook dit jaar met veel energie en enthousiasme aandacht besteedt aan het werk van Ronald en al die andere vrijwilligers. Daarnaast dienen we graag de motie van D66 mee in om meer vrijwilligers in het groen te activeren. Dat maakt onze samenleving uiteindelijk sterker.
Tot slot Bakkerij Otten uit Hoorn. De bakkerij wil verduurzamen en schafte een dure elektrische oven aan, maar kan geen aansluiting op het stroomnet krijgen omdat het net vol zit. Een oplossing kan enkele jaren tot wel tien jaar duren, kreeg de bakkerij te horen.
Wat heeft Bakkerij Otten van de provincie gezien? Erkenning van het probleem, zeker. Maar helaas te weinig regie. Bij de belangrijke verzwaring van het energienet met het 380kV-net is het GS niet gelukt de hele provincie op één lijn te krijgen. Dat er nu schot in de zaak zit, is te danken aan staatssecretaris De Bat, die veel in Noord-Holland is geweest.
Als we kijken naar deze vijf mensen: heeft deze coalitie geleverd? Hebben zij gemerkt dat onze provincie door deze vier partijen is bestuurd? Dat hangt ervan af wie je het vraagt. Er zijn stappen gezet, maar te veel problemen rond voorzieningen, netcongestie, stikstof en woningbouw zijn vooruitgeschoven. Sommigen zullen zeggen: het glas is halfvol. Anderen zeggen: het glas is halfleeg.
U kent het CDA als een partij die leeft van de hoop. Daarom zien we uit naar een nieuwe bestuursperiode, waarin we vanuit de kracht van samen, in verbinding, werken aan een nieuwe visie voor Noord-Holland. Zodat inwoners echt merken wat de provincie voor hen doet.
Want uiteindelijk is een halfvol of halfleeg glas niet zo belangrijk. Problematisch wordt het pas als je het niet meer kunt vullen.
Ik dank u wel.