In Memo­ri­am: M.H.M.F. (Til) Gar­de­niers-Berend­sen

Het CDA is bedroefd door het overlijden op 22 oktober 2019 van haar oud-minister Til Gardeniers. Ze is 94 jaar geworden. Pieter Heerma: ‘Til Gardeniers stond aan de wieg van het CDA. Zij was een sterk betrokken en sociaal bevlogen politica, altijd trouw aan haar idealen en aan haar partij.’ Partijvoorzitter Rutger Ploum: ‘Til Gardeniers was een bevlogen, standvastig en zeer betrokken politica. Zij was van grote waarde voor onze partij. Tweede Kamerlid, minister in alle drie de kabinetten Van Agt en lid van de Raad van State. Haar leven lang was zij zeer maatschappelijk actief. Tot het laatst bleef zij betrokken bij het wel en wee van de partij. Wij zijn haar veel dank verschuldigd en wensen haar familie veel sterkte toe.’ Til Gardeniers werd in 1971 lid van de Tweede Kamer voor de KVP. Van 1977-1981 was zij minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk (CRM) in het eerste kabinet-Van Agt. In het tweede en derde kabinet-Van Agt was Gardeniers minister van Volksgezondheid en Milieuhygiëne. Van 1983 tot 1995 was zij lid van de Raad van State. Daarnaast was Gardeniers in 1994 voorzitter van de commissie die de nederlaag van het CDA bij de Tweede Kamerverkiezingen van datzelfde jaar onderzocht. Ook na 1994 was Gardeniers zeer betrokken bij de koers van de partij. Til Gardeniers stond bekend als een actieve en betrokken politicus, die ook na haar politieke carrière (bestuurs)lid was van diverse maatschappelijke organisaties, voornamelijk in de kunst en cultuur. Als minister heeft ze zich onder andere bezig gehouden met het omroepbeleid en de gehandicaptenzorg. Ze was verantwoordelijk voor de totstandkoming van de Wet voorzieningen gehandicapten (WVG), één van de voorlopers van de huidige Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Deze wet bepaalde welke voorzieningen voor gehandicapten door gemeenten geregeld moesten worden. Ze gaf prioriteit aan achtergestelde groepen, zoals buitenlandse werknemers, vluchtelingen, gehandicapten en analfabeten. Haar beleid kenmerkte zich door het stimuleren van de eigen verantwoordelijkheid van de burgers en de decentralisatie van het welzijnsbeleid en kunstbeleid. Gardeniers nam plaats in het Nationaal Comité 4 en 5 mei en was betrokken bij het Rode Kruis. Til Gardeniers was Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau. Het CDA is Til Gardeniers zeer dankbaar voor het vele werk dat zij voor ons land en voor het CDA heeft verricht. Het bestuur, bewindspersonen en de Tweede Kamerfractie van het CDA wensen haar kinderen, (achter)kleinkinderen en anderen die haar lief waren veel sterkte bij het dragen van dit verlies.