
15 december 2025

Het CDA wil meer grip op migratie. Onze bevolking zal de komende jaren hard groeien. De samenleving kan dit niet dragen. We lopen tegen grenzen aan van wat haalbaar is, in huisvesting, zorg en onderwijs. Om meer grip op migratie te krijgen moeten duidelijke keuzes worden gemaakt.
Het CDA staat voor een rechtvaardig asielbeleid. In een fatsoenlijk land bieden we een veilige haven aan mensen die in nood zijn en terecht een beroep doen op onze gastvrijheid, maar houden gelijktijdig rekening met de draagkracht en het integratievermogen van de samenleving.
Het CDA stelt meer eisen aan integratie. Statushouders moeten verplicht inburgeren, anders verliezen ze hun status. Kinderen van statushouders volgen verplichte voor- en vroegschoolse educatie, zodat ze snel meedoen op school. Arbeidsmigranten die hier langer blijven, volgen een taaltraject.
Onze standpunten.
Economisch perspectief helpt migratie tegen te gaan. Op Europees niveau steunen we Afrika om de economische en sociale kansen op het eigen continent te vergroten. We investeren in de opkomende markten in ontwikkelingslanden. Ook een nieuw perspectief voor werk, inkomen en voedsel, milieuverbetering en vrede helpen de migratie te verminderen.
Voor laagbetaald werk zijn we te vaak afhankelijk van arbeidsmigranten. We willen de vraag naar arbeidsmigranten die laagbetaald werk doen sterk verminderen. De overheid maakt afspraken met sectoren over arbeidsbesparende innovaties en over verbetering van arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden.
Veel werkgevers en opdrachtgevers zijn van goede wil, maar te vaak worden arbeidsmigranten behandeld op een manier die Nederland onwaardig is. Hier treden we streng tegen op. We voeren de aanbevelingen uit het rapport ‘Geen tweederangsburgers. Aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan’ verder uit.
Werkgevers zijn verantwoordelijk voor fatsoenlijke huisvesting. Ook verzorgen zij verplicht Nederlandse les. Voor kinderen van arbeidsmigranten wordt, net als voor kinderen van statushouders, voorschoolse educatie verplicht.
We voeren de spreidingswet uit, zodat de chaos in de asielopvang stopt en er een einde komt aan de extreem hoge kosten aan hotels voor asielopvang. Gemeenten tonen solidariteit met Ter Apel en dragen allemaal naar vermogen bij aan asielopvang en de huisvesting van statushouders. We stimuleren de inzet van vrijwilligers uit de omgeving die helpen met werk en taal, dat draagt bij aan snellere integratie in de lokale gemeenschap. Waar mogelijk willen we kleinschalige opvang.
We zijn voorstander van de maatregelen uit de asielnoodmaatregelenwet waarmee de instroom van asielzoekers beperkt wordt en de asielketen ontlast. We kiezen hierbij voor tijdelijke asielvergunningen, het terugbrengen van gezinshereniging tot het kerngezin en maatregelen die het stapelen van asielverzoeken onmogelijk maakt.
We versterken de asielketen (IND en COA) om de wachtlijsten te laten teruglopen. We willen mensen sneller duidelijkheid geven. Een goed terugkeerbeleid is cruciaal om meer grip te krijgen op migratie.
Vanuit Europa maken we afspraken met landen over terugkeer. Uitgeprocedeerde asielzoekers die niet meewerken aan terugkeer naar het land van herkomst maken zich strafbaar. Het strafbaar stellen van mensen of organisaties die uitgeprocedeerde asielzoekers helpen, is voor het CDA onbespreekbaar. Medemenselijkheid is geen misdrijf.
Wij willen een nieuw internationaal asielsysteem. Asielaanvragen gebeuren buiten Europa, zodat mensensmokkel stopt. Europa moet hierin het voortouw nemen door het vluchtelingeverdrag en het Europese verdrag voor de rechten van de mens aan te passen in samenwerking met de VN.
Het Europees migratiepact dat in juni 2026 ingevoerd wordt vormt voor het CDA de basis voor de nationale aanpak rondom asiel. Er komt een strenge buitengrensprocedure, waarbij asielaanvragen aan de buitengrenzen van Europa beoordeeld worden.
De Europese buitengrens is ook onze buitengrens. Door aan de grens duidelijk te maken wie kans maakt en wie niet, kunnen we de instroom verminderen. Bij afwijzing volgt meteen terugkeer. De Europese buitengrenzen worden strenger beschermd.
We zijn voor invoering van een tweestatusstelsel waarbij internationaal het onderscheid wordt vastgelegd tussen permanente vluchtelingen en mensen die tijdelijk bescherming zoeken.
Voor een goede integratie zetten we in op taal en werk. Taal is de sleutel om mee te kunnen doen in de samenleving: op school, werk en in sociale contacten. Wij willen daarom een vroege taalstart, die begint tijdens de asielprocedure. We verplichten voor- en vroegschoolse educatie voor kinderen van statushouders, zodat zij snel meedoen op school. Arbeidsmigranten die hier langdurig verblijven volgen een taaltraject.
Werk is de snelste manier om taal te leren. Alle kansrijke asielzoekers moeten binnen een maand toegang tot de arbeidsmarkt krijgen. Zo kan iedereen zo snel mogelijk meedoen in de samenleving.
Integratie krijgt vorm in de ontmoeting tussen mensen. Van nieuwkomers wordt gevraagd dat zij zich aan wetten en regels houden, zich actief inspannen om te integreren en Nederlands te leren. In Nederland zijn westerse waarden als vrijheid, respect en tolerantie voor anderen uitgangspunt. Van de samenleving wordt verwacht dat zij nieuwkomers eerlijke kansen geeft. Gemeenten zijn verplicht zorg te dragen voor de inburgering.
Om alle statushouders zoveel mogelijk kansen te geven zetten we in op stevige inburgering. Dit kan via taallessen, vrijwilligerswerk en betaald werk. Inburgeringsonderwijs is voor alle statushouders verplicht. De voorinburgering op azc’s wordt versterkt en begint zodra de status is toegekend. Iedere statushouder is verplicht om in te burgeren en mee te doen in de samenleving.

15 december 2025

27 november 2025

12 november 2025