Column: een refe­ren­dum is meest­al geen goed idee

Een referendum is meestal geen goed idee

Het klinkt verleidelijk; vraag inwoners per referendum wat ze van een bepaald probleem vinden en besluit dienovereenkomstig. De suggestie wordt gewekt dat hiermee de democratie een dienst wordt bewezen, omdat de inwoners direct invloed hebben op een besluit. 

Het CDA vindt dat er voorzichtig moet worden omgegaan met dit instrument. De meeste vraagstukken waarmee de  gemeenteraad te maken heeft zijn complex, waarbij elk voordeel een nadeel heeft en er neveneffecten zijn. Een vraagstelling die platgeslagen wordt naar ja of nee, doet geen recht aan die complexiteit. 

Maar een belangrijker argument voor ons is dat democratie niet gaat over de meerderheid die de doorslag geeft. In een democratie wordt rekening gehouden met minderheden. In onze ideale samenleving worden besluiten alleen genomen als daarbij ook rekening wordt gehouden met een minderheid. Een mooi Capels voorbeeld daarvan is de zondagsopening van winkels. De meerderheid zou willen dat de winkels op zondag open zijn, maar de minderheid in onze gemeente vreest dat daarmee de zondagsrust wordt verstoord. Na een uitvoerig debat werd een mooi compromis gevonden in de openstelling na 12 uur, wat de minderheid ruimte geeft om ongestoorde kerkgang te beleven.

Soms is een eenvoudig beeld duidelijker dan een lang verhaal. In ieder gezin wordt jaarlijks de vakantiebestemming gekozen. In de meeste gevallen eindigt dat met een bestemming waar de meerderheid plezier aan heeft. Voor diegene die een andere bestemming in gedachten had, wordt een activiteit in die vakantie bedacht speciaal voor hem/haar, of de belofte dat volgend jaar hun belang zwaarder weegt. Was over dat besluit een referendum gehouden, dan was een deel van het gezin tevreden gesteld, maar een ander deel van het gezin was teleurgesteld. Een goed debat en oog voor de minderheden zorgt voor gedragen besluitvorming en een samenleving waarin iedereen wordt gezien. Daarom is het CDA in principe tegen referenda.

Wel blijven we constructief meedenken over wijzigingen in bestaand beleid. Zoals in de afgelopen commissievergadering van 19 januari bij de consultatie over wijzigingen in de Referendumverordening. Goede voorstellen steunen we. Het CDA adviseerde dan ook om adviezen van onze onafhankelijke Referendumcommissie te volgen, zij zijn de experts in deze.