Elles: Over­een­stem­ming met soci­a­le part­ners onmis­baar

Voorzitter,

Het CDA vindt dat het kabinet vorige week een belangrijke stap heeft gezet. Door ruimte te maken voor overleg en door voorstellen voorlopig niet in de oorspronkelijke vorm door te zetten, ontstaat weer lucht voor een open gesprek met sociale partners. 

Dat waarderen wij. Want juist in de traditie van Nederland past dat bij grote hervormingen de “polder” elkaar weet vast te houden. Overeenstemming met sociale partners is voor het CDA geen bijzaak, maar een onmisbaar onderdeel. Want overheid en politiek kunnen dit nu eenmaal niet alleen. Wij geloven in de kracht van de overlegeconomie: overheid, werkgevers en werknemers hebben ieder een deel van de oplossing in handen. Vanuit die eigen verantwoordelijkheid kunnen we samen komen tot gemeenschappelijke inzichten en gedragen keuzes voor de toekomst.

De brief van het kabinet laat ook zien dat we met serieuze maatschappelijke vraagstukken te maken hebben. Nederland vergrijst, de arbeidsmarkt blijft langdurig krap en de instroom in de WIA is zorgelijk hoog, zeker onder jonge mensen met psychische klachten. We kunnen dus niet volstaan met afwachten. Tegelijkertijd veranderen banen steeds sneller door technologie en economische ontwikkelingen. Beroepen verdwijnen, nieuwe beroepen ontstaan en mensen zullen vaker tussen functies en sectoren bewegen. Dat vraagt om een sociale zekerheid die mensen niet alleen inkomenszekerheid biedt, maar ook flexibel is en ondersteunt bij de overgang van werk naar werk. En tegelijkertijd willen we onze sociale zekerheid houdbaar houden voor toekomstige generaties. Daarvoor is economische groei en hogere arbeidsproductiviteit nodig. We kunnen dus niet doen alsof er niets aan de hand is. Juist daarom wil het CDA een kabinet dat problemen durft aan te pakken en bereid is te hervormen waar dat nodig is.

Daarom mijn vraag aan de minister: hoe ziet hij het vervolgproces voor zich? Hoe zorgen we ervoor dat dit het begin is van een blijvend en constructief gesprek? Juist nu is het van belang dat kabinet en sociale partners met elkaar in contact blijven en gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen.

Voor het CDA zou het goed zijn om het gesprek bovendien te verbreden. Niet alleen praten over de WIA of de WW, maar werken aan een bredere sociale én economische agenda voor de toekomst van Nederland. Een akkoord dat juist ook gaat over investeren in de samenleving van morgen. Want er liggen meerdere opgaven tegelijk. 

We moeten het verdienvermogen van Nederland versterken om onze sociale zekerheid houdbaar te houden. Dat vraagt om een ontwikkelagenda vooruit. Het CDA gelooft dat dit ook een investeringsagenda moet zijn. Investeren in preventie, zodat minder mensen uitvallen. Investeren in scholing en in meedoen, zodat uitstroom uit regelingen toeneemt. En zorgen dat op korte termijn verbeteringen worden doorgevoerd in de uitvoering van de WIA, zodat dure noodmaatregelen zoals de 60-plusregeling en voorschotten vanwege lange wachttijden uiteindelijk minder nodig zijn. Want we hebben iedereen nodig en willen niet dat mensen langs de kant blijven staan omdat zij geen perspectief zien. 

Is het kabinet bereid ook dat bredere perspectief te blijven houden in het toewerken naar een akkoord? 

Onze oproep aan de minister én aan de sociale partners is helder. Blijf met elkaar in gesprek. Om met elkaar te komen tot een agenda voor morgen. Waarin we investeren én hervormen, om het stelsel uiteindelijk echt beter te maken.