Jaar­stuk­ken 2025 : Goe­de resul­ta­ten, maar ook zor­gen over uit­voer­baar­heid en finan­cië

Het positieve rekeningresultaat is mooi, maar voor het CDA vertelt dat niet het hele verhaal. Jaarstukken zijn meer dan een financieel overzicht. Ze gaan ook over de vraag wat beleid betekent voor inwoners, gezinnen, buurten en gemeenschappen. Worden mensen echt geholpen? Worden wijken sterker? Kunnen we onze ambities ook uitvoeren?  Daarom kijkt het CDA vanavond langs drie lijnen: de effectiviteit van beleid, de uitvoerbaarheid van plannen en de financiële houdbaarheid. Op alle drie de punten zien wij goede stappen, maar ook aandachtspunten.

Effectiviteit
Ten eerste de effectiviteit, een punt dat wij al vaker hebben ingebracht. Op meerdere plekken is data beperkt of verouderd. Neem als voorbeeld de gezondheidscijfers, die lopen deels via vierjaarlijkse GGD-metingen, we varen dan op oude cijfers. En bij verschillende doelen ontbreken indicatoren. Zonder actuele indicatoren wordt het voor de raad ingewikkeld om te beoordelen of we het juiste doen. Het CDA begrijpt dat niet alles meetbaar is en dat maatschappelijke effecten zich soms pas na langere tijd laten zien. Maar goede verantwoording vraagt wel dat we beter kunnen volgen wat beleid oplevert.  Is het college bereid om bij de komende begrotingen en uiteindelijk jaarrekeningen scherper te laten zien welke indicatoren we gebruiken om de voortgang te beoordelen?

Dit geldt ook voor de sociale basis. Het CDA steunt de beweging naar de voorkant: hulp dichtbij, sterke buurten, verenigingen, vrijwilligers en gemeenschappen. Dat past bij hoe wij naar de samenleving kijken. Niet alles begint bij de overheid, maar de overheid heeft wel de taak om de samenleving te versterken waar dat nodig is. We vinden het goed dat er vanaf 2026 € 4 miljoen extra wordt geïnvesteerd. Maar juist omdat wij deze beweging steunen, moeten we kunnen volgen wat dit oplevert. Hoe gaan we zien of inwoners eerder worden geholpen en problemen minder vaak uitgroeien tot zwaardere zorgvragen? Alleen dán kunnen we in de volgende jaarstukken de cijfers écht duiden. 

Uitvoerbaarheid
Voorzitter, de tweede vraag is of we onze plannen kunnen uitvoeren. Zwolle heeft grote ambities, maar de jaarstukken geven zelf aan dat de uitvoeringscapaciteit onder druk staat door een krappe arbeidsmarkt en plannen meer tijd vragen.Soms krijgen we als raad voorstellen voorgelegd, terwijl later blijkt dat uitvoering ingewikkelder is dan voorzien. Voor het CDA roept dat de vraag op of we aan de voorkant scherp genoeg trechteren: wat kan echt, wat kan later en wat kan misschien helemaal niet?  Graag reactie van het college.

Financiële houdbaarheid

Dan de financiële houdbaarheid op de langere termijn. Het CDA maakt zich grote zorgen over de jeugdhulp en onlangs zijn deze zorgen ook al besproken in het debat. De jaarstukken laten zien dat de uitgaven onder druk staan en dat de begrote besparing op langdurige of intensieve jeugdhulp niet wordt gehaald. Voor het CDA is dat een serieus signaal. Jeugdhulp gaat over kinderen, ouders en gezinnen die ondersteuning nodig hebben. Maar het gaat ook over de houdbaarheid van ons sociaal domein. Zorg moet dichtbij en menselijk zijn, maar ook zo georganiseerd dat we haar kunnen blijven dragen.

Natuurlijk is jeugdhulp moeilijk exact te voorspellen. En natuurlijk kunnen incidentele tegenvallers soms tijdelijk worden opgevangen. Maar we moeten voorkomen dat we blijven begroten op besparingen waarvan later blijkt dat ze niet haalbaar zijn. Daarom vraagt het CDA het college om bij de begroting 2027 duidelijker te maken welke besparingen concreet en haalbaar zijn, welke nog onzeker zijn en welke risico’s de gemeente nog loopt.

Tot slot de MPV, onze vastgoed- en grondinkomsten. Deze mooie hoge inkomsten zijn tijdelijk en zakken richting 2030 flink terug.  We moeten meevallers verstandig gebruiken, niet structureel uitgeven alsof ze ieder jaar terugkomen. Kan het college bij de begroting 2027 laten zien hoe Zwolle zich voorbereidt op de jaren na 2030, als deze inkomsten waarschijnlijk lager worden?

Voorzitter, samenvattend: het CDA ziet goede resultaten en waardeert de inzet die daarachter zit. Maar goede jaarstukken gaan niet alleen over een plus onderaan de streep. Ze gaan over de vraag of beleid werkt, of inwoners er beter van worden, of we onze ambities kunnen uitvoeren en of keuzes houdbaar zijn voor de toekomst. Op dit onderdeel is er nog wel een verbeterslag te maken en het CDA denkt hierin nu en de komende jaren graag constructief mee.