CDA over het reken­ka­mer­rap­port bur­ger­be­raad

Lees hieronder Clemens' bijdrage:

Beste voorzitter, beste raad,

Allereerst dank aan de Rekenkamer voor het uitgebreide en zorgvuldige onderzoek naar het eerste Zwolse burgerberaad.

120 Zwollenaren gingen vijf zaterdagen met elkaar in gesprek over de vraag hoe Zwolle op een eerlijke manier klimaatneutraal wordt in 2040. Dat leverde 32 adviezen op. Vandaag gaat het niet over die adviezen. Vandaag praten we over de vraag wat dit eerste Zwolse burgerberaad ons heeft geleerd.

En daar ligt voor ons een fundamentele vraag onder:

Wat lossen we precies op met een burgerberaad, en vooral: staat de opbrengst in verhouding tot de tijd, organisatie en ambtelijke capaciteit die deze vorm vraagt? Het doel was onder andere om inwoners meer invloed te geven op de besluitvorming en de betrokkenheid bij onze lokale democratie te vergroten. Dat zijn belangrijke doelen. Maar als we het burgerberaad langs die doelen leggen, zien we een gemengd beeld. 

Allereerst de invloed.

De vraag aan de deelnemers was erg breed en er ontbraken vooraf duidelijke financiële, juridische en beleidsmatige kaders. Daardoor werden adviezen gegeven die soms te algemeen waren, al onderdeel waren van bestaand beleid of niet goed uitvoerbaar bleken. Ook sloot de planning onvoldoende aan op bestaande beleids- en begrotingsprocessen.  Dan moeten we ons afvragen hoeveel invloed we inwoners daadwerkelijk geven.

Want als we inwoners vragen vijf zaterdagen van hun vrije tijd te investeren, moeten we vooraf helder kunnen vertellen waar zij vooral verschil kunnen maken. Ik zit zelf regelmatig een hele maandagavond in deze zaal en weet dus: als je zoveel tijd investeert, wil je aan het einde ook graag dat er iets gedaan wordt met je inbreng en weten waar het toe heeft geleid. Dit zult u vast herkennen. 

Dan het tweede doel: betrokkenheid.

Voor de deelnemers zelf was het burgerberaad overwegend een positieve ervaring. Zij ervoeren het proces als zorgvuldig, eerlijk, transparant en gelijkwaardig. Dat is waardevol en dat moeten we erkennen.

Tegelijkertijd is het beeld breder gezien minder duidelijk. Bij deelnemers nam de betrokkenheid bij het onderwerp en de politiek toe, maar voor de bredere Zwolse bevolking kan niet worden vastgesteld dat het burgerberaad heeft geleid tot meer betrokkenheid bij het lokale bestuur. Het burgerberaad was buiten de groep deelnemers nauwelijks zichtbaar in de stad. Ook nam bij een deel van de deelnemers het gevoel van verbinding met het burgerberaad na afloop snel af, mede doordat niet goed zichtbaar was wat er met de adviezen gebeurde. 

Tot slot de representativiteit.

De loting was zorgvuldig opgezet. In de praktijk zagen we dat vooral jongeren sneller afhaakten. Ook waren inwoners die kritisch stonden tegenover het klimaatbeleid beperkt vertegenwoordigd en was het voor hen soms lastig om voldoende gehoord te worden.

Het CDA trekt daarom een andere conclusie dan dat we een volgend burgerberaad vooral beter moeten organiseren.  Op basis van deze evaluatie ziet het CDA op dit moment onvoldoende aanleiding om opnieuw een burgerberaad te organiseren.

Niet omdat we inwoners minder willen betrekken. Zeker niet. Sterker nog, in ons verkiezingsprogramma zeggen we dat inwonerparticipatie méér mag en moet. Maar participatie is voor ons geen doel op zichzelf. Inwoners moeten daadwerkelijk weten waar zij invloed op hebben, welke kaders gelden, wanneer besluitvorming plaatsvindt en achteraf kunnen zien wat er met hun inbreng is gebeurd. 

Daarom onze vraag aan het college en mederaadsleden: "Welke andere vormen van inwonerbetrokkenheid zien wij waarmee inwoners eerder, gerichter en met concrete invloed betrokken kunnen worden bij onze besluitvorming?"

Voor het CDA draait goede inwonerbetrokkenheid niet om hoeveel participatie we organiseren, maar om de invloed die inwoners daadwerkelijk ervaren. Uiteindelijk telt vooral of mensen merken dat er iets met hun inbreng gebeurd.