12 november 2025 3 minuten lezen

Verkenning Small Modular Reactor (SMR) in Hilversum

De energietransitie stelt Hilversum voor een uitzonderlijk complexe opgave. De fysieke ruimte voor windmolens en zonneparken is beperkt, het elektriciteitsnet is overbelast en tegelijkertijd nemen de eisen aan duurzame, betrouwbare energievoorziening toe. In de commissie Duurzaamheid & Bereikbaarheid is dit de afgelopen jaren meerdere keren benoemd: met de huidige instrumenten loopt Hilversum tegen zijn grenzen aan.

Tegen deze achtergrond nam Jacobine van Dijk (CDA Hilversum) het initiatief voor een nieuwe, verkennende stap. Zij diende een motie in om onafhankelijk onderzoek te laten doen naar de (on)mogelijkheden van een Small Modular Reactor (SMR) in of rond Hilversum, eventueel in regionaal verband. Niet als besluit tot bouw, maar als een oproep om alle realistische opties zorgvuldig te onderzoeken — technisch, juridisch, ruimtelijk én maatschappelijk, inclusief draagvlak.

Aan dit initiatief ging een lange voorbereiding vooraf. Van Dijk sprak met experts, natuurkundigen (waaronder een Hilversumse kernfysicus), collega-raadsleden uit andere gemeenten en met landelijke politici. Daarbij speelde ook de veranderde nationale context een rol. Kernenergie, en specifiek SMR’s, worden inmiddels door het kabinet actief verkend en gestimuleerd. Daarnaast is op initiatief van Henri Bontenbal en VVD-Kamerlid Silvio Erkens een motie aangenomen die verkenningen naar (kleine) kerncentrales binnen RES-regio’s expliciet mogelijk maakt.

De motie is een initiatief van Jacobine van Dijk en werd mede-ingediend door VVD, D66 en Hart voor Hilversum. De gemeenteraad stemde in met de motie. Daarmee is nadrukkelijk geen besluit tot bouw genomen, maar een besluit om kennis te verzamelen en feiten op tafel te leggen. De verkenning richt zich op haalbaarheid, veiligheid, ruimtelijke inpassing, juridische kaders, financiële aspecten en maatschappelijke acceptatie.

Tijdens de raadsbehandeling lichtte Van Dijk haar initiatief toe met een persoonlijke, inhoudelijke bijdrage, waarin zij de bredere maatschappelijke context, de lange termijnopgave en het belang van visie schetste:

Deze herfst was ik op Texel en in een museumwinkel zag ik een trui met het oude Red de Waddenzee logo en ik werd direct teruggezogen naar mijn jeugd, in de jaren 80. Mijn oudste zus ging met een vriendin mee op zomerkamp en kwam terug in zo’n trui en vol met linkse ideeën. Mijn moeder vertelde jaren later dat ze zich destijds niet zo’n zorgen maakte, want dat ging vast vanzelf wel weer over. En het kwam uiteindelijk ook goed. Ik bezorgde de Kerkbode bij deze familie en ze reden in een gele Lada met grote stickers tegen kernenergie rond. De geel met rode stickers zaten ook op de voordeur. Bij onze overburen waren de keukenkastjes dan weer volgeplakt met: liever een raket in de tuin…dan een Rus in de keuken.   

Deze jaren 80, vol met onzekerheid, grote burgerprotesten, angst en het verlies van vertrouwen in de overheid, hebben een grote verandering in gang gezet. De verandering van een vooruitziende overheid, naar een overheid als poortwachter. De Deltawerken, in de '50 ingezet en in 1997 voltooid, is het laatste visionaire en lange termijnproject van Nederland geweest tot nu. Er is niets meer. Alsof Nederland af was.

En nu hebben we wel wat problemen op te lossen, waarvan één het klimaatprobleem is.

Want, we redden het niet. We redden het niet met alleen zon en wind, we redden het niet zonder gas, we redden het niet vanwege netcongestie, we hebben te maken met de dreiging van het uitvallen van stroomnetwerken, met ruimtegebrek: we gaan het niet redden.  En in Hilversum redden we het al helemaal niet. Als Hilversum hebben wij een bijna onmogelijke opgave als het gaat om het duurzaam opwekken van energie. De fysieke ruimte voor windmolens of zonneparken is zeer beperkt en wij zijn dicht omgeven door schitterende natuur die we graag ongerept laten. En toen kwam in 2022…Henri Bontenbal. Eigenlijk was ik zelf al veel eerder en Dhr. Ekelmans wil ook altijd heel graag even genoemd worden, maar Bontenbal en de VVD’er Erkens hebben met hun beroemde en aangenomen motie bedongen dat kernenergie mee mag tellen als bron binnen de RES-doelstellingen en daarmee de weg gebaand voor een nieuwe richting. En dat is een lange weg. Dat vereist langetermijn denken, visie. En heel grondig en goed onderzoek. En dat is waar deze motie toe oproept. Niet meer en niet minder. Mede ingediend door VVD, D66 en Hart voor Hilversum. Wij willen u graag meenemen op een langere reis, een vergezicht bieden, hoop!

(Onderzoekt alles en behoudt het goede.)

Jacobine van Dijk, CDA Hilversum 12 november 2025

De aangenomen motie kreeg aandacht in de regionale media. NH Gooi berichtte over het raadsbesluit om onderzoek te doen naar een mini-kerncentrale (SMR):
https://nhgooi.nl/nieuws/6399605/raad-hilversum-onderzoek-naar-mini-kerncentrale
Gooi- en Eemlander https://www.gooieneemlander.nl/regio/gooi-en-eemland/gemeente-hilversum-gaat-komst-kleine-kernreactor-onderzoeken-75.000-euro-wordt-gereserveerd/104719221.html
Hilversums Nieuws https://www.hilversumsnieuws.nl/politiek/politiek/364692/onderzoek-naar-komst-van-een-kleine-kernreactor-in-hilversum-kosten-voor-onderzoek-75-000-euro

Daarnaast gaf Jacobine van Dijk een radio-interview bij NH Gooi Radio, waarin zij toelichtte waarom deze verkenning noodzakelijk is en welke zorgen en misverstanden zij met dit onderzoek juist wil adresseren.

Met dit initiatief onderstreept CDA Hilversum dat de energietransitie vraagt om meer dan kortetermijnoplossingen. Gemeenten met beperkte ruimte, zoals Hilversum, hebben de verantwoordelijkheid om vooruit te kijken en ook minder voor de hand liggende opties serieus te onderzoeken. De SMR-verkenning is bedoeld als een zorgvuldig, open en kennisgedreven stap in dat gesprek.